'Musuak, derrigorrezkoak': Erabiltzaile batek egindako eta askok irentsitako txantxa
WhatsApp-a baduzu, ostegun honetan segur aski jaso duzu asko zabaldu den pantaila-argazki jakin bat. Bertan, eitb.eus-eko ustezko titular bat dago irakurgai, gaztelaniaz: "Musuak derrigorrezkoak izango dira Euskadin bihartik aurrera" (hain zuzen ere, "Los besos serán obligatorios en el País Vasco desde mañana" da jatorriz partekatutako titularra). Jakina, eitb.eus-ek ez du albiste hori argitaratu.
Egia esan, erabiltzaile baten txantxa da. Argi dago haren asmoa barre egitea zela, ikusita Googleren web-itzultzaileak eitb.eus-eko euskarazko albiste batekin egindako itzulpen traketsa. Askok, baina, pentsatu dute eitb.eus-ek benetan argitaratutako lerroburua izan dela.
Hain zuzen ere, asko zabaldu den txantxa bi pantaila-argazkiren batuketa da:
-Lehenean, eitb.eus-ek hilaren 15ean euskaraz argitaratutako benetako titular bat dago irakurgai: "Musukoa derrigorrezkoa izango da bihartik aurrera EAEn".
-Bigarrenean, ikusi ahal da Googleren itzultzaile automatikoak erabiltzaileari haren ordenagailuan egindako itzulpen barregarria: "Los besos serán obligatorios en el País Vasco a partir de mañana" ("Musuak derrigorrezkoak izango dira Euskadin bihartik aurrera").
Baliteke askok nahi izatea albiste hori egia izatea… baina, egia esateko, pantaila-argazkian bertan pista nahikoak zeuden titularra faltsua zela ondorioztatu ahal izateko. Hiru zehaztuko ditugu:
-Pistarik nabariena da erabiltzaileak berak irudiarekin batera jarritako testua: "Googleren itzultzailea; euskararekin inoiz ez laguntzen dizun asmakizun hori… baina batzuetan bizitzarekin laguntzen dizuna".
-Segur aski, askok pentsatuko zuten erabiltzaileak esan nahi zuela eitb.eus-eko kazetariak erabili duela oker Googleren itzultzailea, baina ez da horrela… eta pista batek gezurtatu egiten du: goialdean, eskuinaldean, morez markatu dugun txokoan, Google Translate Googleren web-itzultzailea aktibatuta dagoela ikus daiteke.
-Hirugarren pista zailagoa da ikusteko, baina han dago: goialdean, ezkerrean, ikusi ahal da erabiltzailea eitb.eus-en euskarazko webgunean dagoela, hots, eitb.eus/eu/albisteak helbidean (gaztelaniazko webgunea eitb.eus/es/noticias da). Argazki horretan euskarazko webgunearen edukiak gaztelaniaz badaude, berriro ere diogu, erabiltzaileak Googleren itzultzailea aktibatu duelako da.
Gainera, "derrigorrezko musuak" ez dira Googlek egindako itzulpen-akats bakarra; izan ere, Nekane Murga Osasun sailburuari beste kargu bat "eman" dio itzultzaileak: Osasun "ministroa".
#Koronabuloak ekimenaren WhatsApp-en jasotako mezuez gain, Maldita.es web-orriarekin ere ari gara elkarlanean, Maldito Bulo atalaren bidez, bai eta VOSTEuskadi Elkartearekin ere. Eva Caballerok Radio Euskadin zuzendu eta aurkezten duen La Mecánica del Caracol dibulgazio-saioaren komunitate zientifikoaren laguntza ere badugu.
Pandemiaren lehen astinduetan, #Koronabuloak ekimena abiatu genuen, koronabirusarekin lotutako albiste faltsuak geldiaraztea helburu. Albiste horiek desinformatu, engainatu edo ospea kendu nahi izaten dute; horregatik, gogora ekarri nahi dugu beharrezkoa dela iturri fidagarrietako informazioa aukeratzea, eta ezin dela ontzat hartu sare sozialen bidez jasotako edozein mezu.
