Itzalaldiaren galde-erantzunak: Zergatik gertatu zen? Nola berrezarri zen hornidura? Aurrerantzean, zer?
Euskal Herria bete-betean kolpatu zuen itzalaldi masiboaren ondotik ia 24 ordu igaro diren honetan, gertatutakoaren inguruko galdera ugari daude oraindik erantzun gabe. Itzalaldia zerk eragin zuen argitzeke dago, baina adituak hasi dira hainbat zertzelada ematen. Itziar Zubia EHUko Ingeniaritza Elektrikoko irakaslea elkarrizketatu dute gaur Euskadi Irratiko "Faktoria" saioan. Lerrotan bildu ditugu energian adituak emandako argibide nagusiak:
Zer gertatu zen?
Espainiako Gobernuak atzo arratsaldean emandako azalpenaren arabera, itzalaldi historikoa gertatu zenean, 12:30 aldera, argindar saretik 15 gigawatt 'galdu' ziren "bat-batean" (une horretan kontsumitzen ari zen energiaren % 60).
Zubiak zehaztu du argindarra ez zela desagertu, "sortzeari utzi" zitzaiola edota "sortutakoa sarera banatu ezinda" geratu zirela. Horren esanetan, argindarraren arazoa da "etengabe" sortu behar dela, ezin dela "kopuru handietan metatu". Hala, argitu du Red Electrica erakundeak kontrolerako zentro bat duela, eta handik, eskariaren arabera, aginduak ematen dizkiela beste zentralei zehazteko zein sorgailuk lan egin behar duten eta zenbat energia ekoitzi behar den. Adituaren arabera, erakundea prest dago "ezohiko egoeretarako", baina oraingoa "oso handia" izan zen.
EHUko doktoreak uste du atzokoan "gaizki irten zitezkeen gauza asko gaizki irten" zirela, eta ez zela "akats bakarra izan, pilatu" egin zirela, alegia. "Elur bola handi baten moduan gertatu zen", erantsi du.
Argindar eskaintza eta eskaria "oso berdinduta" egon behar direla adierazi du. "Desorekatzen denean, babes sistemak salto egiten du eta deskonexioak gertatzen dira".
Europako argindar sareak elkarrekin konektatuta badaude, nola liteke itzalaldia egotea?
Espainiako Red Electrica konpainiaren arabera, "potentzia-fluxuaren oszilazio handia" atzeman zuen atzo, eta horren ondorioz, argindar sorreran galera "handia" gertatu zen. Hori dela eta, penintsulako argindar sistema Europako gainerako sistemetatik deskonektu egin zen, hau da, Frantziarekiko interkonexioa galdu zen.
Zubiak ez du erantzunik izan horretarako, ez daki eten hori nahita egin ote zuten, edota babesgailuren batek huts egin ote zuen. Azaldu duenez, Europa mailan sareak elkarrekin konektatuta daude, eta batak besteari laguntzen dio, baina "egia ere bada akatsak daudenean partekatu egiten direla".
Ukaezina da, horren hitzetan, Iberiar penintsula argindar "sorkuntzarik gabe geratu zela, isolatuta, eta tentsioa guztiz erorita".
Itzalaldi honek badu aurrekaririk?
Ez, ez behintzat tamaina horretan. Izan dira deskonexio arriskuak, baina ez horrenbestekoak. Zubiak aipatu du Espainiak gizonezkoen futboleko mundiala irabazi zuenean, herritarrak kalera atera zirela eta bapatean argindar eskaria asko jaitsi zela. Orduko hartan, arazoari ondo erantzun zitzaion.
Nola berrezarri zen hornidura? Zergatik egin zen apurka-apurka?
Frantziako Estatutik gertu egoteak lagundu egin zion Euskal Herriari argindar hornidura "azkar" berrezartzen, Zubiak azaldu duenez. Izan ere, halako egoeretan, "oso zaila" da zentral elektrikoak berriz abiatzea, "normalean txikiekin egiten da, hidraulikoak eta gasezkoak".
Erabaki zen Espainiaren mugak baliatzea, eta mugetan zeuden "tentsioak aprobetxatzea". Horregatik berreskuratu zuten argindarra Gipuzkoan ordu gutxitan, adibidez.
Arian-arian etorri zen argindarra, izan ere, "sarerik ez dagoenean oso zaila da kolpetik berrezartzea; korrika hasiz gero, berriz erortzeko arriskua dago, eta zerotik hasi beharko litzateke berriro", argitu du. "Oso kontuz ibili behar ziren", Zubiaren aburuz.
Nola eutsi zioten ospitaleek eta beste azpiegitura kritikoek?
Argindar sorgailu edo generadoreei esker. Sorgailu horiek erregaiarekin dabiltza, eta eraikinaren dimentsioa eta beharren araberako (ez da gauza bera ospitale bat eta eraikin publiko bat) tamaina izaten dute. Neurriaren araberako argindar hornidura sortzen dute gailuok.
