Osasun publikoko gatazkaren gakoak: Estatutu Markoaren erreforma eta medikuen aldarrikapenak

Espainiako Estatuko osasungintza publikoko langileen —milioi bat behargin inguru— lan-baldintzak arautzen dituen Estatutu Markoaren erreforma joan den ekainaren 2an onartu zuen Ministroen Kontseiluak. 2003tik zegoen testua berritu gabe. Orain, tramitazio bidean dago lege-proiektua, eta indarrean sartzeko, Kongresuak oniritzia eman beharko dio. 

CCOO, UGT, CSIF eta SATSE sindikatuen babesa du erreformak, baina medikuen sindikatu nagusiek ez dute ontzat ematen, euren lanbidearen berezitasunak ez omen dituelako kontuan hartzen. Hori dela eta, azken horiek urtebete inguru daramate protestan. 

Estatutu Markoaren gako nagusiak:

• Hutsik dauden lanpostuetarako behin-behineko izendapenen iraupena gehienez hiru urtekoa izango da; epe horretatik aurrera, hautaketa-prozesu publikoa deitu beharko da, derrigor.
• Asteko gehieneko lanaldia 45 ordukoa izango da, Europako zuzentarauak ezarritakoa baino hiru ordu gutxiagokoa. 
• Guardiak, gehienez, 17 ordukoak izango dira, eta ordu horien ordainetan nahitaez atsedenak eta librantzak hartuko dira. Ez da aparteko ordurik sortuko.
• Behin-behineko kontratuekin abusua egiten den kasuetan, lan egindako urte bakoitzeko 20 eguneko ordainsaria emango da. 
• 12 urtetik beherako seme-alabak edo mendekotasuna duten senideak zaintzeko neurriak malgutuko dira, eta 55 urtetik gorako medikuek guardiak eta gaueko orduak ez egiteko aukera izango dute. Haurdun zein edoskitze-garaian daudenek ere izango dute aukera hori. 
• Zuzendaritza postu bat eskuratzeko beharrezkoa izango da unibertsitateko gradu bat izatea, eta funtzioak zuzenean osasun arloko eginkizun batekin zerikusia duenean, gradu berezi bat izatea eskatuko da. Deialdi publiko irekian egingo da hautaketa; formazioa, lan-esperientzia eta kudeaketarekin lotutako proiektua izatea hartuko dira kontuan. 
• Zuzendaritzako postuetan aritzen diren profesionalek osasun publikoan eskusiboan aritu beharko dira; ezingo dute jardun enpresa pribatuan. Aparteko ordainsaria emango zaie. 

Zer eskatzen dute medikuek?

• Lanbidearen berezitasunak aintzat hartuko dituen estatutu berezitua aldarrikatzen dute medikuen sindikatuek, eta euren lan-baldintzak negoziatzeko mahai propioa. Klasifikazio profesional apartekoa eskatzen dute, medikuen jardueraren ardurara egokitutako baldintzekin. 
• Lege-proiektuan ezarritako asteko gehieneko 45 orduko lanaldia ez dute ontzat ematen, eta 35 orduko lan-astea exijitzen dute. 
• Guardia orduen ordainsariak handitzea, eta ordu horiek erretirorako, kotizaziorako, garapen profesionalerako eta gainerako lan-eskubideetarako konputatzea. 
• Astero gutxienez 48 ordu jarraian atseden hartzeko aukera, eta guardia ondorengo orduetan atsedena bermatzeko neurriak. 
• Medikuek bere gain hartzen duten ardura —asistentzia, ikerkuntza edota irakaskuntza mailakoa— estatutuan espreuski jasotzea. 
• Kolektiboaren zati handi bat ez dator bat zuzendaritza postuetan aritzeko ezarri nahi den esklusibotasunaren printzipioarekin. Alor publikoan zein pribatuan profesionalki aldi berean jarduteko aukera mugatzen duela uste dute, inolako arrazoirik gabe.