Milaka hektarea kiskali ditu suak Amazonian
Brasilgo Amazoniako eskualdea azken urteetako suterik latzenak pairatzen ari da, deforestazioaren ondorioz bereziki, baina Brasilgo Jair Bolsonaro presidenteak GKEak egon daitezkeela hondamendiaren atzean iradoki du.
Gero, ez diela erakunde ekologistei suteak sortzearen errua bota azaldu du presidenteak, eta esandakoa bere mesfidantzetan eta ustetan oinarritzen zela onartu du. Gobernua Amazonia erretzen ari diren suak ikertzen ari dela gehitu du Bolsonarok.
Espazio Ikerketako Institutu Nazionalaren arabera (INPE), herrialdeko suteen fokuak % 83 igo dira 2018ko datuekin alderatuz.
Zabaldutako txostenean, urtarrilaren 1etik abuztuaren 18ra bitartean 71.497 foku erregistratu direla herrialdean zehaztu du INPEk, % 52,5 Amazonian izan direlarik.
Ingurumen Ministerioak iparraldeko eta mendebaldeko lehorteei leporatu die egoera. Hala ere, hainbat talde ekologistek suteak gizakien ekintzen ondorioa direla mantentzen dute, bereziki, Bolsonarok eskualdeko meatzaritza eta nekazaritza ustiaketarekin jarraitzeko helburua dutenena.
Suteak deforestazioaren ondorioa direla susmatzen den arren, Amazoniako suteak GKEek eragin zitzaketela iradoki du Bolsonarok bere Gobernuaren irudia zikintzeko.
Bere hipotesia indartzeko, Gobernuak "ustez" Amazonia zaintzeko proiektuak egiten ari ziren GKEentzako zihoan diru publikoa moztu duela gogorarazi du.
"Horrela, diru falta sentitzen ari dira", gehitu du Bolsonarok, eta orain planetako biriki handieneko suteak eragindakoak izan diren zehaztu behar dela.
Hala ere, ez dagoela ikerketarik martxan onartu du, eta "zaila" izango litzatekeela GKEen erruduntasuna frogatzea.
Erakundeak kriminalizatzeagatik kritikatu dute Bolsonaro
Greenpeacek eta WWFk deitoratu dutenez, Bolsonaroren politikek eta deklarazioek Amazonia suntsitzen ari diren suteen zigorgabetasuna elikatzen dute. Kasu gehienetan, abeltzaintzarentzako eta, batez ere, abereak elikatzeko produktuak lantzeko, lurrak irabazteko eragindako suak direla esan dute erakundeek.
Miguel Angel Soto Greenpeaceren Basoen kanpainaren arduradunaren arabera, urtero erretzen da oihana garai hauetan, eta horrek eskualde tropikaletan eta azpitropikaletan azkartzen ari den deforestazioa laguntzen du.
"Oihana garbitu nahi dute. Hori urtero 'queimaden' garaian egiten den prozesua da, soja, palma-olioa edo kautxua landatzeko, eta deforestazioa arazo larri bat bihurtzen ari dira", esan du.
Bolsonaroren Gobernuaren lehentasunak eta mezuak deitoratu ditu Sotok, Brasilen garapena bultzatzeko Amazonia deforestatu, agroindustriari lagundu, GKEak kriminalizatu eta herri indigenen eskubideak eta espazioa babestu gabe utzi behar direla iradokitzen duelako.
"Gizarteak ez du onartuko lurraldea orain dela 500 urte bezala hartzen jarraitzea, basoak eraitsiz", adierazi du Ingurumen Batzordeko Rodrigo Agostinho presidenteak.
Agostinhoren arabera, "deforestazioak desberdintasuna eragiten du, eskubideak hondatzen dira eta urak kutsatzen dira, eta brasildarrek etorkizun desberdin bat nahi dute".
Zure interesekoa izan daiteke
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea izan da Loiuko aireportuan lurreratu dena, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak".
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.