Insomnioa: Zer elikagaik errazten dute loa, eta zeinek zaildu?
Loaren nahasmenduak nabarmen ugaritu dira azken boladan, eta insomnio-kasuen kopurua, adibidez, bikoiztu egin da; izan ere, azken datuen arabera, helduen % 13-14k insomnio kronikoa pairatzen dute gaur-gaurkoz. Gauez ondo lo egiten ez duen pertsona batek alterazio kognitiboak izan ditzake, eta antsietatea edo depresioa izatera ere hel daiteke.
Daramagun bizitza erritmoa, teknologia berrien erabilera... asko dira loari eragiten dioten faktoreak, eta elikadura-ohiturek ere badute zer esana horretan; izan ere, insomnioari aurre egiteko dieta zehatzik ez dagoen arren, badira hobeto lo egiten lagun dezaketen elikagaiak. Beste batzuek, ordea, loa eragozten dute.
Triptofanoa funtsezko aminoazidoa (proteinen osagaia) da, eta elikadura bidez sartzen da gorputzean; antsietatea, insomnioa eta beste kalte batzuk kontrolatzen laguntzen du. Zer elikagaik dute osagai hori? Frutak, banana eta gereziek, esaterako, baita barazkiek ere, berro, espinaka, orburu eta errukulak, adibidez.
Haragi zuria ere mesedegarria da, hala nola indioilarra eta oilaskoa, eta adituek arrautzak, arrain urdina eta fruitu lehorrak ere jatea gomendatzen dute lo hobeto egiteko.
Esnekiek ere triptofano ugari dute, eta horregatik diote lo egin aurretik baso bat esne hartzea beti dela gomendagarria. Fruitu lehorrek eta haziek eta teinarik gabeko infusioek ere onurak ekartzen dituzte eta eragin positiboa dute gure loan.
Hala ere, badira insomnioa eragin dezaketen hainbat elikagai ere, eta adituek ahal den neurrian horiek ez kontsumitzeko aholkatzen dute. Horien artean daude substantzia estimulatzaileak (kafea, tea eta kola-freskagarriak, bereziki) eta txokolatea. Alkohola kontsumitzeak ere eragin negatiboa du loan, baita afalaurretik azukrea edo opilgintza-produktuak jateak ere.
Ainhoa Alvarez Arabako ESIko Loaren Unitateko neurofisiologoak azaldu digu zergatik areagotu diren loarekin zerikusia duten nahasmenduak, eta insomnioari aurre egiteko hainbat ohitura osasungarriri buruz ere hitz egin digu.
EAEko biztanleek, batez beste, zenbat orduz egiten dute lo?
Osakidetzak egindako inkesta baten arabera, 15 eta 24 urte bitarteko nerabeek eta gazteek egiten dute lo gehien (8 orduz, batez beste), eta adin ertaineko helduek, 45 eta 64 urte bitartekoek, berriz, gutxien (7,2 orduz, batez beste).
Gizonen % 81ek 7 ordu baino gehiago egiten dute lo, txostenaren arabera, baina emakumeen % 77k baino ez dute lortzen egunean, batez beste, ordu horiek ematea lotan.
Datuak lurraldez lurralde bereizita, Araban egiten da lo gutxien. Arabarren % 73,6k egiten dute 7 ordu baino gehiago lo; Bizkaian herritarren % 78k eta Gipuzkoan % 85ek ematen dituzte ordu horiek lotan.
Zure interesekoa izan daiteke
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Goizean Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak beren etxeetara itzuli dira, atzo beste 13 herritako 583 bizilagunek egin bezala.