Mitoaroa, Atik Zra

Zetak Pello Reparazen taldeak egindako bideari begiratu diogu, letraz letra. 

A. ARBIZU

Arbizu da, izan, Zetaken 0 kilometroa, zentroa. Aranatzaldeko herriko semea da Pello Reparaz taldeko liderra, eta “erabateko garrantzia” aitortzen dio bere jaioterriari; gero eta handiagoa, proiektua hazten joan den heinean, sustraiei lotuta jarraitu eta “partikulartasunaren bilaketan” laguntzen diolako kontzientzia horrek.

B. BILBO

“Mitoaroa I” Iruñean eta “Mitoaroa II” Donostian taularatu eta gero, San Mames Bilboko estadioan izango da “Mitoaroa III”. “San Mameserako bereziki pentsatutako ikuskizuna” dela aurreratu du, gainera, Reparazek: "San Mames ez da ikuskizunaren kokapen hutsa: proposamenaren parte aktiboa da".

Amama bizkaitarrak San Mamesen ikusiko duelako ere pozik dago Reparaz.

D. DIMENTSIOA

Bi egunez, 80.000 pertsona sartuko ditu “Mitoaroa III” ikuskizunak San Mamesen, 40.000 gaualdi bakoitzeko. "700 profesionalek baino gehiagok hartuko dute parte, 150 pertsonaiak baino gehiagok eta zenbait kolaboratzailek”, Reparazek aurkezpen prentsaurrekoan aletu zuenez.

Bizkaiko Foru Aldundiak milioi bat euroz lagunduko du kontzertu bikoitza, Elixabete Etxanobe ahaldun nagusiak ekitaldi horretan esandakoaren arabera.

E. ENTZUNGAILUAK

“Mitoaroa II” ikuskizuna Donostian eskaini zuten hiru gauetan, publikoak ezusteko handia hartu zuen. Publikoko pertsona bakoitzak haririk gabeko entzungailuen bidez aditu zuen kontzertua, eserlekutik zein pistatik.

F. FOMO-A (Fear of Missing Out)

FOMOa dantzan jarri du, azkenaldiko beste hainbat ekitaldi jendetsuk bezala, Mitoaroak.

Ekitaldi gustagarrietatik kanpo gelditzeko beldurra izendatzeko erabiltzen da ingelesezko akronimo hori, eta sarrerak aurrerapen gero eta handiagoz hartu beharrak eta besteek gozatzen dutena bertatik bertara jarraitzeko antsietateak pizten dute.

G. GONBIDATUAK

Alerik ere ez du aurreratu Pello Reparazek horren inguruan, San Mamesko kontzertuari begira, baina nola “Mitoaroa I”ek hala “Mitoaroa II”k gonbidatu zerrenda luzea izan zuten: Kukai, Jagoba Arrasate, Vendettako taldekideak, Javier Botet, Erramun Martikorena, Maixux Zugarramurdi, Ignatius, Antton Telleria, Yune Nogueiras, Aitziber Garmendia, Pantxoa eta Peio…

Gero eta ohikoagoa da kontzertuak gonbidatuz zein tokian tokiko kantuez aberastea (Dua Lipak eta Metallicak bisitatzen ari diren herrialdeko kantak jotzen dituzte gaualdi bakoitzean, adibidez), ETSren Bihotzen Konkistan, Bad Bunnyren etxetxoan eta Rosaliaren aitorlekuan azkenaldian ikusi dugunez.

Ikusgarritasuna helburu preziatua den honetan, izatez errepikakorra den ekitaldi bat, biran ari den talde batentzat gainerako gaualditakoen berdintsua izan daitekeen emanaldi bat, “bakan” bihurtzeko eta haren oihartzuna handitzeko zein errentagarriagoa egiteko modua da.

H. HISTORIKOA

Bi ordu eta erdi inguru iraungo duten bi emanaldiak historikoak izango dira: euskarazko musika talde batek estadio bat bi aldiz beteko duen lehen aldia izango da.

I. ILUNBE

2025eko irailean, Zetak taldeak hiru gauez bete zuen Ilunbe, Mitoaroaren bigarren zatiarekin. Iraganean girotuta egon zen ikuskizuna, eta agertokiak pabilioiaren erdigunea hartu zuen, 360 graduko esperientzia eskaintzeko.

