Giza papilomaren birusaren kontrako txertoa mutilei ere jartzea aztertzen ari dira
Duela 15 urte hasi ziren Espainiar Estatuan GPB edo giza papilomaren birusaren kontrako txertoa jartzen neskei, umetoki-lepoko minbizia gutxitzeko, eta orain, Txertaketa Programa eta Erregistroaren Ponentzia -Txertoen Ponentzia deitu ohi dena- txerto hori mutilei ere ematea aztertzen ari da.
Kataluniak hala egitea erabaki du eta datorren kurtsotik aurrera, formula nonabalentea jarriko die LH 6ko (11 eta 12 urte) mutilei. Gainontzeko autonomia erkidegoak, EAE eta Nafarroa tartean, gaia aztertzen ari dira baina Txertoen Ponentziaren ebazpenari itxarongo diote erabakia hartzeko. Laster izan daiteke hori.
Espainiako Pediatria Elkarteak (AEP) hiru urte daramatza mutilak ere txertatzea eskatzen; besteak beste, Australian, AEBn eta Dinamarkan egiten duten bezala. "Ez dago genero ezberdintasunik sexu bidez transmititzen den gaixotasun batean: ekidin nahi baduzu, minbiziaz haratago, eta horretarako eraginkorra den txerto bat baduzu, gizonei eta emakumeei jarri behar diezu; bestela, ezin da infekzio hori desagerrarazi" azaldu du Valentin Pineda Kataluniako Txertaketaren Kontseilu Aholkulariko kide eta AEPko Txertaketa Batzorde Aholkulariko kide denak.
"Ikusi da sexu harremanak hasi baino lehen txerto hau emateak minbizia izateko arriskua asko murrizten duela" defendatu du Felix Zubia Donostia Ospitaleko ZIUko zerbitzu buruak ere igandeko Osasun Etxea saioan: "Kontua da birus hau bai gizonezkoek bai emakumezkoek dutela. Txertoa neskei ematen zaie minbizia beraiek garatzen dutelako. Orduan, zein da mutilei emateko arrazoia? Bada, mutilek ere transmititu dezaketela eta hainbat ikerketek erakutsi dute transmisioa eteteko askoz ere eraginkorragoa dela biei ematea. Emakumeen minbizia kasuetan murrizketa handiago da bi sexuak txertatzen direnean; beraz, denentzat da onura" azaldu du Zubiak, "urteak daramatzan txertoa da, ez du albo ondorio berezirik eta eraginkortasuna ondo frogatua du".
Sexu harremanak izaten dituztenen % 80 kutsatzen dira papilomarekin, gehienak modu arin edo asintomatikoan, baina batzuetan, gaiztotu eta tumorea eragin dezake. Praktikan, cervix edo umetoki-lepoko minbizia kasuen % 99 birus honek eragiten ditu. Ebidentzia zientifikoa dago, gainera, birus honen eta aluko zein baginako minbiziaren artean, baita soilik emakumeenak ez diren beste minbizia mota batzuen artean ere: uzkikoa, zakilekoa eta orofaringekoak -ahoa, mingaina, laringea eta faringea-, adibidez. Azken kasu horiek aregotu egin dira azken urteotan gizonezkoen artean eta horiek ere murriztu ahal izango lirateke mutilak txertatuta.
Gaur egun 12 urteko neskei jartzen zaie GPBaren kontrako txertoa, bi dositan banatuta, 5-6 hilabeteko tartearekin. Adin horretatik aurrera, eta 18 urtera arte, txertatuta ez dauden edo partzialki txertatuta dauden emakumeak ere txertatu daitezke. 15 urte baino gehiago izanez gero, 3 dosi jartzen dira.
Arrisku taldeetako pertsonei ere gomendatzen diete: WHIM sindromea dutenei, Hiesa dutenei, gizonekin sexu harremanak dituzten gizonei, prostituzioan aritzen diren pertsonei eta umetoki-lepoko kirurgia jasan duten emakumeei.
2020ko datuei erreparatuz gero, Espainiar Estatuko GPB txertaketa tasa % 81,8koa izan zen. Euskal Autonomia Erkidegoan % 88,8koa izan zen txertaketa tasa eta Nafarroan, % 94,2koa.
Zure interesekoa izan daiteke
Iruñeak bere egun handia ospatu du gaur San Ferminen omenezko prozesioarekin
Zuriz eta gorriz jantzitako milaka iruindarrek Iruñeko kaleak bete dituzte astearte honetan, uztailak 7, jaietako egun handian, San Fermin alde zaharretik igarotzean santuaren omenezko prozesio tradizionalean babesteko. Aurten, tenperatura altuek eragindako alerten ondorioz, prozesioaren ibilbidea aldatu egin da.
Gipuzkoako Foru Aldundiak enplegu publikoko 281 plaza deitu ditu 18 hautaketa-prozesu berritan
Azterketak 2027ko urtarrilaren 11tik aurrera egingo dira, eta salbuespen bakarra egongo da: kanpainetan laguntzeko erdi-mailako teknikari lanpostuetarako azterketan, hain zuzen ere. Azterketa hori abenduaren 1etik aurrera deitu ahal izango da.
Bi pertsona atxilotu dituzte sexu-erasoak egitea egotzita sanferminetako lehen egunean
Agiri baten bidez, Iruñeko Udalak bi atxiloketak baieztatu ditu jaietako lehen 24 orduak igarota egin duen balantzean.
ELAk iragarri du sektore-hitzarmenetako 27 negoziaziotan euskara soilik erabiliko duela
Sindikatuak adierazi duenez, aztertutako ia 1.500 hitzarmenen artean, % 17k baino ez dituzte "hizkuntza eskubideak bermatzeko" neurriak jasotzen.
San Fermin egun handia gogotik ospatzen ari dira Iruñean
Sanferminetako egunik esanguratsuena bizi du Iruñeak: jaietako ekitaldirik jendetsuenak eta tradizionalenak biltzen ditu egitarauak. Lehenengo entzierroa, patroiaren omenezko prozesioa, su artifizialak eta kontzertuak dira San Fermin egun handiko protagonistak.
Garbitzaileak buru-belarri aritu dira ibilbidea garbitzen sanferminetako lehen gauaren ondoren
Egunero, 253-317 pertsonak osatzen dute garbiketa, brigadetan banatuta, eta 80 edukiontzi gorri, 800 eta 1.000 litro artekoak, eta 120 litroko 800 paperontzi ere jarri dituzte.
Fuente Ymbroko zezenek entzierro azkarra egin dute, adarkadarik gabekoa
2 minutu eta 20 segundo iraun du aurtengo sanferminetako lehen entzierroak. Guztira, bost pertsona zauritu dira eta horietako hiru ospitaleratu dituzte, denak kolpeengatik.
Albiste izango dira: San Fermin eguna, alerta laranja beroagatik eta NATOren goi-bilera Ankaran
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.