"Zero covid" estrategiadun herrialdeetako biztanleen buru osasuna hobea izan da, "The Lancet"en arabera
Covid-19aren pandemiari aurre egiteko herrialdeek erabili dituzten bi estrategia nagusiak alderatuta, birusa murrizketekin kontrolatu nahi izan duten herrialdeetako biztanleek osasun mental edo buru osasun okerragoa izan dutela ondorioztatu dute ikertzaileek.
The Lancet Public Health aldizkari zientifikoan argitaratutako artikuluan jasotzen denez, bi ikerketeko konbinatu dituzte ikertzaileek ondorioak ateratzeko: batetik, Oxford Unibertsitateko covid-19ari buruz Gobernuek emandako Erantzunen Arakatzailetik ateratako datuak; eta, bestetik, Imperial College London-YouGov covid-19 Behaviour Tracker inkestan ondoez psikologikoari buruz jasotako datuak.
Inkestaren datuak 15 herrialdetan jaso ziren 2020ko apiriletik 2021eko ekainera bitartean. Herrialdeak bi kategoriatan sailkatu ziren: Covid-19aren transmisioa ezabatu nahi zutenak (zero covid) eta herrialde barruan birusaren hedapena arindu edo murriztu nahi zutenak.
Aztertutako "zero covid" estrategiadun herrialdeak hauek izan ziren: Australia, Japonia, Singapur eta Hego Korea. Estrategia 'ezabatzailea' deitu diete.
Covidaren transmisioa "arindu" nahi izan zutenen artean, berriz, Alemania, Kanada, Danimarka, Espainia, Finlandia, Frantzia, Italia, Norvegia, Herbehereak, Erresuma Batua eta Suedia hautatu zituzten.
Ikerketaren arabera, "zero covid" estrategiadun herrialdeek neurri goiztiarrak eta espezifikoak aplikatu zituzten, nazioarteko bidaietarako murrizketak, esate baterako, eta horrek "covid-19 kutsatze gutxiago, heriotza gutxiago eta osasun mentalean inpaktu negatibo gutxiago eragin zituen, "transmisioa arintzea" helburu zuten herrialdeekin alderatuta".
Azken herrialde horiek ez ziren horren zorrotzak izan bidaiekiko eta, aldiz, gehiago jo zuten distantzia fisikoa, bilera murrizketak eta etxeratze aginduak ezartzera.
"Neurri horiek gizarte-harremanak murrizten zituzten, eta ondoez psikologiko handiagoarekin, bizitzaren balorazio txikiagoarekin eta Gobernuarekiko iritzi okerragoarekin lotzen ziren inkestetan, zero covid estrategiadun herrialdeetako biztanleen sentsazioekin alderatuta", ondorioztatu du ikerketak.
"Luze eta zabal eztabaidatu izan da gobernuek, oro har, covid-19aren pandemiari emandako erantzunen inguruan. Lehen begiratuan, badirudi herrialde 'ezabatzaileek' beste herrialde batzuek baino estrategia gogorragoak erabili zituztela, nazioarteko bidaien debekuek komunikabideetan izan zuten oihartzuna ikusita. Baina, egia esan, euren mugen barruan, herrialde horietako biztanleek 'transmisioa arintzeko estrategia' zerabilten herrialdeetako biztanleek baino askatasun gehiago eta murrizketa gutxiago izan zituzten, oro har", dio ikerketaren liderrak, Kanadako Simon Fraser Unibertsitateko Lara Akninek.
Ikerketaren egileek iradokitzen dute, gainera, "zero covid" estrategian, diagnostiko probak egoki erabiliz eta kontaktuak arakatuz, heriotzak gutxitu daitezkeela, birusaren hedapenari eusteko neurri murriztaileagoak erabili gabe.
Ikertzaileen arabera, pandemia geldiarazteko politika eraginkorrekin batera, estrategiak eta baliabideak erabili behar dira osasun mentalean izan daitezkeen ondorio kaltegarriei aurre egiteko.
Etorkizunean etor daitezkeen pandemien aurrean, ikertzaileek iradokitzen dute gobernuek lehentasuna eman beharko lieketela birusaren transmisioa murriztu baina eguneroko bizitzan murrizketa gutxiago ezartzen dituzten politikei, hala nola, barne-bidaiak mugatuz, jendearen arteko bilerak mugatu beharrean.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.