Pablo Neruda idazlea "Txileko Estatuko agenteek pozoituta" hil zen, adituen beste txosten baten arabera
Pablo Neruda Txileko poeta eta politiko ezagunaren familiak jakinarazi duenez, 1973an hildako idazlea "Txileko Estatuko agenteek hil zuten, pozoituta", eta hala eman du frogatutzat ikerketa batek. Bertsio ofizialaren arabera, pankreako minbiziaren eraginez zendu zen Neruda.
Nazioarteko aditu talde batek egin du azterketa, eta, ofizialki, bihar aurkeztuko dute. Familiak, baina, txostenaren emaitza aurreratu du.
Rodolfo Reyes Nerudaren iloba eta abokatuaren esanetan, botulismoa eragiten duen bakterioa (clostridium botulinum) atzeman zuten Nobel saridunaren gorpuzkietan. "Orain badakigu bakterio hori ez zutela hilkutxatik sartu, hil baino lehen bazuen", azaldu du.
McMaster (Kanada) eta Kopenhage (Danimarka) unibertsitateetako adituek egindako ikerketa berri horrek 2017an egindako beste baten ondorio berberak izan ditu. Orduko hartan ere, minbiziak eragindako heriotzaren bertsioa errefusatu zuten ikertzaileek.
Txosten berri horren ondorioak otsailaren 3an aurkeztu behar zituzten, baina bi aldiz atzeratu dute aurkezpena. Azkenean, esan bezala, bihar egingo dute publiko emaitza.
Clostridium botulinum bakterioa lurrean egon ohi da, eta batez ere etxe-abereei eragiten dien botulismoaren eragilea da. Gizakiei ere eragin diezaieke, eta hilgarria da, nerbioei erasaten baitie. Nerudaren hagin batean bakterio horren "kopuru handia" topatu dute adituek.
"Horrek ez zuen Nerudaren gorputzean egon behar, ziztatu egin zioten. Abokatu gisa, esan dezaket Txilek akabatu zuela Neruda. Nork egin zuen? Oraindik ez dakigu, baina jakingo dugu, eta argi dago Estatuko agenteak izan zirela", azaldu du Reyesek.
Argitzeke dagoena da nola eta nork sartu zion toxina idazleari. Nerudaren senitartekoek Manuel Araya idazlearen txoferra izandakoak defendatutako tesia babesten dute. Horren arabera, erregimenaren agente ezkutu batek ziztatu zion, medikua zelakoan.
"Nerudak minbizia zeukan, baina ez zegoen larri. Zailtasunak zituen ibiltzeko, mina zuen, baina ez zegoen hiltzeko zorian", adierazi du Elizabeth Flores familiaren abokatuak.
Nerudaren familiak eta Txileko Alderdi Komunistak (bertako kidea zen idazlea) urteak daramatzate idazlearen heriotzaren arrazoiak argitu eta Pinocheten erregimenak zabaldutako bertsioa gezurtatu nahian. Nobel saridunaren gorpuzkiak 2013an atera zituzten hilobitik, Pako Etxeberria auzitegiko medikua bertan zela.
Senitartekoek gogorarazi dutenez, 1973ko irailaren 23an hil zen Neruda, Salvador Allende presidente sozialistaren kontrako estatu kolpea gertatu baino bi aste lehenago. Antza, Nerudak Mexikora joateko asmoa zuen, eta bertan Pinocheten "oposizioaren burua" bihurtuko zela uste du familiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kripto-txanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak informazio pribilegiatuaren erabileraz ohartarazi du; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehaztasun osoz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.
Ukrainar soldaduek emakume bat erreskatatu dute urrutiko agintearekin kontrolatutako robot bati esker
77 urteko emakumea onik ateratzea lortu dute robot baten laguntzarekin. Etxeraino eraman dute, eta onik iritsi da bertara.