Hauteskunde-erroldaren erreformak protestak piztu ditu Kaledonia Berrian, bost hildako eta 200 atxilotu utziz
Frantziako agintariek gaur iragarri dutenez, segurtasun indarretako 1.000 kide gehiago jarriko dituzte Kaledonia Berrian (hiru artxipelago eta 270.000 biztanle inguru ditu), azken egunetako protestetan bost pertsona hil eta beste 200 atxilotu ostean. Parisek hautesle-errolda zabaltzeko erreforma jarri du abian, eta horrek kaledoniar askoren haserrea eragin du.
Horrela, azken egunotan milaka pertsona kalera atera dira Kaledonia Berrian Konstituzioaren erreformaren aurka protesta egiteko. Artxipelagoak Emmanuel Macron presidenteak iragarritako larrialdi egoeran daude, eta Numea hiriburuan gaur sartu da indarrean.
Astelehenean areagotu zen gatazka, Frantziako Parlamentuan frantziarrei boto eskubidea ematen dien hauteskunde-erreforma eztabaidatu ondoren. Indigena kanako askok, independentistek bereziki, euren eskubideen murrizketa baten beldur dira.
Azkenean onartutako testuak, Macronek datorren hilean berretsi nahi duenak, boto eskubidea ematen die gutxienez hamar urte lurraldean bizi diren frantziar herritarrei.
Kanakoek, eta bereziki Askapen Nazionalerako Fronte Sozialistaren (FLNKS) aliantza independentistak, Frantziarekiko harremanen une bereziki kritikoan egindako proposamena salatu dute, 2021eko independentziari buruzko azken erreferenduma boikotatu ostean. Galdeketa unionistek irabazi zuten.
Gabriel Attal Frantziako lehen ministroak adierazi duenez, mila poliziak inguru horretan dagoeneko dauden segurtasun indarretako 1.700 kideei gehituko zaizkie. Attalek elkarrizketaren garrantzia azpimarratu du, eta protestetan bosgarren pertsona bat hil izana deitoratu du. Polizia bat hil da, beste polizia batek tiro egin ostean.
Guztira, hiru zibil (17 eta 36 urte bitartekoak) eta bi polizia hil dira mobilizazioak hasi zirenetik. Gainera, gutxienez 64 jendarme zauritu dira.
Gainera, orain arte 206 pertsona atxilotu dituzte, Gerald Darmanin Barne ministroak gaur goizean telebistan adierazi duenez.
Bestalde, gaur egitekoa zen Macronen eta Kaledonia Berriko buruzagien arteko bilera bertan behera utzi behar izan dute, aldeek "elkarrizketarako borondaterik ez dutelako", Eliseotik azaldu dutenez.
Polemika Azerbaijanekin
Gainera, Kaledonia Berrian izandako istiluek polemika piztu dute Azerbaijanekin ere; izan ere, Bakuk Frantziaren kaltetan jardun duela adierazi du Eliseok, baina Azerbaijanek "oinarririk gabeko" akusazioak leporatu dizkio Parisi.
"Azerbaijani buruz, ez da fantasiazko zerbait, errealitate bat da", esan du Darmaninek France2 katean, eta "Kaledoniako buruzagi independentisten zati batek Azerbaijanekin akordioa itxi izana" deitoratu du. Azerbaijango erregimena herritarren zati bat "sarraskitzen duen diktadura" dela gaineratu du.
Azerbaijanek errefusatu eta funtsik gabekotzat jo ditu Frantziako Barne ministroaren hitzak. "Azerbaijango Estatuaren eta Kaledonia Berriaren independentzia defendatzen duten buruzagien arteko ustezko loturen funtsik gabeko beste akusazio bat da", adierazi du Aykhan Hajizade Azerbaijiako diplomaziaren bozeramaileak.
Zure interesekoa izan daiteke
Nafarroan euskara berezko hizkuntza izatearen aldeko apustua berretsi du Chivitek, zonifikazioa mantenduta
Foru Hobekuntzaren Legea eguneratzeko batzordean, Nafarroako presidenteak azpimarratu du “egokia” litzatekeela lege horren 9. artikulua aldatzea.
