Emakumeen eta gutxiengoen garaipen historikoa hauteskunde legegileetan
AEBko hauteskunde legegileak mugarri bihurtu dira. Gutxiengo etniko eta sozialek ordezkaritza lortu dute, eta hainbat emakumek kristalezko sabaia hautsi dute, euren estatuetan lehenbizikoz irabazita. Kongresua inoizko anitzena izango da orain. Hauek dira historia egin duten pertsonen izen-abizenak:
Sharice Davids (Kansas Estatuko —Erdialdea— hautagai demokrata). Deborah Haalandekin batera, Kongresuan jesartzen den lehen emakume indigena izango da. Davidsek 37 urte ditu eta Obamaren agintaldian Etxe Zurian jardun zuen. Davids lesbiana da, Kansasek duen LGTBQ kolektiboko lehen ordezkaria izango da, beraz.
Deborah Haaland (Mexiko Berriko —Mendebaldea— hautagai demokrata). Davidsekin batera, Kongresuan dagoen lehen emakumezko natiboa. 57 urte ditu, eta ama ezkongabea da. Pueblo of Laguna tribuko kidea da.
Ilhan Omar (Minesota —Mendebaldea— hautagai demokrata). Somalian 1981ean jaioa, Kongresuan esertzen den lehen emakumezko musulmana da. Botoen % 80 jaso ditu.
Omar, kanpainako ekitaldi batean. Argazkia: EFE
Rashida Tlaib (Michiganeko —Mendebaldea— hautagai demokrata). 1976an Detroiten jaioa familia palestinar baten baitan. Oso kritikoa izan da Trumpen politikekin. AEBko presidentearen mitin bat eteteagatik atxilotu zuten duela bi urte. Musulmana da hau ere.
Jared Polis (Coloradoko —Erdialdea— hautagai demokrata ). LGTBQ kolektiboak lortutako beste mugarri baten protagonista. AEBko historian aukeratu duten lehen kongresista homosexuala da. 43 urteko demokratak harro aldarrikatu du bere homosexualitatea, eta kanpainan zehar esan duenez, bere garaipenak Mike Pence presidenteordea izorratuko luke.
Marsha Blackburn (Tennessee estatuko —Hegoaldea— hautagai errepublikanoa). Hautagai kontserbadorea estatu honetan izendatzen duten lehen senatari emakumezko beltza da.
Alexandria Ocasio-Cortez (New York —Ipar Ekialdea— hautagai demokrata). Hautagai latinoak 29 urte baino ez ditu, eta AEBko inoizko kongresista gazteena bilakatu da. Duela bost hilabete tabernari lanetan zebilen.
Ayanna Pressley (Massachusetseko —Ipar Ekialdea— hautagai demokrata). Estatu honetan izendatzen duten lehen emakumezko kongresista beltza da.
Pressley, irabazi duela jakin ostean. Argazkia: EFE
Jeannete Nuñez (Floridako —Hegoaldea—hautagai errepublikanoa). Kubatar jatorriko Floridako lehen gobernadoreordea da. Andrew Gilum demokrata izan du aurkari. Horrek irabazi izan balu, beste mugarri bat ezarriko litzateke: estatu horrek gobernadore beltz bat izatea lehen aldiz.
Zure interesekoa izan daiteke
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea izan da Loiuko aireportuan lurreratu dena, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak".
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.