Euskal Autonomia Erkidegoa da Europako zientzia-funtsen bilketaren buru: 10 urtean 1.300 milioi bildu ditu
Ikerbasque Fundazioak Zientzia Euskadin Txostena 2025 argitaratu du ostegun honetan. Bertan jasotzen denez, EAE da ikerketarako Europako funts gehien lortzen dituen erkidegoa biztanleko, eta guztira 1.300 milioi euro bildu ditu azken 10 urteetan.
Horizon Europe programa europarraren bidez batu du kopuru hori; 2024an, adibidez, 124 milioi euro jaso zituen. Diru hori programa berrietan eta esparru zientifikoko kontratazio berrietan berrinbertitzen da.
Programa horren barruan, Europako Ikerketa Kontseiluaren ERCren laguntzak nabarmentzen dira, ezagutzaren mugan aurrera egin nahi duten edozein nazionalitate eta adinetako ikertzaileei babesa ematen dietenak.
EAEn 57 ERC proiektu gauzatu dira, eta gaur egun 30 daude martxan, orain arte lortutako kopururik handiena.
Dokumentuaren arabera, halaber, I+Gko inbertsioa 2.000 milioi eurotik gorakoa da, eta horrek INErentzat BPGren % 2,35 hartzen du. Hala, Espainiako Estatuan I+Gn gehien inbertitzen duen erkidegoa da EAE.
Era berean, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) papera nabarmendu du txostenak; izan ere, EAEko ikerketa-sarearen buru da, eta 4.500 argitalpen zientifiko indexatu ditu 2024an, urte horretan erkidegoan publikatutako 8.190 argitalpenen erdia baino gehiago.
Guztizkoaren % 64 lehen kuartileko aldizkari espezializatuetan argitaratu zen.
Euskal gizarteak jarduera zientifikoan duen zereginari dagokionez, 36.000tik gora dira ikerketan eta garapenean diharduten langileak, eta horietatik 24.455 ikerketa-lanetan aritzen dira, Euskal Autonomia Erkidego osoko biztanleria aktiboaren % 2.
Lurraldetik kanpo, txostenak erakusten du nazioartekotzea ia 15 puntu hazi dela azken hamarkadan, 2011ko % 40tik 2024ko % 55era. Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Ikerketa sailburu Juan Ignacio Perez Iglesiasek adierazi du harreman horiek hobetzen doazela, "munduko unibertsitaterik onenekin" lan egiten eta lankidetzan aritzen baitira, hala nola Oxfordekin edo Cambridgekin.
Emaitza onak izan arren, Perez Iglesias kritiko agertu da ikertzaileen artean oraindik ere dagoen genero-arrakala "esanguratsuarekin", 2023an dedikazio osoan ziharduten emakume baliokideen ehunekoa ozta-ozta % 35etik gorakoa izan zenetik hobetzeko joera nabarmenik gabe. "Zerbaitetan ez dugu asmatu", aitortu du.
Horren aurrean, sailburuak azpimarratu du unibertsitateko ikerketari laguntzeko lau urteko programak, Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroek (IKZ) eta 2026-2029 aldirako Oinarrizko Ikerketa eta Bikaintasun Zentroek (BERC) neurri espezifikoak jasotzen dituztela genero-oreka handiagoa sustatzeko.
Emaitzen artean, Perez Iglesiasek onartu du EAEko ekoizpen zientifikoaren % 7,3 patenteetan aipatzen dela, ezagutza berria sortu eta aplikaziora igaro den denbora nahikoa pasa ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
Espainiako Poliziaren buru ohiaren sexu erasoak berretsi ditu epailearen aurrean salaketa jarri zuen inspektoreak
Epaileak atzera bota du poliziako buru ohia emakumearekin ez komunikatzeko salatzaileak egindako eskaria, "arriskurik ez" dagoela iritzita.
Espainiako Estatuko herritarren % 79k uste dute "posible" dela etorkizunean gerra batean arma nuklearrak erabiltzea
CISen inkesta baten arabera, herritarrei gehien kezkatzen dien beste beldur batzuk dira gertuko senide bat galtzea, osasuna galtzea, itsu geratzea edo minbizia hartzea.
Gorpu bat aurkitu dute itsasoan, Ondarroa eta Lekeitio artean
Gorpua ezin izan dute identifikatu, baina baliteke asteartean Mendexan desagertutako 82 urteko arrantzalea izatea.
Tasa turistikoa 2027ko urtarrilaren 1etik aurrera ezarriko da Euskadin
Gipuzkoako Foru Aldundiak turismoari lotutako zerga berria arautzen duen Foru Arauaren proiektua onartu du. Zergaren oinarria gau kopuruaren arabera kalkulatuko da.
76 urteko gizon bat eta 38 urteko emakume bat atxilotu dituzte, Bilbon, emakume bati sexu-erasoa egiteagatik
Biktima atxilotuekin batera Santutxuko Karmelo kaleko etxebizitza batera igo omen zen.
Dozenaka lagunek justizia eskatu dute Parisen hildako gazte tolosarrarentzat
"Justizia Dalianentzat" lelopean, Parisen hil zuten Tolosako bizilagunaren senide eta lagunek elkarretaratzea egin dute gaur arratsaldean. Martxoaren hasieran aurkitu zuten haren gorpua, Frantziako hiriburuko etxebizitza batean.
Bi gizon inputatu dituzte Artxandako hilketagatik, eta beste hiru krimen hura ezkutatzeagatik
2023ko abuztuan, gizonezko baten gorpua aurkitu zuten, zatituta eta erreta, maleta baten barruan, Artxandan dagoen abandonatutako eraikin batean.
Goiz korapilatsua Txorierriko errepideetan, Asua parean bederatzi autoren artean izandako talka baten ondorioz
Istripuaren ondorioz, bideko lau erreietatik hiru itxi behar izan dituzte puntako orduan, eta auto-ilara luzeak sortu dira inguruan: Artatzan, Arrontegin, Barakaldon eta Gurutzetan. Behin ibilgailuak bidetik kenduta, egoera bere onera itzultzen joan da. Arazoak izan dira, halaber, A8an, Kantabriarako noranzkoan, San Mames parean istripu bat izan baita. Gipuzkoarako noranzkoan, gainera, trafikoa astuna izan da.
Osakidetzako proba diagnostikoen irudiak ikusgai, Osasun Karpetaren bidez
Iaz, 592.888 herritarrek erabili zuten Osasun Karpeta eta 8,2 milioi sarbide izan zituen. Interesa dutenek irudietara sartzeko eskaera online egiteko aukera izango dute.
Eusko Jaurlaritzak 271 milioiko inbertsioa egingo du hezkuntza sistemaren eraldaketa digitala bultzatzeko
ADIMEN DIGITALA estrategiak software librean oinarritutako hezkuntza-plataforma propioa ahalbidetuko du, irakasleen prestakuntza digitala indartuko du eta euskarazko hezkuntza-edukiak sustatuko ditu.