Gerra Zibileko gudari baten gorpuzkiak berreskuratu dituzte Mutrikun

Eusko Jaurlaritzak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak Gerra Zibileko borrokalari baten gorpuzkiak berreskuratu dituzte Mutrikun (Gipuzkoa). Lursailaren jabe den familiak emandako testigantzari esker berreskuratu ahal izan da, baina orain arte ez dago zantzurik haren identifikazioa bideratzeko.

Giza Eskubide, Memoria eta Lankidetzako sailburuorde Jose Antonio Rodriguez Ranz, eta Gogora Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuko zuzendari Aintzane Ezenarro Mutrikun izan dira igande honetan, herriko alkate Joseba Palenzuelarekin batera, Gerra Zibilean hildako borrokalari hori lurpetik ateratzeko lanetan.

Rodriguez Ranzek adierazi duenez, giza hondakin horiek berreskuratzea "beste urrats bat da memoria historikoa berreskuratzeko", eta, hori egitean, "pertsona horren duintasuna eta memoria berreskuratzen ditugu, eta horrekin batera, balio demokratikoen eta herri honen askatasunaren alde borrokatu zuten guztien memoria historikoa eta demokratikoa".

Lan hori "hainbat hamarkadatan memoriaren sua bizirik mantendu dutenek, memoria-taldeek, Aranzadi Zientzia Elkarteak eta erakundeek auzolanean egindako lanaren emaitza" dela adierazi du.

Rodriguez Ranzek berretsi egin du Eusko Jaurlaritzak eta Gogora Memoriaren Institutuak oraindik desagertuta dauden pertsonak berreskuratzeko konpromisoa dutela.

Lourdes Herrastik zuzendutako Aranzadi Zientzia Elkarteko talde batek egindako exhumazioak hainbat hezur berreskuratu ditu, baina orain arte ez dago identifikazioa bideratzeko inolako zantzurik, Eusko Jaurlaritzak jakitera eman duenez.

Hala ere, uste da gudari hori 1936ko irailean hil zela, Debabarrenean matxinatutako tropen aurrerapenarekin batera.

Kontxi Urkirik Intxorta Kultur Elkarteari emandako testigantzari esker berreskuratu ahal izan dira gorpuzkiak. Familiaren kontakizunari esker, Kontxi Urkirik bazekien aitaren osaba batek, inguruko beste baserri bateko bizilagun batekin batera, tiroz hildako borrokalari baten gorpua lurperatu zutela.

Haren lekukotzaren arabera, ehorzketa lekua harri batzuekin estali eta seinaleztatu zuten, eta gaur egun arte mantendu da.

Guztira 110 biktimaren gorpuzkiak berreskuratu dituzte

Bestalde, Eusko Jaurlaritzak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak 2003an sinatutako lankidetza-hitzarmenaren esparruan, 46 gorpuzki hobitik atera dituzte, eta emaitza positiboa izan dute. Gainera, amaitzeko daude Bilboko Begoñako hilerritik ateratako 42 gorpuzkien analisi genetikoak eta forentseak.

Horietatik 24 Bizkaian izan dira, 15 Gipuzkoan eta zazpi Araban. Horrela, 110 biktimaren gorpuzkiak berreskuratu dituzte, 108 gizonenak eta bi emakumeenak. Horietatik 27 identifikatu ahal izan dituzte, horietako bat emakumea, Monica Barron del Val hain zuzen.

Euskadin egindako exhumazioez gain, euskal herriren bateko bederatzi pertsona naturalen eta/edo bizilagunen gorpuzkiak berreskuratu eta haien familiei eman zaizkie. Nafarroako Foru Komunitatean egindako lau exhumazio dira, eta beste bost beste toki batzuetan.