Zubiak adibidea eman du argigarri: EHUko Donostiako Ingeniaritza Eskola bi orduz eraikinaren heren bati hornidura emateko beste argindar sortzeko gai da.
Gerta litezke halakoak etorkizunean?
Argi du Zubiak. Aurrerantzean ere gertatuko dira akatsak, baina espero du "horren handiak" ez izatea.
Nabarmendu duenez, apirilaren 28an gertatutako ingeniaritza elektrikoko "liburuetan jasoko da, azterketarako".
Itzalaldi masiboak zerbaitetarako balio badu, izan dadila halakoak "azkarrago" konpontzen ikasteko. Herritarrei, aldiz, "pazientziaz hartzeko" gomendioa eman die.
Zure interesekoa izan daiteke
Elkanok munduari buelta eman eta jaioterrira itzuli zen unea antzeztu dute Getarian
Aurten, lehen aldiz, Mikel Larrañagak egin du Elkanoren papera, eta Saioa Etxeberria izan da tripulante modura irten den lehen emakumea. Lau urterik behin ospatzen du Getariak Elkanoren iritsiera, munduari bira eman ostean.
Alejandrak 2.000 euro galdu ditu Bilboko etxebizitza baten alokairuaren iruzurrean
Kaltetuak salatu duenez, 2.000 euroko iruzurra egin diote hainbat pertsonari aldi berean eskainitako etxebizitza bat alokatzeagatik. Iruzurrez galdutako dirua eta beste bizitoki bat alokatzeko erabili beharrekoa gehituta, galerak 4.000 eurokoak direla azaldu du.
Iraulitako kamioi batek 31 kilometroko auto-ilarak eragin ditu Baiona inguruan
22:00etatik aurrera, A-63 errepidea erabat itxita egongo da 3 orduz, gutxi gorabehera, ibilgailua erretiratzeko.
Gutxienez 12 salaketa aurkeztu dituzte Bilbon etxebizitza turistiko bat alokatuta iruzurra egin zuen gizonaren aurka
EITBk biktimetako biren testigantzak jaso ditu. Iruzurgileak Airbnb bidez alokatu zuen pisua, hiru egunez. Ordu gutxi batzuetan, benetako jabeak ezer jakin gabe, dozena bat pertsonari alokatu zien. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, gizona harrapatu eta biktimek galdutako dirua berreskura dezaten.
Mila pertsona inguru etxetik atera dituzte Baionako erdigunean gas-isuri baten ondorioz
Baionako hiriguneko mila bizilagun etxetik irtenarazi dituzte bart, gas-ihes bat dela eta; ondorioz, segurtasun dispositibo handia aktibatu behar izan dute. Suhiltzaileek 100 metroko perimetroa itxi dute, eta goizaldeko ordu bata arte ezin izan dute etxera itzuli.
Espainiak eskatutakoari entzungor eginez, Schengen berrezartzeari ezetz esan dio Italiak
Ceutan piztutako krisiaren harira, Schengen akordioa eten eta mugetan kontrolak egiteari ekin zion abuztuaren 1ean Meloniren gobernuak. Espainiako Gobernuak igandera arteko epea eman dio Italiakoari neurria bertan behera uzteko, baina Meloniren gobernuak lehengo lepotik du burua: "Abuztuaren 15etik aurrera aztertuko dugu gaia".
Eguzki eklipseak tren gehiago eta mugikortasun zerbitzu indartua ekarriko ditu abuztuaren 12an
Abuztuaren 12an izango da ikusgai, iluntzean. Milaka pertsona erakartzea espero den fenomeno horren aurrean, administrazioek segurtasun dispositibo zabala prestatu dute, mugikortasun segurua eta antolatua bermatzeko helburuarekin.
'Atyla' itsasontzi historikoan sartuko gara, 'Game of Thrones'en unibertsoko targaryendarren ontzian
Ontzia 1980a eta 1984a bitartean egin zuten Lekeition (Bizkaia), artisau moduan, pinu, haritz eta iroko egurra erabiliz. Itsasontzia Donostiako portuko kaian bisitatu ahalko da asteburu honetan, 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 21:00etara.
EITBk zuzenean eskainiko du abuztuko eguzki eklipse historikoa, hainbat seinale eta bi globo estratosferiko baliatuz
Saio berezia 19:30etik aurrera izango da ikusgai ETBn, ETB ONen eta ORAINen. Horrez gain, EITBk Eklipse Gaua antolatu du Donostiako Saguesen: eklipsea zuzenean ikusteko pantailak, musika eta behaketa modu seguruan egiteko betaurrekoak izango dira bertan.
Luciaren amesgaiztoa Bilbon: pisu "perfektua" alokatu, eta hiru egunen buruan, maula baten biktima dela konturatu
Bi seme-alaba dituen venezuelar batek 2.000 euro ordaindu ditu Deustun alokairuko etxebizitza batengatik, baina etxea apartamentu turistiko bat da berez. Iruzurgileak gutxienez 10 pertsonari alokatu die, tartean Luciari berari. Biktima horrekin mintzatu da EITB.