Ikerketa batek frogatu du kolonoskopia eta gorozkiez egindako proba baliokideak direla minbizia detektatzeko
Kataluniako, Kanarietako eta Euskal Autonomia Erkidegoko ikertzaileek egindako ikerketa batek erakutsi duenez, gorozkietan ezkutatutako odola detektatzeko probak eta kolonoskopiak antzeko eraginkortasuna dute kolon eta ondesteko minbizia detektatzeko.
The Lancet aldizkarian argitaratutako ikerketa zientifiko hau hamar urtez egin da 57.000 pertsonarekin, Lasarte-Oriako 4.700 tartean, eta erakutsi du biek, kolonoskopiak eta gorozkietan ezkutatutako odola detektatzeko probak, eraginkortasun maila berdina dutela kolon eta ondesteko minbizia detektatzeko.
Azterketa konparatiboa egiteko baheketan parte hartu zuten 57.000 pertsonak ausaz banatu ziren bi taldetan, 50 eta 70 urte bitartekoak eta gizonezkoak zein emakumezkoak.
Parte-hartzaileak zortzi erkidegokoak izan ziren: EAEkoak, Aragoikoak, Kanarietakoak, Kataluniakoak, Galiziakoak, Madrilgoak, Murtziakoak eta Valentziakoak.
Baheketan herritarren parte-hartzea handiagoa izan da gorozkietan ezkutatutako odola detektatzeko proba onartu zuten pertsonen taldean (% 40) bestean baino (% 32), kolonoskopia inbaditzaileagoa delako.
Antoni Castells doktoreak (Bartzelonako Hospital Clinic-eko asistentzia-zuzendaria, IDIBAPSeko eta CIBERehd-eko Onkologia gastrointestinal eta pankreatikoaren taldeko burua eta Bartzelonako Unibertsitateko Gastroenterologiako katedraduna) eta Enrique Quintero doktoreak (Kanarietako Unibertsitate Ospitaleko gastroenterologoa eta Tenerifeko La Laguna Unibertsitateko katedraduna) zuzendu dute ikerketa.
Luis Bujanda EHUko katedradun eta Biogipuzkoako OIIko ikertzaileak, Jesus M. Banales Biogipuzkoa OIIko Gaixotasun Hepatikoen eta Gastrointestinalen Arloko ikertzaileak eta Isabel Portillo EAEko Koloneko Minbiziaren Baheketa Programako kideak hartu dute parte lanean.
Kostuan aldea dago
Bi proba mota horien kostuari dagokionez, Castells doktoreak azpimarratu du gorozkietan ezkutatutako odola detektatzeko probaren kostua 2-4 eurokoa baino ez dela, eta kolonoskopiarena, berriz, 150-200 eurokoa test bakoitzeko, eta biak baliokideak dira eraginkortasunari dagokionez. Azkenak, baina, "arrisku jakin batzuk" ditu, inbaditzailea delako.
Bujandaren arabera, ikerketa honen eragina "izugarria da proba erraz eta merke batek garrantzi handia duen gaixotasun batean heriotza-tasa nola murriztu dezakeen egiaztatu duelako, eta, horren ondorioz, baheketa mundu osoko herrialdeetara zabaltzea ekarri du, gaixotasunak eragindako heriotzak eta gastua txikituta".
EHUko ikertzaileak nabarmendu duenez, baheketan parte hartu zuten pertsonen artean, 10 urterako heriotza-tasa % 78 baino gehiago murriztu da. 2009an EAEn martxan jarri zenetik, mila heriotza baino gehiago saihestu dira, eta heriotza-tasa % 28 baino gehiago jaitsi da.
Bujandaren hitzetan, ikerketa honek iraun duen bitartean, Lasarte-Orian 13 heriotza saihestu dira, eta 40 pertsonak tratamendu intentsiboa jaso dute, kirurgia, kimioterapia eta erradioterapiarekin, koloneko minbiziari aurre egiteko.
Detekzio goiztiarra, funtsezkoa
Koloneko minbizia tumore ohikoenetakoa da, eta minbiziaren ondorioz heriotza-arrazoi nagusietako bat. Garaiz detektatzen eta ezabatzen ez badira tumore gaizto bihur daitezkeen polipoetatik garatzen da minbizi hori.
Ikertzaileek ohartarazi dute detekzio goiztiarra funtsezkoa dela gaixotasuna prebenitzeko edo hasierako faseetan diagnostikatzeko, tratamendua eraginkorragoa delako eta sendatzeko aukerak handiagoak direlako.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.
Osakidetzak iaz jarritako 168.000 txerto berrikusiko ditu, balizko gorabeheren bila
Gripeari eta COVID-19ari aurre egitekoak izan ezik (seguru dakite horiek ez zeudela iraungita), 2025ean inokulatutako guztiak aztertuko dituzte, badaezpada.
Elurrak eta izotzak zirkulazioa zaildu dute zenbait mendatetan larunbat honetan
Bernedoko mendatea itxita dago, errepidean elurra pilatu baita. Azazetan, Kurtzetan, Herreran edo Urduñako mendatean arreta handiz ibili behar da, eta Opakuan eta Izaban kateak behar dira.