80 urte bete dira Adolf Hitler diktadore naziak eta haren hurbilekoenek euren buruaz beste egin zutenetik
Adolf Hitlerrek eta bere ingururik hurbilenak, Eva Braun emaztea barne, Berlingo bunkerrean bere buruaz beste egin zutenetik 80 urte bete dira gaur. III. Reicharen eta, ondorioz, II. Mundu Gerraren gertakari esanguratsuenetako bat izan zen.
Wieland Giebelek, Berlin Story Bunker museoko arduradunak, azpimarratzen duenez, Hitlerrek bere buruaz beste egin zuen Alemanian metro karratu gutxi batzuk kontrolatzen zituenean eta Berlinen Sobietar Armadak inguratuta zegoenean. Museo horretan alderdi nazia boterera nola iritsi zen, III. Reicha, Bigarren Mundu Gerra eta Holokaustoa azaltzen dira.
Blondi diktadorearen txakurra hil ondoren, Hitlerrek eta Braunek 1945eko apirilaren 30eko 15:30ean euren buruaz beste egin zuten bunkerreko gela txiki bateko sofaren gainean.
Braunek zianurozko kapsula bat hartu zuen, eta Hitlerrek, pozoiaz gain, buruan tiro egin zuen. Berlin naziengandik askatu zuten soldadu sobietarrak bunkerrean sartu zirenean, diktadorearen odola geratzen zen oraindik sofa gainean, haren gorpua etzan zen tokian.
Idazmahaiaren gainean, 3,80 metroko lodiera zuen hormigoi armatuzko horma batean, Prusiako Federiko II.aren erretratu bat zegoen zintzilik, Federiko Handia, alemaniarren historiako heroia eta Zazpi Urteko Gerran erresistentzia militar heroiko baten protagonista.
Erresistentzia, ordea, ez zen bunkerreko egoiliarrek 1945eko apirilaren bukaeran benetan izan zuten ezaugarrietako bat, bere suizidioa Hitlerrek jada botererik ez zuenean gertatu baitzen. "Une hartan erabakiak hartzeko zuen gaitasunak Alemanian kilometro karratu bat baino gutxiagoan gertatzen zenari eragiten zion", gaineratu du Giebelek.
Suizidioak, Goebbels eta bere jeneralekin batera
Giebelentzat, Fuhrer-aren suizidioa funtsezkoa da Europa suntsitu zuen gatazka baten amaiera ulertzeko, "berarekin bakarrik amaitu zelako Bigarren Mundu Gerra, Hitler izan zelako gerra hasi zuena eta Holokaustoa martxan jarri zuena".
Hitler eta Braunekin batera, Fuhrer-arekin zihoazen bi jeneral, Joseph Goebbels Propaganda ministroak eta Magda emazteak ere euren buruaz beste gin zuten, azkenk sei seme-alabak pozoitu ondoren.
Sven-Felix Kellerhoff historialari eta nazionalsozialismoari buruzko liburu ugariren egilea bat dator Giebelekin, Fuhrer-aren bunkerrean gertatutako suizidioen garrantzi historikoa adierazterakoan.
Bere ustez, bere heriotzak Hitlerrek Europaren aurka abiatutako "gerra errebantxistari" eta Holokaustoari amaiera eman zien, Kellerhoffek "Hitlerren eromenari berariaz" egozten dizkion bi errealitate anker horiek.
"Bigarren Mundu Gerra, gertatu zen bezala, pentsaezina da Hitler gabe; Hitler barik, seguruenik ez zen gertatu zen bezala gertatuko", azaltzen du historialariak.
Plaka bat 2006an
Hala ere, 2006 arte itxaron behar izan zen Berlinen Hitlerren bunkerraren kokapenaren eta bertan gertatutako gertakaria garrantzitsuenen berri ematen zuen plaka xume bat jartzeko.
Azpiegitura militar hori zabaldu zen eremuaren gainean aparkaleku bat, haurrentzako parke bat eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren eraikitako etxebizitza batzuen lorategiak daude.
Aisialdirako gune horretako kale batean dago Europako Judu Erailen Omenezko Monumentua, Holokaustoan naziek hil zituzten sei milioi juduak gogora ekartzeko Berlingo erdigunean dagoen instalazio ikonikoa.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek eta Hezbollah miliziak su-etena adostu dute, Israelgo hainbat hedabideren arabera
Hala ere, oraingoz, egoerak ez du baretzeko itxurarik Libanon. Azken orduotan, gutxienez, 18 pertsona hil dira eta 30 baino gehiago zauritu Israelgo Armadak Libano hegoaldeko zenbait punturen aurka egindako bonbardaketen ondorioz.
Frantziako justiziak Achraf Hakimi futbolaria epaituko du emakume bati sexu erasoa egitea leporatuta
Paris Saint-Germain taldeko jokalaria Marokoko selekzioarekin Munduko Kopan parte hartzen ari den bitartean, Versallesko Apelazio Auzitegiko instrukzio salak atzera bota du horren defentsak aurkeztutako helegitea, eta, ondorioz, akusatuen aulkian eseri beharko du 2023an emakume bati sexu erasoa egitea egotzita.
AEBk eta Iranek bertan behera utzi dituzte Suitzan itunaren inguruan egin behar zituzten elkarrizketak
Burgenstockeko bilera bertan behera utzi dute JD Vance ez delako bertara joan eta ez zegoelako argi Irango Gobernuaren ordezkaritza bertan izango zen, baina Washingtonek negoziazio teknikoetan aurrera egiteko asmoari eutsi dio.
Andy Burnham alkate laboristak eserleku bat lortu du, eta Starmerri aurre egin ahal izango dio
Makerfieldeko hauteskundeetan lortutako garaipenak Alderdi Laboristaren buruzagitza eskuratu eta Erresuma Batuko Gobernua gidatzeko bere asmoa indartu du.
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.