Frankismo garaian desagertutakoak omentzeko kolunbarioa eraikiko dute
Espainiako Gerra Zibilean eta Frankismo garaian identifikatu ezin izan ziren desagertutakoen hezurrekin kolunbarioa eraikiko du Eusko Jaurlaritzak Elgoibarren (Gipuzkoa), izenik gabeko biktima horiek gogoan hartzeko eta omentzeko asmoarekin.
Elgoibar ez dute halabeharrez aukeratu; izan ere, Gipuzkoako herriak “toki garrantzitsua du Gerra Zibilaren historian”. Elgoibarren izan zen borrokarekin tropa frankistak geldiarazi zituzten eta aurreneko Eusko Jaurlaritza osatzeko denbora eman zuen horrek. Jose Antonio Agirre lehendakaria izan zuen lehen Exekutiboak. “Bataila hura gertatu izan ez balitz, Eusko Jaurlaritzarik ez litzateke izango”, ziurtatu du Urkulluk.
Frankismo garaian gertatutakoak argitu eta erreparatzeko, Memoria Historikoaren 2015-16 Programaren 12 proiektuak aurkeztu ditu Iñigo Urkulu lehendakariak. Hain justu, Eusko Jaurlaritzak aurreikusitako proiektuetako bat da kolunbarioa.
Horrez gain, frankismoaren biktimak aitortzeko ziurtagiri ofiziala sortuko du Jaurlaritzak, eta biktimari berari edo haren senideei helaraziko die. Desagertutakoak identifikatzeko eta bilatzeko plana ere ideiatu nahi du Iñigo Urkullu buru duen gobernuak.
Bestalde, Gerra Zibilean eta Frankismo garaian "memoria historikoaren alorrean garrantzitsuak izan ziren lekuak" atzeman nahi ditu Jaurlaritzak, "Euskadiko ondare historiko material" bihurtzeko asmoarekin.
Ekitaldi bat, urtero
Egitasmoak 500.000 euroko aurrekontu bat izango du. Frankismoren biktimak gogorarazteko ekitaldi instituzional bat urtero antolatzea planteatzen du planak. Era berean, urtero omenaldi eta oroimenerako egutegi bat osatzea proposatzen du.
Bestalde, ikur frankistak kentzen jarraitzeko konpromisoa hartu du Exekutiboak planean. Testuingurutik aldatzeko tokitik aldatzea, Bilboko alkate frankisten irudiekin egin bezala, edo kentzea planteatzen du egitasmoak.
Gerra Zibileko eta frankismoko krimenak jazartzeko demanda judizialei babesa emateko konpromisoa barneratzen du planak. Zentzu horretan, Argentinan aurkeztutako kereilari babesa eman dio lehendakariak. Erregimeneko 20 bat kargudun ohi inputatu zituzten iragan astean.
Gobernuaren helegitea
Poliziak egindako abusuen biktimak laguntzeko dekretua hizpide izan du Urkulluk. Carlos Urquijo Espainiako Gobernuaren ordezkariak helegitea aurkeztea “oso larritzat” jo du lehendakariak.
Urkulluk azaldu duenez, Mariano Rajoy Gobernuko presidenteari helegitea atzera botatzeko eskatu dio pertsonalki, baina momentuz ez du erantzunik jaso.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.