J. JOALDUNAK

Ituren eta Zubietako joaldunak, momotxorroak, zipoteroak, mamuxarroak… Nafarroako inauterietako pertsonaiek munta handia izan dute Mitoaroan, batik bat horren lehen zatian, zeinaren ardatz izan baitziren.

Bilbon ere entzungo dira joareak-eta, Zetakek apirilean Bilbora eramandako ikuskizunaren laginean ikusi genuenez.

K. KORRIKA

Martxoaren 19tik 29ra, 24. Korrikak 2.175 kilometro egin zituen Atharratzetik Bilbora, Xiberutikan mendebaldera, Pello Reparazek sortu eta Maixux Zugarramurdirekin eta Erramun Martikorenarekin batera kantatutako abestiaren doinura lasterka.

Korrika Bilbora iritsi zen egunean, gainera, kontzertu jendetsua egin zuen Zetakek Areatzako moilan.

L. LONDRES

Vendetta haren aurreko taldea utzi eta 2019an Zetaken lehen diskoa kaleratu aurretik, Pello Reparazek egonaldia egin zuen Londresen, Institute of Contemporary Music and Performance zentroan musika konposizioari buruzko master bat ontzen.

Jakintza teorikoa eman zion ikastaldi horrek, noski, eta musika elektronikoan guztiz murgiltzeko bultzada.

M. MITOLOGIA

Mitoa hitzetik hortzera dabil, Mitoaroak, mitoaroek, bultzatuta. UZEI Terminologia eta Lexikografia Zentroak, berbarako, 2025eko 25 hitz nabarmenenen artean sartu zuen Zetakek asmatutako kontzeptua.

Mitoak nortasuna sortzen eta garatzen laguntzen du, esan gabe doa, munduan kokatzeko talaia bat eraikitzen du eta ulertzen ez ditugun errealitate batzuen gaineko azalpen sarritan murritz bezain erabilgarriak jartzen dizkigu eskura, baina, zenbaitetan, errazkeriaz azaltzen ditu egitate, fenomeno eta gertakari konplexuak.

N. NAFARROA ARENA

Mitoaroa ikuskizunen bide arrakastatsua Nafarroa Arenan hasi zen, iazko urtarrilaren 4 eta 5ean. Edo 2024ko ekainean kokatu beharko genuke, agian, bide horren lehen mugarria.

Mitoaroa izeneko gaualdia orduan iragarri, eta aitaren batean agortu ziren salgai jarritako 15.000 sarrerak. Bigarren gaualdi bat iragarri zuten berehala, Nafarroa Arenan, eta Mitoaroa euskal kultura sistemaren eskala aldatzera zetorrela jakin genuen orduan.

O. ORWELL

George Orwell idazlearen zale handia da Pello, eta britainiar saiakeragile, eleberrigile eta kazetariaren obraren itzala nabaria izango ei da “Mitoaroa III” ikuskizunean.

Distopia batean murgilduko da publikoa: 2084. urtean, gizartearen gaineko kontrola erabatekoa da. Izaki mitologikoak gure artean bizi dira berriro, baina gizakiaren gaitz guztien errudun eta eraso ororen jomuga bilakatu dira. Gerraurreko giro batean, Pellok ez daki nora jo: ez da izaki mitologikoa baina gizaki denik ere ez du onartu nahi.

P. PUBLIKOA

80.000 pertsona batuko dira, bi gauetan, San Mamesen.

Estadioko ateak 20:30ean (ostiralean) eta 20:00etan (larunbata) irekiko dira, eta ikuskizuna bi ordu geroago hasiko da, 22:30ean ostiralean eta 22:00etan larunbatean. Bi ordu eta erdi inguruko iraupena izango du “Mitoaroa III”k, gutxi-asko.

14:00etatik aurrera, giroa egongo da estadioaren kanpoaldean, eta, ahal dela, garaiz bertaratzeko eskatu diote antolatzaileek publikoari.

Mugikortasun urriko pertsonek PMU sarrera izan beharko dute egokitutako guneetara sartzeko.

Ikuskizunean, zeinu hizkuntzako interprete zerbitzua egongo da. Oholtzaren behealdean, espazio berezi bat gaituko da erabiltzaileentzat eta zeinu hizkuntzaren interpretea ondo ikusi ahal izateko. Espazio hori erabili nahi dutenek helbide honetan egin dezakete erreserba: sarrerak@mitoaroa.eus

R. REPARAZ

Pello Reparaz (Arbizu, 1990) da Zetaken arima. Bera da taldearen konpositore, ekoizle, ahots eta burua, ardatza.

