Dinosauro espinosaurido espezie berri baten hezurrak aurkitu dituzte Errioxan
Xabier Pereda paleontologo eta Euskal Herriko Unibertsitateko ikertzaileak zuzendutako ikerketa-talde batek dinosauro espinosaurido baten fosil ugari aurkitu ditu Igean (Errioxa), eta aurkitutako materialaren aurreazterketaren arabera, litekeena da dinosauro mota horretako espezie berri bat izatea.
2022ko uztailean "Virgen del Villar 2" aztarnategian egindako aurkikuntza ostiral honetan aurkeztu zuten komunikabideen aurrean. Espinosauridoei dagozkien lau eskeleto partzial aurkitu zituzten hasieran eta askoz ere osoagoa zen bosgarren eskeleto bat azken kanpainan. Hain zuzen ere, Iberiar Penintsulan inoiz aurkitu den espezie honetako eskeleto osoena da eta, ziur aski, Europako osoena ere bai. Orain arte aurkitutako osoena Ingalaterrako Baryonyx zen eta haren pare bada, Peredak adierazi zuenez. Aztarnategiaren "aparteko balioa" nabarmendu zuen EHUko ikertzaileak eta oraindik ere indusketak ez dituztela amaitu gehitu zuen.
Datozen hilabeteetan baieztatu beharko dute espezie berria dela, aurkitutako material guztiaren ikerketa amaitu eta erregistro paleontologikoan argitaratuta, baina ziur agertu ziren.
Hala, espinosaurido espezie berri hori Iberiar Penintsulan gaur egun dauden hiru espezieei gehituko litzaieke: Castellonen aurkitutako "Vallibonavenatrix", Teruelgo "Camarillasaurus" eta Portugalgo "Iberospinus" dira beste hirurak.
Ia hiru metroko altuerako superharraparia
Igeako Zentro Paleontologikoan gorde duten azken hezurdura handi hori aztertuta, ikertzaileek ondorioztatu dute dinosauro horrek 7 eta 8 metro arteko luzera zuela, 2,5 eta 3 metro arteko altuera eta 1.300 eta 1.500 kilo bitarteko gorputz-masa.
Espinosauridoek garezur luzexka zuten eta krokodiloenak bezalako hortz konikoak. Superharrapariak ziren eta batez ere arrainak jaten zituzten, baina baita beste animalia batzuk ere, muskerrak eta krokodiloak, esaterako.
Ikertzaileek uste dute, ziur asko, duela 120 milioi urte bizi izan zirela Errioxako inguru horietan eta aintzira handi baten ertzean zelatan egongo zirela, ur ez sakonetan arrainak eta beste ornodun batzuk harrapatzeko, igeri aktiboa egin beharrean.
Peredak azaldu zuenez, Errioxa funtsezko eskualdea da dinosauro talde horren bilakaera ulertzeko, eta, aldi berean, mundu mailan erreferentzia da espinosauridoen azterketan, 170 aztarnategi baititu, jatorrizko egoeran. Horietako 30 'Ikniten Bidean' sartuta daude.
Zure interesekoa izan daiteke
Espetxera eraman dute motozerra batekin hainbat gazte mehatxatu zituen gizona
Leporatzen dizkioten gertakariak irailaren 12ko goizaldean jazo ziren. Aurrekari polizialak zituen gizon hori hainbat pertsonari segika ibili zen Algortan, motozerra bat eskuetan zuela.
Eguraldi aldaketa gaurtik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Itzali dute Derion, Loiuko aireportutik gertu, piztu zen sutea
20:30 aldera piztu zen sutea San Isidro auzoko pampa baso batean, Aiartza mendian; eta gauean lanean arituta, 05:30 alderako itzaltzea lortu dute suhiltzaileek. Suteak ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan, ezta etxebizitzetan ere, baina inguruko baserrietan bizi diren bi pertsona etxetik atera zituzten badaezpada ere.
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.