COP28 goi-bilera mundu mailako ekintza klimatikoen lehen balantze etsigarriarekin hasiko da gaur Dubain

Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen Esparru Konbentzioaren XXVIII. Konferentzia (COP28) gaur, osteguna, hasiko da Dubain (Arabiar Emirerri Batuak). Bertan, abenduaren 12ra bitartean, 200 herrialde inguruk mahai gainean jarriko dituzte larrialdi klimatikoaren aurkako konpromisoaren nondik norakoak. Konpromiso hori 2015ean onartu zen, nazioarteak ezarritako Parisko Akordioan, eta helburua da mendearen amaieran hazkunde termikoa 1,5 gradu zentigradura mugatzea.

Nazioarteko komunitatea petrolio-herrialde batean bildu da, baina klima-ekintzarekiko "konpromisoa" eta ekonomia nazionalak erregai fosiletatik bereizteko duen prozesu aurreratua defendatzen ditu. Bin Ahmed Al Jaber sultana, Industria eta Teknologia Aurreratuko ministroa eta Emirerri Batuetako petrolio enpresako presidentea, goi-bilerako lehendakari aukeratu izana kritikatu dute.

Parisen egindako goi-bilera hartatik, aurtengo bilkuran gai garrantzitsuenetako bat izango da ea zer nolako neurriak hartu dituzten herrialdeek CO2 emisioak murrizteko, arintzeari eta egokitzapenari aurre egiteko. Era berean, bakoitzak garapen bidean dauden herrialdeetako ekintza klimatikoa finantzatzeko egiten duen ekarpen ekonomikoari buruzko informazioa eman beharko du, galera eta kalteen mekanismoaren esparruan.

Hori guztia nazioarteko testuinguru konplexu batean gertatuko da, Ukrainako gerrak, orain Gazako gerrak, egoera ekonomiko eta energetiko global zailak eta aldaketa klimatikoaren inpaktu larriak planetako bazter guztietan agerian geratu diren urte batean.

Aldi berean, urtean zehar eta, bereziki, aurreko asteotan, NBEren Ingurumeneko Mundu Programaren (PNUMA) emaitza ez pozgarriak eman dira ezagutzera. Horren arabera, nazioarteko komunitateak orain arte egindako ahaleginen baturak tenperatura globala 2,9 ºC igotzea ekarriko luke mende amaieran, hau da, hitzartutakoaren ia bikoitza.

Nazio Batuen Erakundeak salatu duenez, berotegi-efektuko gasen emisioak % 1,2 hazi ziren 2021etik 2022ra, 57,4 gigatonelada CO2 izateraino, eta ohartarazi duenez, arintze-joera "kezkagarri" horrek "desberdintasun sozial handiagoko bideak" eragiten ditu.

Izan ere, Nazio Mailako Ekarpen Jakinak (NDC, ingelesezko siglen arabera) guztira ezartzeak industriaurreko mailak 2,5 ºC-tan gainditzea ekarriko du, % 66ko probabilitatearekin. Erakundearen arabera, maila globalean beharrezkoa izango da CO2 isuriak % 28 murriztea hemendik 2030era, tenperaturaren igoera globala 2 ºC-ra mugatzeko, % 66ko aukerarekin eta % 42ko aukerarekin mendearen amaieran 1,5 ºC-ko helburua lortzeko. Horrek, termino absolutuetan, 22 gigatonelada CO2 gehiago murriztea dakar, igoera termikoaren mugaren 1,5 ºC-ko helburua lortzeko.

Hala ere, Copernicuseko Klima Aldaketaren Zerbitzuko zuzendariak baieztatu duenez, joan den azaroaren 17an berotze globaleko 2 ºC-ra iritsi ziren, eta hori, orain arte, industriaurreko aldirako aurreikusitako neurriaren desbideratze handiena da. Carlo Buontempo zuzendariak "anekdotikotzat" jo du datu hori, baina nazioartean adostutako mugekiko "hurbiltasuna" azpimarratu du.

"Munduko tenperatura errekorrak hausten ari dira erregulartasun kezkagarriarekin", ohartarazi du Buontempok.