Bronkiolitisa prebenitzeko jarraibideak, pandemiako murriztapenen ondoren
Bronkiolitis akutua bi urte baino gutxiagoko haurrei eragin ohi dien arnas infekzio bat da. Birus baten ondorioz, kaltetu egiten dira biriketako bronkio txikiak. Gehienetan, Arnas Birus Sintzitialak eragiten du bronkiolitisa, eta epidemietan agertu ohi da, urritik martxora bitartean. Hala ere, azken bi urteetan, eta covid-19aren hedapena saihesteko hartutako neurrien ondorioz, bronkiolitis akutuaren kasuak gutxitu egin dira.
Behin neurri horiek baliogabetuta, Euskal Osasun Zerbitzuak aurreikusten du aurten epidemia pandemia aurreko urteetako intentsitate eta eragin berdintsuarekin itzuliko dela. Osakidetzak ohar batean emandako datuen arabera, 2 urtetik beherako 1.000 adingabetik 25ek gaixotasun hori izaten zuten Euskadin koronabirusak eztanda egin aurretik, epidemiak irauten duen hilabete bakoitzeko.
Aldi horretako kontsultetara ekarrita, bronkiolitisaren 4.500 kasu artatu ohi dira Lehen Mailako Arretan, eta 2.500 ospitaleko larrialdi kasu, 450 ospitalizaziorekin.
Arrazoi horiek direla eta, Osakidetzak informazio kanpaina bati eman dio hasiera, eta kutsatzeak saihesteko neurriak zorroztea gomendatzen du.
Arnas Birus Sintzitiala airearen bidez transmititzen da, eta sintoma nagusiak eztula eta arnasteko zailtasuna dira. Kutsatzea jariakinen bidez (mukiak, esate baterako) zein eskuen bidez gerta daiteke.
Pertsona helduek birusa harrapatu dezakete, eta, kasu horietan, sintomak arinak izango dira. Hala ere, kutsatze iturri izan daitezke haur txiki batentzat, eta bronkiolitisa eragin diezaioke birusak.
Bronkiolitisa larriagoa izaten da 6 hilabetetik beherako haurrengan, eta kutsatze iturri nagusia haur handiagoak izaten dira; neba-arrebak, sarritan.
Hasieran, eztula eta sudurreko mukiak agertu ohi dira, katarro arruntaren sintomak, eta sukarra ere ager daiteke. 2-4 egunen buruan, baliteke arnasa hartzeko zailtasuna agertzea; haurrak azkarrago arnasten duela eta jatea kostatzen zaiola nabarituko dugu halakoetan. Batzuetan, "txistu-hotsak" entzuten dira haurraren bularrean, edo arnasa hartzeko zailtasuna antzematen zaio (arnasa hartzean, saihetsak hondoratzen ditu, edo sabela mugitzen).
Sintomek astebete edo bi aste iraun ohi dute gehienez, baina, kasu batzuetan, eztula iraunkorragoa izaten da, eta lau astera arte luza daiteke.
Tratamendua eta prebentzio-neurriak
Egun, ez da bronkiolitisaren aurkako sendagairik. Haur gehienek gaixotasun arin bat besterik ez dute jasango, neurri orokorrak erabilita gaindituko dena (sudurreko garbiketa edo arnasketa-kontrola, batik bat).
Edonola ere, eskuak sarritan garbitzea komeni da. Halaber, tabako-kea saihestu behar da, sintomak okertu baititzake.
Osakidetzak gomendatu duenez, ahal dela, haurra ez da beste ume batzuekin kontaktuan egon behar (hau da, ez da haurtzaindegira joan behar prozesuak dirauen bitartean). Haur txiki baten neba-arreba kutsatuta egonez gero, hobe da harekin distantzia gordetzea, ahal den neurrian.
Halaber, prebentziorako giltza izan daiteke epidemia garaian hotzeria duten haur nagusiekin eta pertsona helduekin kontaktua ekiditea. Arina izan arren, birusaren infekzio foku izan daiteke, eta haur txikiari bronkiolitisa eragin diezaioke.
Zure interesekoa izan daiteke
Medikuen sindikatuek ez dute grebarik egingo udan, baina protestak iragarri dituzte udazkenerako
Medikuen sindikatuen konfederazioak espero du Osasun Ministerioak greba batzordea deituko duela berehala, "negoziatzeko benetako borondatearekin". Deialdirik ez badago, udazkenean "gatazka areagotzeko prest" agertu da.
Eusko Jaurlaritzak elikadura-alerta bat zabaldu du EAEn banatutako gazta freskoetan listeria aurkitu baitute
Cerrato, Nativo, Goya eta El Sabor de Casa markek merkaturatutako hainbat produktu daude kaltetuta. Horietako bat etxean dutenei ez kontsumitzeko gomendatu diete agintariek.
Martxan da Bilbon errugbizaleentzako gunea
Gaur eta bihar jokatuko diren Europa mailako bi final handiek 75.000 zale bilduko dituzte guztira. Lehen finala gaur iluntzean jokatuko dute Ipar Irlandako Ulster eta Frantziako Monpellier taldeek. Casilda Iturrizar parkean jarritako gunean hasi dira giroa berotzen.
Nelson David Moreno errudun jo dute, 73 urteko gizon baten hilketagatik
Laugarrenez kondenatu dute auziperatua; guztira, 2021eko udazkenean zazpi gizonezko homosexualen hilketekin lotzen dute.
79 urteko emakume bat larri zauritu da Tafallan, auto batek harrapatuta
SOS Nafarroak jakitera eman duenez, ezbeharra 10:43an izan da, NA-8607 errepideko 4,2 kilometroan, Foruzaingoaren polizia etxearen aurrean, herrigunean bertan. Oinarrizko bizi euskarriko anbulantzia bat eta anbulantzia medikalizatu bat bertaratu dira, eta azken horretan eraman dute Nafarroako Unibertsitate Ospitalera, larri.
Udalekuetan adingabeen babesa indartzeko erreformaren behin betiko testua onartu du Legebiltzarrak
Gazteria Legearen aldaketa Bernedo auziak bultzatu du, eta batzordean eta osoko bilkuran onartu behar da oraindik. 600.000 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Okupatutako pabiloi bat hustu dute Donostiako Herrera auzoan
Ertzaintzak Donostiako Udaltzaingoarekin lankidetzan burututako operatiboa epailearen aginduz egin da, pabiloiaren jabeak eskatuta. Kale egoeran zeuden sei pertsona kaleratu dituzte, eta horietako bi Polizia Nazionalaren esku geratu dira.
Erromes bat hil da Garesen, ibaira erorita
Gorpua Robo ibaian agertu da, eta Foruzaingoak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Trafiko murrizketak Bilbon: hauek dira kaltetutako kaleak eta ordutegiak
Itxierak hasi dira jada San Mames eta Abandoibarra inguruan, eta igande goizaldera arte iraungo dute. Udalak ibilgailuaren erabilera saihesteko eta metroa edo trena erabiltzeko gomendatu du.
Euskal Herriko erraldoiak ezagutu nahi? Hauek dira tradizionalenak
Herriko jaietan festarik ez da erraldoiak kalean ez badira. Batzuek pertsonaia historikoak irudikatzen dituzte; beste batzuk euskal mitologiatik datoz. Herri bakoitzak bereak ditu, bere historia eta nortasunarekin. Ezagunen eta kuttunenen errepasoa egingo dugu gaur.