Betaurrekoak, ondo gordeta: Zer dakigu 2027ko 'mendeko eklipsea'ri buruz?

Abuztuaren 12ko eklipsea behatzeko betaurrekoek bigarren aukera izan dezakete. 2027ko abuztuaren 2an, penintsula eguzki eklipse osoaren agertoki izango da berriro. Ilargia Lurraren eta Eguzkiaren artean kokatuko da, eta eguzki-diskoa erabat estaliko du. Euskal Herrian, eklipsea partziala izango da.

Zeintzuk izango dira behaketa-toki onenak?

Egipto eguzki eklipse osoa ikusteko munduko lekurik ikusgarrienetako bat izango da: sei minutu baino gehiago iraungo du Luxorretik gertu, fenomeno astronomikoa eta aparteko agertoki historikoa uztartuz. Maroko, Aljeria, Tunisia eta Libian ere gozatu ahal izango da, baita Itsaso Gorrian ere. Horrez gain, ikusgai izango da ere Saudi Arabia, Yemen edota Somaliako eremuetatik.

Europan, Gibraltarko itsasartea eta Alborango itsasoa zeharkatuko ditu. Andaluziako hegoaldean, bereziki Cadizko, Malagako, Granadako eta Almeriako kostaldeetan, baita Ceuta eta Melilla hiri autonomoetan ere, erabateko iluntasunaz gozatu ahal izango dute; kasu batzuetan, lau minutu baino gehiago iraungo du, 2026ko eklipseak baino dezente gehiago.

Erreserbak, hobe lehenbailehen egitea

Cadizko, Malagako, Granadako eta Almeriako hotelek, apartamentuek, kanpinek eta landa-etxeek, baita Ceuta eta Melillakoek ere, eskaera handia izango dute. Eklipsea goi-denboraldian izango denez, fenomeno atmosferikoa ikusi nahi dutenek aldez aurretik erreserbatzea komeni dute. Izan ere, eklipseak nazioarteko milaka bisitari erakar ditzake, eta, uda sasoian izanda, fenomenoa hondartzarekin, gastronomiarekin, ondarearekin eta kultura-turismoarekin uztartuko dute.

Zein ordutan izango da?

Espainian, eguzki eklipse osoa 09:30ak aldera izango da ikusgai, eta osotasun-fasea 10:45ak edo 10:50ak aldera izango da, kokapenaren arabera.

Zenbat iraungo du?

Fenomeno atmosferikoak sei minutuko gehienezko iraupena izango du, eta penintsulako hegoaldeko zenbait tokitan lau minutu baino gehiagoko erabateko iluntasunaz gozatzeko aukera egongo da; 2026ko eklipsean baino askoz gehiago.

Zergatik esaten zaio 'mendeko eklipsea'?

Komunitate zientifikoak 'mendeko eklipsea' deitzen dio, sei minutura arteko ezohiko iraupena izango duelako. Bereziki apartekoa izango da, 2026tik 2028ra Espainiatik ikusi ahal izango diren hiru eklipse handiko segidaren parte delako: 2026an eklipse osoa, 2027an eklipse osoa eta 2028an eraztun-eklipsea.

2027koaren ondoren, ez da eguzki eklipse osorik ikusiko Espainian 2053ra arte.

Zertan datza eraztun-eklipsea?

Ilargia Lurraren eta Eguzkiaren artean jartzen denean gertatzen da, baina, duen kokapenaren eta distantziaren ondorioz, Eguzkia ez du erabat estaltzen. Horren ondorioz, Ilargiaren inguruan eguzki-argiaren eraztun distiratsu bat geratzen da ikusgai, "su-eraztuna" deritzona. Fenomeno astronomiko hori planetako zenbait eremutatik ikus daiteke, eta begiak behar bezala babestu behar dira, segurtasunez behatzeko.

Nolako eragina izan du 2026ko eklipseak?

Abuztuaren 12ko eguzki eklipse osoak, ohi baino 26 milioi joan-etorri gehiago utzi zituen; hau da, % 21eko igoera. Gainera, 2,1 milioi pertsona baino gehiago joan ziren eklipsearen osotasun-eremura, ohiko egun batean baino % 48 gehiago.