Hego Euskal Herriko gaztedia Europakoa baino 4 urte geroago emantzipatzen da batez beste
Azken aldian egindako inkesta guztiek argi uzten dute Euskal Herriko gazteen arazo nagusietako bat etxebizitza dela. Gero eta zailagoa da gurasoen etxea uztea. Hala, burujabetza eskuratzeko batez besteko adina 30 urteren bueltan dago Hego Euskal Herrian; zehazki esateko, 30ekoa da EAEn eta 29koa Nafarroan. Europako batez besteko adina baino hiruzpalau urte gehiago da hori, han 26koa baita.
Hori da EITB Dataren azken txostenaren ondorioetako bat. Gazteak eta emantzipazioa aztertu ditu ostiral honetan EITBko hedabide guztietan azaltzen ari den ikerketak.
Ezberdintasun handiak daude arlo honetan Europar Batasuneko iparraldeko eta hegoaldeko herrialdeen artean. Eskandinaviako herrialdeetan 23 urte baino lehenago uzten dute gazteek gurasoen etxea. Alemanian eta Frantzian 24 urte da emantzipatzeko adina. Hegoaldeko herrietan, ordea, Portugalen, Espainian eta Italian kasu, batez beste, 30 urtera arte bizitzen dira gazteak gurasoekin; Euskal Herrian bezala.
Kontuan hartzekoa da, gainera, gure inguruan batez besteko adin hori atzeratzen ari dela apurka; 2011tik bi urte egin du gora.
Hori horrela, EITB Dataren txostenaren arabera, 18 eta 34 urteen artean dauden 10 gaztetatik hiru daudela emantzipatuta: % 33,5 EAEn eta % 34,2 Nafarroan. Estatuko mediaren oso antzeko datuak dira, han % 34,4an baitago. Europarekin alderatuta, ordea, ia % 20 baxuagoa da; izan ere, EBko ratioa % 50,4an kokatzen da.
Zenbakiei begiratuta, iparraldeko eta hegoaldeko herrialdeen arteko aldea oso handia da. Eskandinaviako herriek emantzipazio-tasa oso altuak dituzte; % 83,7 Finlandiak eta % 83,3 Danimarkak, esate baterako. Europako ehunekoaren gainetik daude baita ere Alemania (% 68,9), Herbehereak (% 63,9), Frantzia (% 55,5) eta Belgika (% 55,4). Zerrendako azkenak Italia eta Portugal dira, % 32 eta % 31eko ratioekin hurrenez hurren.
Lana eta faktore kulturalak
Giza talde gazteenen enplegu-tasaren eta emantzipazio-tasaren artean dagoen harremana da ikerketaren beste ondorioetako bat. Alegia, 16 eta 24 urte arteko gazteen okupazio-tasa altuagoa den heinean, gurasoen etxetik irteten diren gazteen ehunekoa ere igo egiten da.
Eskandinaviako herrialdeetan hegoaldean baino ohikoagoa izaten da ikasketak eta lana uztartzea gaztetatik, eta horrek errenta propioak izateko aukera handiagotzen du. Alemanian eta Danimarkan, esate baterako, 16 eta 24 urte arteko gazteen erdiek lan egiten dute; hurrenez hurren, % 50,9k eta % 57k. EAEn datu hori % 25,4an dago, nahiz eta azken hamarkadan igo egin den.
Prezioa, gainditu beharreko erronka
Gaur gaurkoz, diru-sarrerak dituzten 59.000 gazte inguru daude gure lurretan burujabetza eskuratzeko etxebizitza baten beharrean.
Gazte horiek aipatzen dituzten oztopo nagusiak etxebizitzaren garestitasuna (erosteko zein alokatzeko) eta diru-sarrera nahikorik ez izatea dira.
Erantzunen artean daude, halaber, etxebizitza-eskaintzaren eskasia lehentasunezko lekuan, lan-egonkortasunik eza, hipoteka-kreditu bat eskuratzeko zailtasuna eta higiezinen agentziek edo jabeek gazteei alokatzeko dituzten errezeloak.
Zure interesekoa izan daiteke
Auto ilarak izan dira N-1 errepidean Beasain eta Arama artean Gasteizerako bi istripuren ondorioz
Lau autoren arteko istripua izan da aurrena Beasasin eta Ordizia artean eta autoak erretiratu badituzte ere, horrek sortutako auto-ilaretan beste txapa-istripu bat izan da eta egoerak korapilatuta jarraitu du.
