2 °C-tik gorako berotzeak bizitza eragotziko luke munduko biztanleria osoaren erdia hartzen duten lurretan
Munduko batez besteko tenperatura bi gradu baino gehiago igoko balitz, hainbat eskualdetako baldintzak ez lirateke biziarekin bateragarri izango. Hala ohartarazi du berotzeak giza osasunean izan litzakeen ondorioak ikertu dituen azterlan zientifiko batek. Ikerketaren arabera, tenperatura langa hori gaindituz gero, Pakistanen, Indian, Txina ekialdean eta Saharaz hegoaldeko Afrikan —4.000 milioi pertsona bizi dira gaur egun bertan, bestela esanda, biztanleriaren erdia— ez legoke bertan bizitzeko baldintza egokirik.
Pennsylvaniako Unibertsitateko (AEB) hainbat departamentutako zientzialariek egin dute ikerketa, eta AEBko Zientzien Akademia Nazionalaren Proceedings aldizkarian kaleratu. Ikerlariek tenperatura globala 1,5 eta 4 gradu artean igotzeak osasunean dituen ondorioak aztertu dituzte, gizakiok jasan ditzakegun bero eta hezetasun mailak non gainditzen diren argitzeko.
Ehunka esperimentu egin ostean, giza gorputzak jasan ditzakeen gehienezko tenperatura eta hezetasun mailak zein diren zehaztu dute (gorputzeko tenperatura 35 ºC-tik behera mantentzeko gai izateko baldintzez ari dira): 31 ºC eta % 100eko hezetasun maila, betiere pertsona gaztea eta osasuntsua izanda. Izan ere, bi baldintza horiek aldatuz gero, bizirautea zailagoa da. Hori horrela, tenperatura eta hezetasun maila horretatik gora bizia gero eta zailagoa da.
"Bero egiten duenean, gizakiok izerdia bota eta odol gehiago ponpatzen dugu azalera gorputzeko tenperatura egonkor mantentzeko. Bero eta hezetasun maila jakin batetik aurrera, baina, gorputzak ezin ditu doikuntza horiek egin eta gorputzeko tenperatura igotzen hasten da. Bere burua freskatzeko modua arin topatzen ez badu, pertsona horrek bero kolpea edo bihotzekoa jasan dezake", azaldu du Harry Kenney Pennsyvaniako Unibertsitateko Fisiologia irakasle eta ikerketaren egileetako batek.
Orain arte, muga horiek hainbat orduz bakarrik gainditu dira Asiako hego-ekialdean eta Ekialde Hurbilean, eta bihotzekoak, intsolazioak eta baldintza klimatikoekin lotutako osasun arazoak egon dira.
Bada, ikerketaren arabera, tenperatura 2 gradu baino gehiago igotzen bada, munduko hainbat txokotan ezingo da bizi, muturreko tenperaturak eta hezetasun maila altua tarteko: hala nola, Pakistanen eta Indiako Indus ibaiaren haranean (2.200 milioi biztanle), Txina ekialdean (1.000 milioi biztanle) eta Saharaz hegoaldeko Afrikan (800 milioi biztanle).
Zientzialariek ohartarazi dutenez, eskualdeotako errenta maila txikia edo ertaina da, eta, beraz, biztanleriaren gehiengoak ez du beroari aurre egiteko neurri eraginkorrik (aire girotua, esaterako).
Agertoki makurrago batean, hots, tenperatura 3 gradu igoko balitz, egoera berdintsuan leudeke Hego Amerika eta AEBko ekialdeko kostaldea eta erdialdea.
Hori horrela, tenperatura globalaren igoera 2 gradutik behera mantentzearen beharra azpimarratu dute ikerketaren egileek.
Zure interesekoa izan daiteke
Zuzenean: Zeledonen igoera
Jarraitu zuzenean Zeledonen igoera Joseba Olagarai eta Josu Pedruzoren kontakizunarekin.
Zuzenean: Edurne eta Zeledon Txikiren jaitsiera
Jarraitu zuzenean Edurne eta Zeledon Txikiren jaitsiera, Ilaski Serranoren eta Josu Pedruzoren komentarioekin.
Poliziak duela 16 urte Fiteroko monasterio batetik lapurtutako egurrezko erliebe bat berreskuratu du
Fiteroko Santa Klara Monasterioko aldare nagusian zegoen, eta handik hartu zuten duela 16 urte. Zizelkatutako egurrezko erliebea herriko apaizari eman zaio.
Zuzenean: Zeledonen jaitsiera
Andre Maria Zuriaren jaiak 18:00etan hasiko dira, Zeledonen jaitsierarekin. Baskoniak botako du txupinazoa aurten. EITBk zuzenean emango du ospakizunen hasiera, 17:30etatik aurrera.
Zuzenean: Zeledonen jaitsiera
Gasteizko jaiak gaur hasiko dira, 18:00etan. Zeledon jaitsiko da eta Baskoniak txupinazoa botako du. EITBk zuzenean emango du ospakizunen hasiera, 17:30etik aurrera.
San Mamesko metro geltokia berriz ireki dute, sarrerako eskaileretan sutea piztu ostean
Suhiltzaileak metroaren sarreran izan dira lanean. Dirudienez, eskailera mekanikoetan batu den hautsagatik sortu da sutea eta ketza sortu da.
Artxandako tuneletako Deustuko tartea ireki dute
Bizkaiko Foru Aldundiak estaldura, drainatze-sistemak, ebakuazio-galeriak, argiztapena eta gorabeherak detektatzeko sistema automatikoak hobetu ditu. Udazkenean, Salbeko zatiaren txanda izango da.
Andre Maria Zuriaren jaietako ezin galduko 5 ekitaldi
Gasteizko Andre Maria Zuriaren jaiez gozatzeko prest? Hemen, galdu ezin dituzun 5 ekitaldi proposatzen dizkizugu.
Gasteiz, jaiei ongi etorria emateko prest Zeledonen jaitsierarekin
Gasteizko jaiak gaur hasiko dira, 18:00etan. Zeledon jaitsiko da eta Baskoniak txupinazoa botako du. EITBk zuzenean emango du ospakizunen hasiera, 17:30etik aurrera, ETB2n eta eitb.eus-en, baita jaietako ekitaldi nagusiak ere, abuztuaren 9ra arte.
26 urteko emakume bat larri zauritu da Lerinen izandako trafiko-istripu batean
NA-122 errepidean gertatu da ezbeharra. Antza, ibilgailua bidetik atera da eta hainbat aldiz irauli da.