Justizia sailburuak botere publikoek eragindako torturaren biktimen egiaren, justiziaren eta duintasunaren alde lan egiteko deia egin du Legebiltzarrean
Maria Jesus San Jose Justizia sailburuak tortura botere gehiegikeria izan zela esan du, eta erabat gaitzetsi du. Horren hitzetan, Ebaluazio Batzordeak 183 biktima aitortu ditu ofizialki. Egiari Zor eta Berridatzi biktimen elkarteak ere izan dira Legebiltzarrean, eta biktimen aitortza eskaerak aurkezteko epeak zabaldu eta 1960tik gaurdainoko kasuak aitortzeko eskatu dute.
Ertzain bat txosnetatik kanporatu dute Hernanin; "zein zen bere bekatua?", galdetu du Zupiriak
Aste honetan gertatu da, Bingen Zupiria Segurtasun sailburuak jakinarazi duenez.
Bengoetxeak, ETSri emandako laguntzari buruz: “Arrakasta kulturala lagundu behar da, eta ez zigortu”
Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuak ETS talde arabarrari emandako dirulaguntzak babestu ditu, ehundik gora musikarik zalantzan jarri ostean. Horren hitzetan, "arrakasta kulturala ez da zigortu behar, lagundu baizik". Horrela erantzun dio sailburuak Jon Hernandez Sumarreko legebiltzarkideak Eusko Legebiltzarreko kontrol saioan egin dion galderari.
Rosa Martinezek eta Veronica Martinez Barberok Sumar alderdia zuzentzeko hautagaitza bateratua aurkeztuko dute
Bustinduyren konfiantzako Estatu idazkariak eta Sumarrek Kongresuan duen bozeramaileak alderdia gidatzeko asmoa dutela iragarri dute.
Loiuko aireportua Agirre Lehendakaria Aireportua izendatzea proposatu du EH Bilduk
Loiuko aireportuari Jose Antonio Agirre lehendakariaren izena jartzea proposatu du EH Bilduk. Imanol Pradales lehendakariak erantzun dio aztertu egingo dutela proposamena.
Estatutua bete eta "beste fase bat" irekitzeko eskatu dio Pradalesek Sanchezi
Pradales lehendakariak mezu argia igorri dio Espainiako Gobernuari eta Pedro Sanchez presidenteari Eusko Legebiltzarrean. Pradalesen esanetan, "asko dago oraindik egiteko", eta "maila handiko negoziazioa eta erritmoa" behar dira orain. Lehendakariaren arabera, "adostutako guztia bete behar da konfiantza politikoa mantentzeko". Pradalesek gogorarazi du Sanchez presidenteak "irmotasuna" erakutsi duela karguan jarraitzeko, eta horri lotuta eskatu dio "irmotasun bera" Gernikako Estatutua behin betiko betetzeko.
Diez Antxustegi: “Lortu dugun akordioaren arrazoi nagusia da euskara zentrala dela guretzat”
EAJk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramailea, Joseba Diez Antxustegi, Euskadi Irratiko "Faktoria" saioan izan da, eta euskarari Administrazioan segurtasun juridikoa emateko akordioren nondik norakoak azaldu ditu. Horren hitzetan, Enplegu Publikoaren Legea aldatzeko ados jarri dira EH Bildurekin, bere bazkidea den PSE-EE alde batera utzita, euskara “gai zentrala” delako EAJrentzat. Horrela, EH Bildurekin antzeko beste akordio batzuk adosteko aukeraz galdetuta esan duenez, "ez nuke aurreikuspenik elikatuko, euskara gai berezia delako”.
Legebiltzarrak proiektu jasangarriak bizkortzeko ekimena tramitatzea onartu du, EAJren eta PSE-EEren aurkako kritikak tarteko
Hain zuzen ere, EAJren eta PSE-EEren aldeko 39 botoekin, eta EH Bilduren, PPren, Sumarren eta Voxen kontrako 36 botoekin jaso du Eusko Legebiltzarreko osoko bilkuraren oniritzia.
Adin txikikoei zezen-ikuskizunetan parte hartzeko aukera emango dien legea onartu du Legebiltzarrak
Ganaduzaleek araua txalotu duten bitartean, talde animalistek esan dute "atzerapausoa" dela eta aurreratu dute auzitara joko dutela.