125 urte, Orion balearen kantua azkenengoz entzun zenetik
125 urte igaro dira euskal balearen azken alea harrapatu zenetik, Orion. Gaur egun, balea-arrantzaren azken pasarte hura mugarri sinboliko bihurtu da herriarentzat. Xabier Alberdi Itsas Museoaren zuzendari zientifikoak egun hartan gertatutakoa azaldu du, eta Euskal Herrian balea-arrantzuak izan zuen garrantzi historikoa azpimarratu du.
Ratioak jaistea eskatzen duen herri-ekimen legegilea iragarri dute Nafarroako eskola publikoaren aldeko plataformek
Nafarroako eskola publikoaren aldeko plataformen iritzian, ikasgeletan haur kopurua txikitzea ezinbestekoa da arreta hobetzeko, eskola porrota murrizteko eta aniztasunari arreta hobea ziurtatzeko. Hori dela eta, herri-ekimen legegilea aurkeztu nahi dute Nafarroako Foru Parlamentuan, ratioak jaisteko eskatuz. Hezkuntza komunitate osoari lankidetzarako deia egin diote. Hasteko, 7.000 sinadura behar dituzte ekimena ganberara eraman ahal izateko.
EAEk hamar aldiz handitu du gaitasun handiko ikasleen detekzioa azken bost urteotan
2019an 747 ikasle zeuden identifikatuta eta gaur egun 7.327 dira; igoera nabarmen hori eskola publiko zein itunpekoetan ezarritako detekzio goiztiarrerako ereduari esker lortu da.
Nelson David Morenok ukatu egin du Bilbon 73 urteko gizon bat hil izana
Asteazken honetan hasi da Bilbon 2021eko urriaren 5ean zendu zen gizon baten heriotza argitzeko epaiketa. Akusatua 37ko kartzela-zigorra betetzen ari da dagoeneko, beste krimen batzuengatik. Bost gizonen hilketekin lotu dute, baina, ikertzaileen aburuz, 7 krimenen ardura izan dezake.
Maialen Mazonen ustezko hiltzaileak “barkamena” eskatu du epaiketako azken unean
Arabako Lurralde Auzitegian egin duten epaiketa epai zain gelditu da asteazken honetan, aldeek euren ondorioak aurkeztu ondoren. Fiskaltzak eta akusazioek 45 urteko zigorrak eskatzen dituzte, hilketagatik, bi abortu deliturengatik eta adin txikiko bat abandonatzeagatik, akusatuak “nahita” hil zuela emakumea eta egoeraz “jakitun” zegoela uste dutelako. Defentsak absoluzioa eskatu du, hilketaren unean, “errealitatetik erabat deskonektatuta” zegoela argudiatuta.
Medikuen grebari amaiera emateko eskatu dio Alberto Martinezek Osasun Ministerioari
Estatutu markoari buruzko akordiorik ezean, datorren astelehenean laugarren greba astea hasiko dute medikuek. Alberto Martinez Osasun sailburuak azpimarratu duenez, Osakidetza ahaleginak egiten ari da arazoa bideratzeko, baina gatazkari amaiera emateko giltza Osasun Ministerioak dauka.
Altza eta Galtzaraborda arteko Topo zatia uztailaren 18an jarriko da martxan
Zati hori zabaltzeak, batetik, Altzako geltokian trenak nahitaez errebotatzea saihestuko du, eta bestetik, Pasai Antxoko lurpeko geltoki berria estreinatzea ekarriko du, terminal zaharra desegin eta biaduktua, eraikin artean sartuta dagoen trenbide-hesia, kenduta.
Nafarroako Ospitaleko jazarpen kasu batean "delitu zantzuak" ikusita, Fiskaltzara bidali du salaketa Osasun Departamentuak
Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko zerbitzuburu baten aurka jazarpenagatiko salaketa jarri zen, modu anonimoan, joan den abenduan. Sare sozial bateko kontuan argitaratu zen gero, eta horren berri zabaldu zen. Bertan, Nafarroako ospitale publiko horretako emakumezko mediku batek salatu zuen zerbitzuburu horren hizkerak eta jokabideak "emakumeak gutxiesten, umiliatzen eta gauzatzat jotzen" zituela, eta zuzendaritzari "ezer ez egitea" leporatzen zion, "jakitun egon arren".
Osakidetzak ia 60.000 euroko soldata eskaini die barneko mediku egoiliarrei
Bigarren urtez jarraian Gaztetzeko eta Fidelizatzeko Programa abiatu du Osakidetzak, azken urteko egoiliarrak bertan geratzeko eta talentua erakartzeko asmoz. Hortaz, lehen edizioan baino 2.500 euro gehiago irabaziko dute erresidentzia amaitu eta Osakidetzan lan egiten duten medikuek.