Informazioren bateko egiazkotasunaren gaineko zalantzarik baduzu, 600 900 454 WhatsApp-eko zenbakira idatzi ahal diguzu, edo, bestela, posta elektronikoa bidali, coronabulos@eitb.eus-era. Saiatuko gara egiaztatzen… baina, batzuetan, sen ona erabiltzea nahikoa izaten da!
Zure interesekoa izan daiteke
1,1 milioi euro utzi ditu Primitivak Bilbon
Astarloa kaleko 3. zenbakian dagoen 11 zenbakia duen Loteria Administrazioan zigilatu zuen txartela asmatzaileak.
25 pertsona artatu dituzte EAEn igande honetan izandako tenperatura altuen ondorioz
16 eta 94 urte bitarteko pertsonak dira artatuak. Horietatik zortzi tokian bertan artatu dituzte sendagiria eman diete; beste 17ak, aldiz, anbulantzian eraman dituzte osasun zentroetara eta ospitalera, jarraipena egiteko, baina ez daude larri.
Mañeruko sutea egonkortu dute, eta pertsona bat eraman behar izan dute ospitalera kea arnastu duelako
Hainbat etxebizitza hustu behar izan dituzte Mañerun, eta A-12 errepidea bi orduz itxita egon da, pilatu den keagatik.
30 urteko gazte bat hil da Sopuertan, trafiko istripu bat izan ostean
Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakitera eman duenez, istripua 02:10 aldera gertatu da; gidatzen ari zen ibilgailua errepidetik atera da eta horma baten kontra jo du. Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean hil da handik ordu batzuetara.
Iñaki Dorronsoro Eusko Ikaskuntzako presidente ohia hil da
1947an Ataunen jaioa, gaur egun, Gaindegia behatokiko presidentea eta Jakiundeko akademiako ohorezko kidea zen.
Sute txikiak, atzerapenak Metroan, arazoak TUVISAn... hainbat gorabehera eragin ditu beroak
Muskizen, Arena hondartzatik gertu, sute txiki bat izan da, eta horrek ikuspena zaildu du. Bestalde, Metro Bilbaoren zerbitzua eten egin da beroak arazo teknikoak eragin baititu. TUVISAk ere gorabeheren berri eman du bere zerbitzuan.
Polemikaz inguratura itzuli da Sokamutura Eibarrera, zortzi urteren ostean
Eibarren azken sokamuturra egin zutenetik 8 urte igaro direnean, gaur berriro egin dute halako bat bertan. Udalak aurten festetako egitarauan sartzea erabaki du, eta polemika handia izan da aurreko asteetan. Hala ere, arazorik gabe egin da. Parte hartzaile asko izan dira, batez ere gazteak, eta sokamuturren aurka dauden dozena bat lagun ere bertaratu dira, protesta egiteko.
Arenako hondartzatik gertu sastraka batzuek su hartu dute, eta kea A-8raino heldu da
Sastraka batzuek su hartu dute Muskizen, Arenako hondartzatik gertu, eta A-8raino heldu da kea. Larrialdietarako zerbitzuek jakitera eman dutenez, A-8ko zati bati ere eragin dio, eta, ondorioz, zirkulatzeko arazoak izan dira. Suhiltzaileak bertaratu dira sua itzaltzera, inguruko beste sail batzuetara zabal ez zedin.
Bizirik topatu dute Gasteizen desagertutako 56 urteko emakumea
Desagerpenak kezka sortu zuen eta mobilizazio handia eragin zuen sare sozialetan.
15 urte martxan daramatzan Iraetako Trena elkarteak tren txikien X. topaketa egin du gaur
Bost hazbeteko, edo bestela esanda, 12 zentimetroko errailetan ibiltzen diren trenak jarri dituzte. Batzuek ikatzez ondo hornitu dituzte eta besteek ezustekoei aurre egin behar izan diete.