NATOren Estrategia Kontzeptu berriaren gako nagusiak
NATOk bere ibilbide-orri berria adostu du asteazken honetan Madrilen egin duen goi-bileran. Aliantza Atlantiarraren estrategia zehazten duen dokumentua hamar urtean behin berritzen dute, eta bertan jasotzen diren irizpideen arabera hartuko dira gero erabaki politikoak eta militarrak.
Besteak beste, egungo testuinguru politiko, sozial eta ekonomikoan erakundeak izango duen jarrera zein izango den eta erronka ezberdinei nola aurre egin hitzartu dute. Hauek dira, laburbilduta, 16 orrialdeko txostenean aipatzen diren gai nagusiak:
Oinarriak
NATOk berresten du "izaera defendatzailea" daukala eta herrialde aliatuen segurtasuna eta askatasuna bermatzea duela helburu: "Edozein mehatxuren aurrean, defentsa kolektiboa bermatuko dugu". Halaber, norbanakoen askatasuna, giza-eskubideak, demokrazia eta Zuzenbide-Estatua aldarrikatzen ditu.
Errusia, etsai nagusia
Dokumentuan hainbat aldiz aipatzen dute Errusia eta bere nagusitasuna lortzeko mehatxuak nahiz erasoak egin izana egozten dio. Ildo horretan, NATOk salatzen du Errusiak eraso militarrak eta zibererasoak burutu dituela bere helburua politikoak eta ekonomikoak eskuratzeko.
Horrez gain, Errusiako Armada mugan hedatu izanak herrialde aliatuen "segurtasuna eta interesak arriskuan" jarri dituela ohartarazi du. Hortaz, defentsarako bitartekoak indartzea erabaki du NATOk, Moskurekin "konfrontazio zuzena" bilatzen ez duela, eta gatazka elkarrizketaren bidez konpondu nahi duela azpimarratuta.
Arma nuklearrak
NATOk kezka agertu du Errusiak arma nuklear berriak eta modernoak ekoitzi dituelako eta arma horiek erabiltzeko asmoa adierazi duelako.
Aliantzak uste du badagoela arriskua eragileren batek arma nuklearrak, kimikoak, biologikoak edo erradiologikoak erabili ditzan. Horren erakusgarri jarri du, besteak beste, Errusia, Iran, Siria eta Ipar Korea beren ahalmen armamentista hobetzeko lanean ari direla.
Edonola ere, NATOk dio Aliantzaren segurtasuna bermatuta dagoela, Ameriketako Estatu Batuek duten armamentu nuklearrari esker. Alabaina, aldi berean esaten du arma nuklearrak muturreko kasuetan soilik erabiliko lituzkeela, eta ez du zehazten zein kasutan.
Gainera, nabarmendu du "arma nuklearrik gabeko mundu segurua" eraikitzea dela bere helburua.
Txina, mehatxu berria
Lehendabiziko aldiz Txinari aipamen zuzena egiten zaio NATOren estrategiarako dokumentuan. Nazioarteko ordena eta arauak irauli nahi izatea eta herrialde aliatuen segurtasuna eta interesak arriskuan jartzea leporatzen diote Gobernu txinatarrari.
Halaber, herrialde aliatuen kalterako, Internet bidezko erasoak egitea eta desinformazioa zabaltzea egotzi diote. Txinaren helburua sektore teknologikoa, industria garrantzitsuenak eta hornidurak kateak kontrolatzea dela adierazi dute.
NATOk dio jarrera eraikitzailea izango duela Txinarekiko, baina, era berean, neurriak hartuko dituela herrialde horrek Aliantza Atlantiarra zatitu ez dezan.
Sahel, gatazken iturria
Espainiak eskatuta, lehen aldiz Sahel zonaldearen egoerari ere egin diote aipua. Afrika iparraldeko hamar herrialde sartzen dira erregio horretan: Senegal, Ganbia, Mauritania, Ginea, Mali, Burkina Faso, Niger, Txad, Kamerun eta Nigeria.
Gatazka eta ziurgabetasun zonalde gisa definitu dute, "talde armatu eta erakunde terrorista ugari daudelako".
Ate Irekiak
NATOren zabalkundea "historikoa" eta "arrakastatsua" izan dela adierazi dute, "milioika herritar europarren segurtasuna bermatu dutelako eta bakea eta egonkortasuna ezartzen lagungarri izan delako".
Horrenbestez, NATOren ateak irekita segituko duela azpimarratu dute, "Aliantzaren balioak konpartitzen dituen Europako edozein herrialde demokratiko bertara batu dadin".
Gauzak horrela, Bosnia, Georgia eta Ukraina NATOko kide izateko ateak zabalik daudela berretsi du.
Lehen eguneratzea, 12 urtetan
2010ean eguneratu zuten, azkenekoz, NATOren estrategiarako dokumentua. Garai hartan, Ameriketako Estatu Batuek talibanen aurka eta demokraziaren alde Afganistanen hasi zuten gerran parte hartzen ari ziren herrialde aliatuak.
Estrategia lehenago berritu behar zuten, baina Aliantzako buruzagiek nahiago izan zuten goi-bilera hori ez egitea Donald Trump Etxe Zurian zegoen bitartean; izan ere, Trump oso kritikoa zen NATOrekin eta 2018an AEBak Aliantza Atlantiarretik ateratzeko mehatxua egin zuen.
Zure interesekoa izan daiteke
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.