Osasun publikoko gatazkaren gakoak: Estatutu Markoaren erreforma eta medikuen aldarrikapenak

Estatu espainiarreko osasungintza publikoko langileen —milioi bat behargin inguru— lan-baldintzak arautzen dituen Estatutu Markoaren erreforma joan den ekainaren 2an onartu zuen Ministroen Kontseiluak. 2003tik zegoen testua berritu gabe. Orain, tramitazio bidean dago lege-proiektua, eta indarrean sartzeko, Kongresuak argi berdea ematea beharko du. 

CCOO. UGT, CSIF eta SATSE sindikatuen babesa du erreformak, baina medikuen sindikatu nagusiek ez dute ontzat ematen, euren lanbidearen berezitasunak ez omen dituelako kontuan hartzen. Hori dela eta, azken horiek urtebete inguru daramate protestan. 

Estatutu Markoaren gako nagusiak:

• Hutsik dauden lanpostuetarako behin behineko izendapenen iraupena gehienez hiru urtekoa izango da; epe horretatik aurrera, ezinbestean hautaketa prozesu publikoa deitu beharko da.
• Asteko gehieneko lanaldia 45 ordukoa izango da, Europako zuzentarauak ezarritakoa baino hiru ordu gutxiago. 
• Guardiak gehienez 17 ordukoak izango dira, eta ordu horien ordainetan nahitaez atsedenak eta librantzak hartuko dira. Ez da aparteko ordurik sortuko.
• Behin behineko kontratuen abusua ematen den kasuetan, lan egindako urte bakoitzeko 20 eguneko ordainsaria emango da. 
• 12 urtetik beherako seme-alaben edo mendekotasuna duten senideen zaintzarako neurriak malgutuko dira, eta 55 urtetik gorako medikuek guardiak edota gaueko orduak ez egiteko aukera izango dute. Haurdun edo edoskitze garaian dauden emakumeek ere izango dute aukera hori. 
• Zuzendaritza postu bat eskuratzeko beharrezkoa izango da unibertsitateko gradu bat izatea, eta funtzioak zuzenean osasun arloko eginkizun batekin zerikusia duenean, gradu berezia eskatuko da. Deialdi publiko irekian egingo da hautaketa; formazioa, lan esperientzia eta kudeaketarekin lotutako proiektua izatea hartuko dira kontuan. 
• Zuzendaritzako postuetan aritzen diren profesionalek esklusibotasuna bermatu beharko dute osasun publikoan; ezingo dute jardun enpresa pribatuan. Aparteko ordainsaria emango zaie. 

Zer eskatzen dute medikuek?

• Lanbidearen berezitasunak aintzat hartuko dituen estatutu berezitua aldarrikatzen dute medikuen sindikatuek, eta euren lan-baldintzak negoziatzeko mahai propioa. Klasifikazio profesional apartekoa da eskatzen dutena, medikuen jardueraren ardurara egokitutako baldintzekin. 
• Lege-proiektuan ezarritako asteko gehieneko 45 orduko lanaldia ez dute ontzat ematen, eta 35 orduko lan astea exijitzen dute. 
• Guardia orduen ordainsariak handitzea, eta ordu horiek erretirorako, kotizaziorako, garapen profesionalerako eta gainerako lan eskubideetarako konputatzea. 
• Astero gutxienez 48 ordu jarraian atseden hartzeko aukera, eta guardia ondorengo orduetan atsedena bermatzeko neurriak. 
• Medikuek bere gain hartzen duten ardura —asistentzia, ikerkuntza edota irakaskuntza mailakoa— estatutuan espreski jasotzea. 
• Kolektiboaren zati handi bat ez dator bat zuzendaritza postuetan aritzeko ezarri nahi den esklusibotasunaren printzipioarekin. Alor publikoan zein pribatuan profesionalki aldi berean garatzeko aukera mugatzen duela uste dute, inolako arrazoirik gabe.