'The New York Times' egunkariak "txapela" hitza erabili du, lehen aldiz
Bada Twitterren The New York Times egunkari estatubatuarrak lehen aldiz erabiltzen dituen hitzak biltzen dituen kontu bat: @NYT_first_said. Lanbidez irakaslea den Max Bittker erabiltzaileak du kontuaren ardura, eta hark berritzen du, egunero-egunero, egunkarian estreinakoz idazten diren hitzen zerrenda. Neologismoak dira gehienak, tartean atzerriko hizkuntzaren bateko hitzen bat ageri bada ere, eta hara non, martxoaren 18an, euskarazko berba bat batu zaio txio jariora: "txapela" (berez "txapelas" idatzi du kazetariak, kirol lehiaketetan garaikur gisa erabiltzen denaz ari denean).
Rory Smith kazetariak idatzitako erreportajeak (The Rocketman of San Sebastian) Juan Iturralde Realeko jarraitzailearen istorioa kontatzen du. Iturraldek suziriak botatzen ditu talde txuri-urdinak gola sartzen duen bakoitzean. Pandemia garaian, "(futbol) taldetik gertuago egoteko" modua bilakatu da, erreportajearen arabera.
Iturraldek "suzirilari" (ingelesez rocketman) lanak egiten ditu, Patxi Alkortak, beste realzale batek, 1968an abiatutako ohiturari jarraiki.
"Txapela" hitza erreportajearen amaieran agertzen da. The New York Times
Iturralderen adierazpenak ez ezik, Ander Izagirre kazetari eta Patxi Alkortaren ilobarenak ere bildu ditu Smithek. Hain justu, horren berba batzuk aipatuta ageri da euskarazko elea. Izagirrek kontatzen duenez, osaba zaharrak "ideia xelebreak" izan ohi zituen. 1968an, esaterako, Mexikora joan zen, Olinpiar Jokoetara, dominaren bat irabazi zuten kirolarien artean "txapelak" banatzera.
Zure interesekoa izan daiteke
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Huarteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du . Bere argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, bere hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, antzinako Hispania erromatarrari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.
Lizarran hildako gizonaren bikotekide ohiak azaldu du indarkeria fisikoa eta psikologikoa pairatu zituela hainbat urtez
Gizona balkoi batetik erorita hil zen, Poliziarengandik ihesi zihoala, azken horiek indarkeria matxistagatik abisua jaso ondoren.
Donostiako Udalak eraso sexisten aurkako Aste Nagusirako kanpaina aktibatu du: puntu morea Boulevardean egongo da
Ane Oyarbide Berdintasun zinegotziak adierazi duenez, "elkarbizitza, errespetu eta askatasun gunea izan behar du Aste Nagusiak, pertsona guztientzat".
Uharteko parrokoak barkamena eskatu eta sareak utzi ditu
Ohar baten bidez argitu duenez, Iruñeko eta Tuterako elizbarrutia ez dago ados Javier Aizpunek zabaldutako mezuekin, eta aita santuaren hitzak aipatuta, "giza duintasunak pasaporterik ez" duela esan du.