'Musuak, derrigorrezkoak': Erabiltzaile batek egindako eta askok irentsitako txantxa
WhatsApp-a baduzu, ostegun honetan segur aski jaso duzu asko zabaldu den pantaila-argazki jakin bat. Bertan, eitb.eus-eko ustezko titular bat dago irakurgai, gaztelaniaz: "Musuak derrigorrezkoak izango dira Euskadin bihartik aurrera" (hain zuzen ere, "Los besos serán obligatorios en el País Vasco desde mañana" da jatorriz partekatutako titularra). Jakina, eitb.eus-ek ez du albiste hori argitaratu.
Egia esan, erabiltzaile baten txantxa da. Argi dago haren asmoa barre egitea zela, ikusita Googleren web-itzultzaileak eitb.eus-eko euskarazko albiste batekin egindako itzulpen traketsa. Askok, baina, pentsatu dute eitb.eus-ek benetan argitaratutako lerroburua izan dela.
Hain zuzen ere, asko zabaldu den txantxa bi pantaila-argazkiren batuketa da:
-Lehenean, eitb.eus-ek hilaren 15ean euskaraz argitaratutako benetako titular bat dago irakurgai: "Musukoa derrigorrezkoa izango da bihartik aurrera EAEn".
-Bigarrenean, ikusi ahal da Googleren itzultzaile automatikoak erabiltzaileari haren ordenagailuan egindako itzulpen barregarria: "Los besos serán obligatorios en el País Vasco a partir de mañana" ("Musuak derrigorrezkoak izango dira Euskadin bihartik aurrera").
Baliteke askok nahi izatea albiste hori egia izatea… baina, egia esateko, pantaila-argazkian bertan pista nahikoak zeuden titularra faltsua zela ondorioztatu ahal izateko. Hiru zehaztuko ditugu:
-Pistarik nabariena da erabiltzaileak berak irudiarekin batera jarritako testua: "Googleren itzultzailea; euskararekin inoiz ez laguntzen dizun asmakizun hori… baina batzuetan bizitzarekin laguntzen dizuna".
-Segur aski, askok pentsatuko zuten erabiltzaileak esan nahi zuela eitb.eus-eko kazetariak erabili duela oker Googleren itzultzailea, baina ez da horrela… eta pista batek gezurtatu egiten du: goialdean, eskuinaldean, morez markatu dugun txokoan, Google Translate Googleren web-itzultzailea aktibatuta dagoela ikus daiteke.
-Hirugarren pista zailagoa da ikusteko, baina han dago: goialdean, ezkerrean, ikusi ahal da erabiltzailea eitb.eus-en euskarazko webgunean dagoela, hots, eitb.eus/eu/albisteak helbidean (gaztelaniazko webgunea eitb.eus/es/noticias da). Argazki horretan euskarazko webgunearen edukiak gaztelaniaz badaude, berriro ere diogu, erabiltzaileak Googleren itzultzailea aktibatu duelako da.
Gainera, "derrigorrezko musuak" ez dira Googlek egindako itzulpen-akats bakarra; izan ere, Nekane Murga Osasun sailburuari beste kargu bat "eman" dio itzultzaileak: Osasun "ministroa".
#Koronabuloak ekimenaren WhatsApp-en jasotako mezuez gain, Maldita.es web-orriarekin ere ari gara elkarlanean, Maldito Bulo atalaren bidez, bai eta VOSTEuskadi Elkartearekin ere. Eva Caballerok Radio Euskadin zuzendu eta aurkezten duen La Mecánica del Caracol dibulgazio-saioaren komunitate zientifikoaren laguntza ere badugu.
Pandemiaren lehen astinduetan, #Koronabuloak ekimena abiatu genuen, koronabirusarekin lotutako albiste faltsuak geldiaraztea helburu. Albiste horiek desinformatu, engainatu edo ospea kendu nahi izaten dute; horregatik, gogora ekarri nahi dugu beharrezkoa dela iturri fidagarrietako informazioa aukeratzea, eta ezin dela ontzat hartu sare sozialen bidez jasotako edozein mezu.
Informazioren bateko egiazkotasunaren gaineko zalantzarik baduzu, 600 900 454 WhatsApp-eko zenbakira idatzi ahal diguzu, edo, bestela, posta elektronikoa bidali, coronabulos@eitb.eus-era. Saiatuko gara egiaztatzen… baina, batzuetan, sen ona erabiltzea nahikoa izaten da!
Zure interesekoa izan daiteke
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean. Garbitasunetarako, kiroldegira joan behar dute. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Astelehen honetan hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela-zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.
Komunean kaka egiterakoan jarrera hobetzeko gailu bat diseinatu dute Iturgoiengo lau bizilagunek
Osasuna eta ergonomia uztartzen dituen ekimen berritzaile horren atzean Asier eta Iñigo Arabaolaza, Joseba Imaz eta Jose Antonio Lazcano daude; 'Naturpos' gailuaren sortzaileak. Oso sistema erraza erabiltzen du gailuak. Hankak altxarazten dizkio erabiltzaileari, nolabait gorputzaren jarrera naturala har dezan.
Hiru pertsona zauritu dira Arrigorriagan, autobus baten eta auto baten arteko istripuan
17:00ak pasatxo gertatu da ezbeharra, eta, ondorioz, errepidea itxita dago eta ibilgailuen zirkulazioa AP-68ra desbideratzen ari dira.
Maleta susmagarri bat leherrarazi du Poliziak Iruñean
Iruñean, Espainiako gobernu-ordezkaritzaren egoitza aurrean norbaitek utzitako maleta batek susmo txarra eragin du, eta gune osoa itxi dute. Merindadeen plazako autobus markesina batean aurkitu dute maleta susmagarria.
Donostian emakume bat hiltzen saiatu zen gizona espetxeratzeko agindua eman du epaileak
Hilketa saiakera egotzita, 26 urteko gizona kartzelan sartzeko agindua eman du epaileak.
Gizon batek emakume bat hil du Esplugues de Llobregateko kale batean
Erasoaren ondoren, gizonak ihes egin du, baina handik gutxira aurkitu dute Mossoek, eta atxilotu egin dute. Indarkeria matxista gisa ari dira ikertzen hilketa.
Gazte bat atxilotu dute Metro Bilbaoko segurtasun-zaintzaile bati eraso egiteagatik
17:30 aldera jazo da erasoa, Abandoko geltokian, atxilotuak trenbidea gurutzatu duenean, batetik bestera. Segurtasuneko langileak bertaratu direnean, egindakoa aurpegiratu diote eta gazteak eraso egin dio horietako bati.