"Txupete" digitalaren arriskua: pantailak eta horien ondorio emozionalak haurtzaroan

Udako oporrak heldu direla eta, ohikoak izaten dira autoko bidaia luzeak, etxetik kanpoko bazkariak eta aisialdirako denbora-tarteak. Testuinguru horretan, nahikoa da edozein jatetxetako jantokiari edo tren baten barruari begiratu irudi hau ikusteko: haur txiki bat, urduri edo haserre, eta gurasoak berehala pantaila pizten, lasaitu dadin. "Txupete digitala" izenez ezagutzen da fenomenoa.

Gailu horiek berehalako analgesiko gisa funtzionatzen duten arren, horien etengabeko erabilerak haurraren erregulatzeko gaitasunean eragiten du. “Haur batek, bere ikaskuntzaren barruan, haserrealdi horiek behar ditu, bere burua nola erregulatu ikasi behar baitu. Haurraren sentimendu negatiboak estaltzen baditugu, ez diogu bizitza pertsonalerako eta sozialerako beharrezkoak diren gaitasun horiek garatzen uzten”, adierazi du Leire Ferro Lehen Arretako pediatrak. 

Medikuak haurtzaroko prozesu naturala errespetatzearen garrantzia azpimarratu du: “Bi eta hiru urte bitarteko aroa oso garrantzitsua da; haurraren sentimendu horiek onartu beharrean anestesiatzen baditugu, gero ez dute jakingo ondoeza emozional hori kudeatzen”, adierazi du. Era berean, ohartarazi du ohitura horrek jokabide-arazo larriak, inpultsibitatea eta kontrol emozionalik eza sor ditzakeela.

Ondorio psikologiko horiei eragin fisikoak ere gehitu behar zaizkio, hala nola gizentasuna, loaren nahasmenduak, miopia goiztiarra eta hizkuntzaren garapenaren atzerapena. Epe luzera, deskonexio horrek arreta-zailtasun handiak dakartza, eta hiztegi apalagoa, besteak beste.

Ferro Galardi doktorearen esanetan, lehen urteetako hutsune emozional hori nerabezaroan argi ikusten da: "Nerabezarora iritsitakoan zailtasun handiak izaten dituzte beren sentimenduak komunikatzeko", adierazi du. 

"Bereziki kezkatzen nau tristura eta haserrea adierazteko izaten dituzten zailtasunak, baita nork bere burua ulertzeko ezintasuna ere", gaineratu du adituak, teknologiaren gehiegizko erabilerak sortzen duen analfabetismo emozionalari erreferentzia eginez.

Hala ere, arazoa ez dago soilik txikienen erabilera goiztiarrean, helduen jokaera ere problematikoa izaten baita. "Teknoferentzia" kontzeptuak definitzen du gurasoek telefono mugikorra etengabe erabiltzeak nola oztopatzen duen seme-alabekiko harremana.

Pediatrak gogorarazi duenez, gurasoen erantzukizuna bizitzako lehen egunetik hasten da: “Txiki-txikitatik, bularra ematen ari garen bitartean, une oro mugikorrarekin baldin bagaude, adibidez, ez gaude adi umearen sentsazioei; ea ondo jaten ari den edo ea ondo kokatuta dagoen". Isiltasun eta konexio bisual falta horrek eragin negatiboa du harreman afektiboan.

Agertoki honen aurrean kezka orokorra da, eta, lehen aldiz, Euskadiko mediku elkarte guztiek bat egin dute erakundeei eta gizarteari, oro har, arazoaz ohartarazteko. Osasungintzako profesionalek diote osasun publikoko arazo bat dela, eta erantzukizunez jokatzeko deia egin dute.