EAEko foru ogasunek aurreikusitakoa baino 690 milioi gutxiago bildu zituzten 2024an

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru ogasunek 18.310 milioi euro bildu zituzten iaz, eta kopuru horrek berretsi egiten du urrian egindako beheranzko eguneratzea, 2024ko aurrekontuetan aurreikusitakoa baino ia 700 milioi gutxiago, nahiz eta 2023an baino 97,5 milioi euro gehiago bildu.

Erakundeen ahotan, aurrekontuetan aurreikusitakoa baino igoera txikiagoa izan da, eta, batez ere, iraganean mutualitateei egindako kotizazioak egungo pentsiodunei itzultzera behartu dituzten epaien ondorioz foru aldundiek PFEZaren itzulketen bolumen handiari zor zaio.

Nolanahi ere, Finantzen Euskal Kontseiluak urrian egindako bileran beheranzko joera berretsi zuen zerga-bilketaren aurreikuspenak, eta 18.300 milioi euro biltzea aurreikusi zuen. Kopuru hori baieztatu dute diru-bilketa amaitutakoan.

Ondorioz, 2024rako onartutako aurrekontuaren % 96,4 bete da, Eusko Jaurlaritzak eta foru aldundiek Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren ostean azaldu dutenez.

Horrela, Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) erakundeek azaldu dute 690 milioi euro gutxiago bildu direla 2024rako aurrekontuan jasotakoa baino, mutualitateen auziak izandako "aurreikusi gabeko eragin kaltegarriaren ondorioz".

Zerga motaren arabera

Zuzeneko zergapetzearen barruan, bi zerga nagusien bidez oso bestelako ekarpenak izan dira: PFEZak (-% 1,6) eta sozietateen gaineko zergak (+% 6,4).

Zeharkako zergapetzeari dagokionez, BEZaren bilketa % 0,8 murriztu da, batez ere hidrokarburoen sektorean egindako "iruzurra" dela eta, Noël d'Anjou Ogasun sailburuak komunikabideen aurrean emandako azalpenen arabera.

Zerga bereziak eta plastikozko ontzi ez-berrerabilgarrien eta argindarraren gaineko zergak baliatuz bildutakoari dagokionez, horien bilketa orokorra % 4,3 igo da, batez ere tabakoaren gaineko zerga berezien hazkundeagatik (+% 6,7) eta argindarraren gainekoagatik (+% 361,7). Azken kasu horretan, igoera handia 2024an zergak partzialki berrezartzearen ondorio da.

Datuak lurraldez lurralde

Arabak 2.831 milioi euro bildu ditu, 2023an baino % 0,4 gutxiago. Bizkaiak 9.409 milioi euro eskuratu ditu, 2023an baino % 0,02 gutxiago. Gipuzkoak, berriz, 6.070 milioi euro bildu ditu, 2023an baino % 1,8 gehiago.

Estatuari ordainketak egin ondoren, EAEko foru ogasunek Eusko Jaurlaritzari egindako ekarpenen likidazioaren azken zenbatekoa 12.285,7 milioi eurokoa da, 2024ko aurrekontuetan aurreikusitakoa baino 401 milioi gutxiago.

2024ko diru-bilketa ixtean, Egokitzapenerako Funts Orokorra 86 milioi eurokoa izango da: Arabako eta Gipuzkoako foru aldundien artean banatuko da, 49,6 eta 36,4 milioi euro, hurrenez hurren.