11.700 urteko eskeletoa topatu dute Nafarroan
11.700 urte baino gehiago ditu eta ondoen kontserbatutako historiaurreko eskeletoetako bat da. 'Loizuko gizona' jarri diote izentzat, eta "ezohiko aurkikuntza" dela azpimarratu dute adituek.
Sakon taldeko espeleologoek topatu zuten 2017ko azaroan, Errotalde I leizean, Aintzioa-Loizu kontzejuan, eta harrezkero arkeologoak ingurua aztertzen aritu dira. Atzo hasi zituzten hezurrak handik ateratzeko lanak eta gaur agerraldia egin dute kobazuloaren sarreran aurkikuntzari buruzko xehetasunak emateko. Maria Chivite Nafarroako Gobernuko presidentea eta Receba Esnaola Kultura kontseilaria han izan dira, beste hainbat udal ordezkarirekin batera.
17-21 urte zituen hil zenean. Antza, hilotza nahita hobiratu zuten han. Eskeletoa osorik eta ondo kontserbatuta dago. Alabaina, garezurrean zulo bat dauka, eta jaurtigai batek buruan jo ziola uste dute.
Maitane Tirapu antropologoak azaldu duenez, oihal batekin estali zuten gorpua eta, lehendabiziko analisien arabera, eskeletoa Kristo aurreko 9.700. urtekoa da, Pleistozenotik Holozenora arteko tartekoa.
(Nafarroako gizonik zaharrenaren arrastoak. Argazkia: EFE)
Pablo Arias Kantabriako Unibertsitateko Historiaurreko katedradunak azpimarratu duenez, "horrelako eskeletorik ez da inoiz topatu Espainian, eta garai horretako oso aurkikuntza gutxi izan dira Europan, are gutxiago kontserbazio maila ona kontuan hartuta".
Ariasek zuzendutako 26 laguneko taldeak egingo du ikerketa. Hezurrak aztertuta hainbat datu bildu ahalko dituztela uste dute: pertsona horren informazio genetikoa, nondik nora ibili zen, zer jaten zuen edo zein gaixotasun izan zituen, besteak beste.
Oraingoz, hiru ondorio atera dituzte: nahita hobiratu zutela han, garai hartako klima oso hezea zela eta orduko gizakia arrantzatik, ehizatik eta uzta biltzetik bizi zela.
Mendebaldeko Europan oso informazio antropologiko gutxi dago aipatu aroaz. Asturiasko leize batean egin zuten antzeko aurkikuntza bat, baina eskeleto hura 600 urte geroago bizi izan zen gizaki batena zen. Frantzian ere izan da antzeko beste kasuren bat, Ariasek adierazi duenez.
Lehendabiziko lanak eskeletoa babesteko neurriak hartzea eta leizea arakatzea izan dira, Sakon espeleologia taldearen laguntzarekin. Aurrerantzean ere galeriak miatzen jarraituko dute arkeologoek, baina oraingoz ez dute arrasto gehiagorik topatu.
Eskeletoa leizetik atera ostean, Kantabriako Unibertsitateko laborategiak aztertuko ditu hezurrak, behar beste analisi eginda. Ondoren, 'Loizuko gizona' Nafarroara itzuliko da eta ikusgai jarriko dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Honela geratu da La Guaira, 7,2 eta 7,5 graduko lurrikaren ostean
Tragediaren isla dira eroritako eraikinak, kalteak jasan dituzten azpiegiturak eta milaka biktima. Larrialdi-taldeek eremu kaltetuenetan lanean jarraitzen dute, kalteak neurtzen eta biktimak erreskatatzen.
Euskal Udalekuak elkarteak bere proiektua mehatxatzen duten erabaki politikoak salatu ditu, eta ekitaldi handi bat deitu du abuztuaren 29rako, Bernedon
Proiektuaren jarraipena arriskuan jartzen duten erabaki politikoak salatu dituzte. Egoera horren aurrean, euren ekimena defendatzeko eskura dituzten "baliabide guztiak" erabiliko dituztela adierazi dute, eta ekitaldi handi bat deitu dute abuztuaren 29rako Arabako udalerrian. Aldi berean, haur eta gazteei zuzendutako udako kanpaina berri bat prestatzen jarraitzen dute.
Navatz, Usi eta Anotz hustu dituzte, Ezkabarten piztu den suteren ondorioz
SOS Nafarroak jakinarazi duenez, 22:00ak aldera sutea egonkortzea lortu dute. 17:40 inguruan piztu da, eta haizearen ondorioz, berehala zabaldu da.
Mattin Aiestaran:"Baskoiek, iberiarrek eta Erdi Aroko euskaldunek abar hitza konpartitzen zuten"
Javier Velaza katedradunak eta Mattin Aiestaran adituak Irulegiko indusketetan "abar" hitzaren aurkikuntzaren garrantzia azaldu dute. Hizkuntza iberikoak, baskoiak eta euskaraz zaharrak (Erdi Arokoak) hiztegia konpartitzen zutela ondorioztatu dute.
28 urteko gazte bat itota hil da Arga ibaian, Uharten
Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, istripuz uretara erori eta Dorraburuko presaren inguruan desagertu da.
Uda honetan Euskadiko errepideetan saihestu beharreko puntu kritikoak
Irteera Operaziorako dispositibo berezia bihar, ostirala, jarriko da martxan 15:00etan, orduantxe espero baitira uda honetako lehen auto-ilarak errepideetan. Eusko Jaurlaritzaren aurreikuspenen arabera, nazioarteko 2,27 milioi ibilgailuk zeharkatuko dute erkidegoa uda honetan, hau da, iaz baino % 6 gehiagok.
Nola baloratuko da euskararen ezagutza enplegu publikoan lege berriarekin?
Eusko Legebiltzarrak onartutako lege-aldaketak aukera emango du euskararen ezagutza lanpostua eskuratu ondoren egiaztatzeko, eta sistema berri bat ezarriko du hizkuntzaren ezagutza eskatuko duten lanpostuen kopurua kalkulatzeko.
Lehen zenbaki baskonikoa aurkitu dute Irulegin, "abar", eta gaur egungo "hamar" zenbakiaren aurrekaria izan daiteke
Aranzadi Zientzia Elkarteak egin du aurkikuntza, Irulegiko baskoien kanpamenduan (Arangurengo ibarra, Nafarroa). "Abar" inskripzioa, Irulegiko eskua agertu zen etxebizitza bereko biltegi-ontzi batean aurkitu dute, eta hamar zenbakiari erreferentzia egiten diola uste dute.
Hamabost lagun atxilotu eta hamar emakume askatu dituzte Gipuzkoan, gizakien trafikoaren aurkako operazio batean
Atxilotuak 10 emakume eta bost gizon dira. "XXI. mendeko esklabotza da; emakumeen eta nesken trafikoak gizakion duintasunaren eta gizateriaren beraren aurka egiten baitu", azpimarratu du Marisol Garmendia Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariak.
Bihartik aurrera, isunak jarriko dituzte Donostiako hondartzetan erretzeagatik
Donostian, ordenantzak debekatu egiten du tabakoa erretzea eta bozgorailuak entzungailurik gabe erabiltzea hiru hondartzetan, hau da, Kontxan, Ondarretan eta Zurriolan. Isunak mailakatuak dira: 100 eta 200 euro artekoak oharra jaso ondoren jokabidea zuzentzen bada, eta 500 eta 750 euro artekoak kasurik egiten ez den zein araua behin baino gehiagotan urratzen den kasuetan.