Indarkeria matxistaren biktimak

Euskal Herriko Mugimendu Feministak eta Itaia antolakunde sozialistak deituta, dozenaka protesta-ekintza egin dira arratsaldean. Urtea hasi zenetik, Euskal Herriko zazpi emakume hil dituzte haien bikotekide gizonezkoek. 

Indarkeria Matxistaren Aurkako Nazioarteko Egunean, Euskal Herriko Mugimendu Feministak deituta, dozenaka protesta ekintza egin dira herri eta hirietan, arratsaldean. Milaka herritar atera dira kalera, "indarkeria instituzional matxista" salatzeko. Naia Torrealdai EHko Mugimendu Feministako eledunak esan duenez, erakundeek behin eta berriz berbiktimizatzen dituzte emakumeak, "batez ere, egiten ez dutenagatik". 

Goizean erakundeek elkarretaratze isilak egin dituzte eraikin ofizialen atarietan. Arratsaldean, 19:00etan hegoaldeko hiriburuetan, eta 18:30ean Baionan elkartuko dira mugimendu zibilak, talde feministek deituta. 

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Indarkeria matxistak ez die emakumeei soilik kalte egiten, seme-alabei zein etxean bizi diren adingabeei ere min handia ematen die. Haurren garapenean indarkeriak dituen eraginak aztertu ditu Estibaliz Zubialde Donostiako Lassai Psikologia zentroko familia-psikoterapeutak, eta zenbait gako eman ditu indarkeria hori detektatzeko eta horri aurre egiteko. 

Gaur, azaroaren 25ean, Emakumearen Aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Nazioarteko Egunean, indarkeria matxista kasu baten aurrean gaudela uste dugunean, ingurukook nola jokatu behar dugun aztertu dugu Bizkaiko Bizitu elkartearekin.

Gurasoak banatu ondoren, Deiane Vazquez aitaren indarkeriaren biktima izan zen 4 eta 14 urte bitartean. Ikastolako irakasleetako bat zerbait gertatzen ari zela konturatu zen, eta Deianek aitaren etxean bizitzen ari zen infernua kontatu zion. Urte batzuk geroago, psikologoarekin gogor lan egin ondoren, irainak eta gutxiespenak ez ezik, sexu-abusuak ere jasan zituela jakin du. 

Biktimen artean bikotekide gizonezkoek eraildako lau emakume, aitak hildako neska adingabe bat eta semeek hildako adineko bi emakume daude.

Astearte honetan Emakumeen aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Mundu Eguna dela eta egindako adierazpen instituzionalean, EAEko Defentsa Erakundeak salatu du indarkeria matxistak "urtero errugabeen bizitzak kentzen" jarraitzen duela, eta "indarkeria hori zuzenean nozitzen duten emakumeen osotasun fisiko eta moralaren eta duintasunaren kontra eraso egiten" duela.

Biktima osasun-zentro batean artatu dute, eta atxilotua epailearen esku utziko dute beharrezko izapideak betetakoan.

Gaur egun 6.223 emakume babesten ditu Ertziantzak indarkeria matxistatik. Segurtasun Sailak jakinarazi du, gainera, talde espezializatua martxan dagoela jada, eta sei emakumek osatzen dutela. Bestalde, salaketek gora egin dute aurten.

Rincon de la Victoria udalerriko bizilagunek liskar bat izan dela ohartarazi dute 10:20 aldera. Agenteak bertaratu direnean, hilda topatu dute 60 urteko emakumea, indarkeria zantzuak zituela.

Emakume horietatik 374k sexu-erasoak jasan zituzten, eta horien artean, 10etik 4 adingabeak ziren. 2025eko urtarriletik irailera bitartean, 299 dira sexu-erasoagatik artatu diren emakumeak. 

Atxilotuak igandean harrapatu zituen bere ibilgailuarekin emakumea eta haren anaia. Biktimak Baionako ospitalera eraman zituzten.

Elkarte feministak ari dira emakumeen aurkako indarkeria ezabatzeko nazioarteko eguneko mobilizazioak prestatzen. Euskal Herriko Mugimendu Feministak manifestazioak deitu ditu Hego Euskal Herriko hiriburuetan 19:00etan eta Baionan 18:30ean. 

Gasteizen zein euskal gizartean, oro har, hotzikara eragin zuen 2023an kasuak. Haurdun zegoela, 13 labankadaz hil zuen ustez bikotekide ohiak Maialen, 2 urteko alabaren aurrean. Laster aukeratuko da epaimahaia, eta, ondoren, epaiketa 2026ko lehen sehilekoan egiteko data ezarriko da. Kasuak ezbaian jarri zuen Ertzaintzaren indarkeria matxistaren inguruko protokoloa.

Ana Redondo ministroaren esanetan, indarkeria matxista jasan eta sistema hori erabiltzen duen "biktima bakar bat ere ez da babesik gabe egon" eta "datuak garaiz eta behar bezala iristen ari dira".

‘Egunerokoan ere ezkutatzen da indarkeria. Ikusaraz dezagun’, izango da Nafarroako leloa A25aren aurrean, emakumeen edozein kontrol, diskriminazio eta desbalorizazio moduren aurkako kanpainan. Taberna lehendakariordeak Foru Gobernuaren kanpaina bat aurkeztu du, emakume askok beren egunerokoan jasaten duten indarkeria psikologikoa, ekonomikoa eta sinbolikoa salatzeko

Gipuzkoako Auzitegiak jada agindu du gizona espetxeratzea. 14 urteko kartzela-zigorra ezarri dio 16 urtetik beherako adingabeei egindako bi sexu-eraso delituengatik (zazpi urte, biktima bakoitzeko), 10 urtekoa, 16 urtetik beherakoari egindako sexu-eraso jarraituagatik, eta, bi urtekoa, haurren sexu-ziberjazarpenagatik. Gainera, beste neurri batzuen artean, espetxetik ateratzen denean 17 urte egin beharko ditu zaintzapeko askatasunean, eta, orotara 40.000 euroko kalte-ordaina eman beharko die hiru biktimei.