Zer egin sumisio kimikoaren biktima edo kasu baten lekuko izan bazara?
Jaietako testuinguruan, norberak edo lagunen batek honako sintomaren bat du: logura, zorabioak, goragalea, alterazio bisualen bat... Alkohol edo droga gehiegi hartu izanaren ondorio izan daitezke sintomok, baina beste pertsona batek berariaz eragindako (edarian substantziaren bat botata edo ziztatuta) sumisio kimikoaren ondorio ere izan daitezke.
Hain justu, Ertzaintza ziztadengatik ikertzen ari den 12 salaketen harira, Emakundek sumisio kimikoari buruzko eranskina gehitu dio jaietan eraso matxistak prebenitzeko Eudelekin eta foru erakundeekin prestatutako gidari.
Eguneratutako dokumentuan, indarkeria matxista mota hori zer den, sintoma ohikoenak zeintzuk diren eta halako kasuen biktima izanez gero jarraitu beharreko pausoak zeintzuk diren zehaztu ditu Emakumearen Euskal Erakundeak.
Zer egin?
Biktima edo lekuko izan, gomendio nagusia larrialdi zerbitzuak ohartaraztea eta bakarrik ez jardutea da.
Dokumentuaren arabera, emakume batek "ziztadaren bat sentitzen badu gorputzaren edozein partetan" edota sumisio kimikoarekin bateragarriak diren sintomaren bat badu, lagunak, ostalaritzako edo txosnetako arduradunak ohartaraztea edo jai gehienetan dauden indarkeria matxistaren kontrako Informazio Gunera jotzea gomendatzen da. 112 larrialdietako telefono zenbakira deitu behar da segidan. Sintomak igaro bitartean, bakarrik ez egoteko aholkatu dute.
Biktima beste pertsona bat bada, hark kontatutakoari garrantzirik ez kentzea da gomendioa, eta betiere bakarrik ez uztea.
Ostalaritza lokalen, txosnen eta puntu moreen arduradunentzako jarraibideak ere jaso dituzte gidan. Lehenik eta behin, (halakorik izanez gero) erasoei aurre egiteko protokoloa aktibatzea, larrialdi zerbitzuak ohartaraztea, eta, beharrezkoa balitz, baita osasun arlokoak ere, biktimak artatzeko.
Sumisio kimikopean sexu erasoa jasan duten susmoarekin itzartzen diren emakumeentzat hau da aholkua: erietxe batera joan artatua izateko eta dagokion azterketa egiteko, gogoratzen duena kontatzeko eta Ertzaintzan salaketa aurkezteko.
Sintoma ohikoenak
Sumisio kimikoaren biktimek eduki ohi dituzten sentsazioak bildu dituzte dokumentuan:
- Hitz egiteko zailtasunak
- Alterazio bisualak
- Logura
- Nahastea
- Desinhibitzea
- Asaldura edo aluzinazioak
- Erabakiak hartzeko ahalmena nahastea
- Zorabioak edo bertigoa
- Motrizitatean eta orekan alterazioak
- Goragalea
Zer da sumisio kimikoa?
Beste pertsona bati eraso egiteko asmoarekin, hura zaurgarri bihurtzeko, substantzia baten bidez, berariaz egindako ekintza.
Gidan jasotzen denez, "substantzia hori edariren batera bota daiteke edo ziztada bidez sartu jendetza, iluntasuna edo bi baldintzok baliatuta. Ziztadek ez dute zertan sumisio kimikoa eragin, baina emakumeengan beldur sexualaren giroa sortzen dute. Izan ere, testuinguru horretan, andrazkoak ez dira seguru sentitzen eta ezin dituzte jaiak askatasunez gozatu".
Zure interesekoa izan daiteke
Gorpu bat agertu da Zaratamoko Arkotxa auzoan, errepide ondoan
Igande arratsaldean aurkitu dute gorpua, abandonatutako hainbat industria-pabiloiren ondoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.
1.500 emakumek erasoak jasan dituzte Euskadin martxora arte, % 69,4k bikotekideek edo bikotekide ohiek eragindakoak
Delitu motaren arabera sailkatuta, ugaritu egin da familia barruko indarkeria —ez ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak kontuan hartzen—. Guztira, 298 biktima izan dira martxora arte, hau da, aurreko urtean baino % 11,6 gehiago, Emakumearen Euskal Erakundeak (Emakunde) bildutako datuen arabera.
Astelehenean epaituko dute Baionako bestetan Eric Courdyren hilketagatik auzipetutako Jerome Verin boxeolari ohia
2024ko uztailaren 11n, Baionako bestetan, Eric Courdyri eraso egin zion Jerome Verin boxeolari ohiak, eztabaida baten ostean, autobus geraleku batean. Sei egun koman eman ondoren hil zen Courdy.
Foruzaingoak aisiarako bederatzi lokal erregistratu ditu Iruñerriko bost udalerritan
Operazioan, 20 akta ireki dituzte, drogak konfiskatzeagatik, eta hiru pertsona salatu dituzte, erresistentzia eta desobedientzia egotzita, eta beste bi, debekatutako armak eramateagatik.
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean, eta kiroldegira joan behar dute garbitasunetarako. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko, buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Astelehen honetan hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.