2007tik 2018ra Vendetta taldeko ahots eta tronboi-jotzailea izan zen, eta estudioko bost disko kaleratu zituen taldearekin, jamaikar doinuak, popa eta rocka nahasita.

2018an eta 2019an, Euskalonski saioa aurkeztu zuen ETBn, munduko hainbat hiritan bizi ziren euskal herritarren egunerokoa kontatzeko.

2019tik ari da Zetak taldea gidatzen.

S. SOLD OUT (Dena salduta)

Sold outaren aroa bizi du euskal musikak. Peiremans+ taldearen bira, berriki, ETSren kontzertuak eta, noski, Mitoaroa dira horren erakusgarri.

Iruñeko eta Donostiako emanaldietarako, salgai jarri eta berehala agortu ziren sarrerak bere garaian. San Mameskoa ezberdina izan zitekeela zirudien, 40.000 laguneko edukiera duen estadio batez ari baikara. Baina lau orduan saldu ziren, 2025eko irailaren 10ean, San Mamesko larunbateko sarrerak, eta ostiraleko kontzertua iragarri zuen orduan taldeak.  

T. TALDEA

Pellok (ahotsa, tronboia, bateria), Gorka Pastor (sintetizadoreak), Leire Colomo (perkusioa) eta Iban Larreboure (bateria) musikariak ditu aldean Zetaken.

U. UNIBERTSALA

“Partikularra unibertsala da”: lelo hori sarritan hartu du ahotan Pello Reparazek.

Pellok esana da Londresen gisako metropoli dibertsoan egindako egonaldiak Arbizura begira jarri zuela inoiz baino gehiago, eta hain hiri globaletik sekula baino mira handiagoz begiratu ziola Arbizu herriak, Nafarroak eta Euskal Herriak zein euskarak ordezkatzen zuten partikulartasunari, Zetaken inguruan mamituko zuen sormen lana mundura nortasun berezi horretatik zabaltzeko.

“Nik euskaraz idatzitako kantuek interes handia pizten zuten Londresko ikaskideen artean. Eta pentsatu nuen proiektu bat zenbat eta bereziagoa, partikularragoa izan, hainbat eta interes handiagoa piz dezakeela”, esan zuen Reparazek Biba Zueken.

Generikotasunak proposamen artistikoak urardotzeko eta azalekoa labain gertatzeko arriskuaren aurrean, partikulartasunean sakondu eta konexioak bertatik bilatzeko hautua egin zuen.

V. VENDETTA

Vendetta taldearekin egin zituen lehen urratsak musikan Pello Reparazek. Euskaraz zein gaztelaniaz kantatzen zuen taldeak, eta “Begitara begira”, “Udarako gau luzeak” eta “Ekainak 24" kantuak utzi zituen, besteak beste.

“Mitoaroa I”en berriz batu ziren taldekideak oholtza gainean, “Begitara begira” jotzeko.

X. MAIXUX ZUGARRAMURDI

“Hileta kantu nafarra” kantuak, Zetaken 2024ko singleak, argitara hedatu zuen Maixux Zugarramurdi Zestau abeslariaren ahotsa.

Goizuetar abeslariaren ahotsaren bidez, bera bezala bizi osoan kantuan aritu eta merezi zuten aintzatespena jaso ez zuten emakumeak omendu ditu Reparazek, agur bati kantatzen dion piezan.

Y. “AAZTIYEN”

“Arestian, duela oso gutxi” esan nahi du berba horrek, Arbizuko euskaran edo, Reparazek zehaztu duenez, “Arbizuko euskaldun batzuen hizkeran”.

Zetak (2019) eta Zeinen ederra izango den (2020) diskoen ondoren, taldeari azken buruan euskal musika eszenaren aparretara lagundu dion diskoa da Aaztiyen: soinu elektroniko perkusibo grabe sakon eta sarkorrak, euskal tradizioko doinuak (txalaparta, irrintziak, alboka, panderoa, adarrak…) eta Reparazen melodia identifikagarriak.

Z. ZETAK

Euskal herri musikaren historian tokia egin du Zetakek dagoeneko. Ikusiko dugu zer pauso egiten dituen aurrerantzean.