Insomnioa: Zer elikagaik errazten dute loa, eta zeinek zaildu?
Loaren nahasmenduak nabarmen ugaritu dira azken boladan, eta insomnio-kasuen kopurua, adibidez, bikoiztu egin da; izan ere, azken datuen arabera, helduen % 13-14k insomnio kronikoa pairatzen dute gaur-gaurkoz. Gauez ondo lo egiten ez duen pertsona batek alterazio kognitiboak izan ditzake, eta antsietatea edo depresioa izatera ere hel daiteke.
Daramagun bizitza erritmoa, teknologia berrien erabilera... asko dira loari eragiten dioten faktoreak, eta elikadura-ohiturek ere badute zer esana horretan; izan ere, insomnioari aurre egiteko dieta zehatzik ez dagoen arren, badira hobeto lo egiten lagun dezaketen elikagaiak. Beste batzuek, ordea, loa eragozten dute.
Triptofanoa funtsezko aminoazidoa (proteinen osagaia) da, eta elikadura bidez sartzen da gorputzean; antsietatea, insomnioa eta beste kalte batzuk kontrolatzen laguntzen du. Zer elikagaik dute osagai hori? Frutak, banana eta gereziek, esaterako, baita barazkiek ere, berro, espinaka, orburu eta errukulak, adibidez.
Haragi zuria ere mesedegarria da, hala nola indioilarra eta oilaskoa, eta adituek arrautzak, arrain urdina eta fruitu lehorrak ere jatea gomendatzen dute lo hobeto egiteko.
Esnekiek ere triptofano ugari dute, eta horregatik diote lo egin aurretik baso bat esne hartzea beti dela gomendagarria. Fruitu lehorrek eta haziek eta teinarik gabeko infusioek ere onurak ekartzen dituzte eta eragin positiboa dute gure loan.
Loa eragozten duten elikagaiak
Hala ere, badira insomnioa eragin dezaketen hainbat elikagai ere, eta adituek ahal den neurrian horiek ez kontsumitzeko aholkatzen dute. Horien artean daude substantzia estimulatzaileak (kafea, tea eta kola-freskagarriak, bereziki) eta txokolatea. Alkohola kontsumitzeak ere eragin negatiboa du loan, baita afalaurretik azukrea edo opilgintza-produktuak jateak ere.
Ainhoa Alvarez Arabako ESIko Loaren Unitateko neurofisiologoak azaldu digu zergatik areagotu diren loarekin zerikusia duten nahasmenduak, eta insomnioari aurre egiteko hainbat ohitura osasungarriri buruz ere hitz egin digu.
EAEko biztanleek, batez beste, zenbat orduz egiten dute lo?
Osakidetzak egindako inkesta baten arabera, 15 eta 24 urte bitarteko nerabeek eta gazteek egiten dute lo gehien (8 orduz, batez beste), eta adin ertaineko helduek, 45 eta 64 urte bitartekoek, berriz, gutxien (7,2 orduz, batez beste).
Gizonen % 81ek 7 ordu baino gehiago egiten dute lo, txostenaren arabera, baina emakumeen % 77k baino ez dute lortzen egunean, batez beste, ordu horiek ematea lotan.
Datuak lurraldez lurralde bereizita, Araban egiten da lo gutxien. Arabarren % 73,6k egiten dute 7 ordu baino gehiago lo; Bizkaian herritarren % 78k eta Gipuzkoan % 85ek ematen dituzte ordu horiek lotan.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Sarrigurenen, emaztea hiltzea eta ama larri zauritzea egotzita
Gertakariak Eguesibarrean (Nafarroa) jazo dira, arratsaldeko 19:30ak aldera.
Gaizki aparkatzeagatik jarritako isunak egiazkoak direla ziurtatu du Hendaiako Herriko Etxeak
Bidasoa eskualdeko hainbat bizilaguni isunak kobratzeko posta bidez bidalitako gutunak iruzurra zirela zabaldu zuen ostegunean Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak.
11 urteko zigorra ezarri diote gizon bati Bizkaian, bikotekide ohiaren etxera baimen gabe sartu eta hura bortxatzeagatik
Bikotekideak izan ziren sei urtez, nahiz eta ez ziren elkarrekin bizi. 2021eko azaroan neskak amaitutzat eman zuen harremana. Gizonak, ordea, kontaktuan jarraitzeko eskatu zion, eta 2021eko azaroaren 22ko goizean emakumearen etxera sartu zen, haren baimenik gabe, eta bortxatu egin zuen.
Baskoniak ehunka zaleren babesa jasoko du Valentzian
Baskoniaren mila jarraitzaile inguru joan dira Valentziara 2026ko Errege Kopa dela eta. Eguraldia lagun, giroa ezin hobea da Baskoniako zaleen bilgunea den "Araba Etxean".
65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonaren heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak akordioa adostu dute, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil du eta emaztea larri zauritu du bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteei matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.