Minbiziaren diagnostiko berrien % 61 65 urtetik gorako pertsonenak dira
Minbiziari dagokionez, Estatuko diagnostiko berrien % 61 65 urtetik gorako pertsonenak dira, bai emakumezkoetan baita gizonezkoetan ere; kasu berri horien % 4, berriz, 39 urtetik beherakoenak dira. Hala dio Minbiziaren Aurkako Espainiako Elkarteak bultzatutako Minbiziaren Behatokiak; datuak gaixotasun horren aurkako Mundu Egunaren atarian argitaratu dituzte, igande honetan baita jardunaldi hori.
Aipatutako Behatokia informazio-, truke-, ezagutza- eta lankidetza-gunea da; minbiziari buruzko estatistikak jasotzeko erreferentea da, eta, besteak beste, eraginari buruzko datuak biltzen ditu, bai eta prebalentziari buruzkoak, biziraupenari buruzkoak eta hilkortasunari buruzkoak ere.
Horren arabera, 2017an, Estatuan 228.482 minbizi-kasu berri diagnostikatu zituzten, larruaren minbizia kontuan izan gabe (melanoma, aldiz, zenbatuta dago). % 60 gizonezkoetan diagnostikatu zituzten (137.234), eta % 40, aldiz, emakumezkoetan.
Minbiziaren diagnostikoak gero et ugariagoak izan dira azken bost urteotan; 2013an, 218.121 kasu izan ziren; 2014an, 219.769; 2015ean, 222.549; eta 2016an, 225.549.
Eraginaren 2035erako aurreikuspena
Mediku Onkologiaren Espainiako Elkarteak astelehenean emandako prentsaurreko batean esan zutenez, 2035erako, Estatuan, aurreikuspena da 315.423 kasu berri izatea; mundu-mailan, aldiz, aukera dago 2012an izandako 14 milioietatik 24 milioietara igarotzeko, aipatutako 2035erako.
Behatokiak azaldu du minbiziak bereziki adineko pertsonei eragiten diela; emakumezkoetan zein gizonezkoetan, eragin-tasak handiagoak direla, adinak aurrera egin ahala. 50 urteetatik gora, nabarmen handiagoa da gaixotasunaren eragina.
Minbizi-motez hitz eginda, koloneko eta ondesteko minbizia da hedatuena (% 15), prostatakoa da bigarrena zerrenda horretan (% 13), biriketakoa dator gero (% 12), eta bularreko minbizia da laugarrena (% 11).
Emakumezkoetan, bularreko minbizia da gehien diagnostikatzen dutena (% 29), eta ondorengoak datoz zerrenda horretan: kolonekoa eta ondestekoa (% 15), biriketakoa (% 6), uterokoa (% 6), eta obulutegikoa (% 4).
Gizonezkoetan, eraginik handiena duena prostatakoa da (% 22), eta, gerora, hauek nabarmentzen dira: biriketakoa (% 17), kolonekoa eta ondestekoa (% 15), gernu-maskurikoa (% 9), eta sabelekoa (% 4).
Prebalentziaren gaineko aurreikuspenak
Behatokiak 2017rako egindako prebalentzia-aurreikuspenen arabera, 579.665 gaixok jarraitzen dute bizirik, egun, diagnostikoa jaso eta bost urtera.
Gero eta handiagoa da biziraupena minbizi-gaixoen artean; egun, diagnostikoa jaso eta bost urtera, gaixoen % 53-55 daude bizirik.
Prebalentzia aztertuta, emakumezkoetan, bularreko minbizia dago zerrendako aurreneko postuan (% 41), kolonekoa eta ondestekoa da bigarrena (% 14), eta uterokoa hirugarrena (% 5).
Gizonezkoetan, prebalentziari dagokionez, prostatako minbizia dago lehenengo tokian (% 31), kolonekoa eta ondestekoa dator gero (% 14), eta gernu-maskurikoa (% 12).
Behatokiak zehazten duenez, 2017an, 109.425 lagun hil ziren minbiziagatik Estatuan; hau da, heriotza guztien % 27. Gizonezkoetan, lehen heriotza-kausa da (67.021), eta emakumezkoetan, bigarrena (42.404).
Hilkortasunari buruzko datuak
Minbiziak eragindako hilkortasun-kasuen % 75 65 urtetik gorako pertsonenak dira.
2017an minbiziaren ondorioz hildako guztiak kontuan izanik, horietako 56.496k 75 urte edo gehiago zituzten; 13.747k, 70-74 urte zituzten; 11.835ek, 65-69; 9.499k, 60-64; eta 7.825ek, 55-59.
Hauexek dira minbizirik hilgarrienak: biriketakoa, kolonekoa eta ondestekoa, pankreakoa eta bularrekoa. Hilkortasunak gorakada izan du azken bost urteotan; 2014an, 105.633 lagun hil ziren; 2015ean, 106.572; 2016an, 108.207. 2013an, 2014an baino pixka bat handiagoa izan zen kopurua: 106.535 lagun zendu ziren.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzak 65 urtetik gorako pertsonen 11.976 biktimizazio erregistratu zituen 2025ean
Biktimizazio mota hauen erdia baino gehiago 50.000 biztanletik gorako udalerrietan kontzentratu ziren.
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.