Plastikoa giza ehun eta organoetan dago jada
Plastikoak, planetako elementu guztiak (lurra, ura eta airea) kutsatzen dituztenak, giza ehun eta organoetaraino iritsi dira, Amerikako Kimika Elkartearen (ACS) Udazkeneko Kongresu birtualean aurkezten den ikerketa baten arabera.
Izan ere, poltsa edo ur-botila gehienak ingurumenean deskonposatzen badira ere, biodegradagarriak ez diren zati edo mikroplastiko batzuk ingurunean geratzen dira, eta, azkenean, animaliek eta pertsonek jaten, edaten edo arnasten dituzte.
Gaur egun, "munduko ia leku guztietan aurki daitezke plastikoak ingurumena kutsatuz, eta hamarkada gutxian, plastikoa onura zoragarri gisa ikustetik mehatxutzat hartzera pasatu gara", dio Charles Rolskyk, Arizonako Estatu Unibertsitateko ikertzaile eta azterketaren egileetako batek.
Mikroplastikoak 5 milimetro (mm) baino gutxiagoko plastikozko zatiak dira, eta nanoplastikoak are txikiagoak dira, 0,001 mm-tik beherako diametroekin.
Gauza jakina da bizitza basatian eta animaliengan partikula minimo horiek hantura, minbizia eta ugalkortasun arazoak eragiten dituztela, baina oraingoz ikerketa gutxi daude pertsonen osasunean dituzten eraginak aztertu dituztenak.
Zenbait ikerketek plastikoek giza traktu gastrointestinala zeharka dezaketela frogatu dute, baina ikerketa horren egileek ea partikula minimo horiek beste giza organoetan pilatzen diren jakin nahi izan zuten, eta zein eraginekin.
Horretarako, garuneko ehunen 47 lagin aztertu zituzten, eta mikroplastikoak iragazteko arrisku handiena duten lau organoetakoak birikak, gibela, barea eta giltzurrunak dira.
Aldi berean, plastikozko partikulen zenbaketari buruzko informazioa masa eta azalerako unitate bihurtzen zuen programa informatiko bat diseinatu zuten, beste ikertzaile batzuek emaitzak partekatu ahal izateko eta datu-base ireki bat sortzeko, zientzialariek "denboran zehar eta espazio geografikoan pertsona-taldeetan izandako esposizioak alderatu ahal izateko", Rolf Halden laborategiko buruak zehaztu duenez.
Metodoari esker, ikertzaileek dozenaka osagai plastiko detekta ditzakete giza ehunetan, polikarbonatoa (PC), polietileno tereftalatoa (PET) eta polietilenoa (PE) barne.
Ikerketaren emaitzek lagin guztietan plastikoak zeudela baieztatu zuten, eta A bisfenola (BPA), oraindik ere elikagai ontzi askotan erabiltzen dena, horrek eragiten dituen osasun arazoak gorabehera, giza 47 laginetan agertu zen.
Ikertzaileek azaldu dutenez, azterketa hori da ingurumen esposizioa duten gizabanakoen giza organoetan mikro eta nanoplastikoen presentzia aztertzen duen lehena.
Horretarako, ehunen emaileek beren bizimoduari, dietari eta erakusketa okupazionalei buruzko informazio zehatza eman zuten, eta, horri esker, "mikro eta nanoplastika esposizioen iturri eta ibilbide posibleak" zeintzuk diren zehaztu ahal izango dute, Haldenek dioenez.
"Ez dugu alarmistak izan nahi, baina kezkagarria da leku guztietan dauden material ez biodegradagarri horiek giza ehunetan sartu eta metatu ahal izatea, ez baititugu ezagutzen osasunean izan ditzaketen eraginak", ohartarazi du ikerketaren egileetako bat den Varun Kelkarek.
Behin giza ehunetan dagoen plastiko mota identifikatuta, posible izango da azterketa epidemiologikoak egitea partikula kutsatzaile horiek giza osasunean duten eragina ebaluatzeko. Horrela, balizko arriskuak ulertzen hasi ahal izango gara, baldin badaude".
Zure interesekoa izan daiteke
34 urteko gizon bat atxilotu dute Iruñean, sexu-erasoa egotzita
Atxiloketa Nafarroako hiriburuko Udaltzaingoak egin zuen, igandeko lehen orduan.
Maialen Mazonen hilketaren epaiketa martxan da, herri-epaimahaia hautatuta
Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena. Zehazki, 25 urte azpikeriaz eta ankerkeriaz egindako hilketagatik, hamasei urte bi abortu delituengatik (bikiez haurdun zegoen, zortzina urteko zigorra ezarri nahi diote) eta 4 urte adingabea abandonatzeagatik.
Datorren ikasturtean Lanbide Heziketako 74.963 plaza eskainiko dira EAEn, inoiz baino gehiago
Berrikuntza gisa, Lanbide Heziketako plazen % 50 emakumeentzat gordeko dira 2026-2027 ikasturtetik aurrera.
Lehiaren Euskal Agintaritzak isunak jarri dizkie eskola garraioko 31 enpresari, Hezkuntza Sailari boikota egiteagatik
2023-2024 ikasturterako lehiaketan, Gipuzkoako ibilbideak baino ez ziren esleitu. Horregatik, Eusko Jaurlaritzak agindu bat argitaratu zuen, aurretik Bizkaian eta Araban esleipendun izan ziren enpresak zerbitzua betetzera behartzeko.
Aldentze aginduen inguruan zeukan protokoloa aldarazi zion Ertzaintzari Maialen Mazonen hilketak
Maialen "arrisku handiko" biktima zen indarkeria matxistarekin lotutako kasuak aztertzen dituen Estatuko VioGen sistemaren arabera. Ertzaintzak, ordea, "arrisku txikiko" biktimatzat jo zuen. Antza denez, Polizia Nazionalaren VioGen sistemako eta Ertzaintzaren EVA sistemako artxiboak ez zetozen bat. Bestalde, Ertzaintzak berak kasuaren inguruan egindako balorazioak ere huts egin zuen.
2025ean 13.297 haur jaio ziren EAEn, 2024an baino %2,8 gehiago
2025eko azken hiruhilekoan, 3.438 jaiotza izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan, hau da, iazko aldi berean baino % 6,1 gehiago, Eustaten datuen arabera.
Bi pertsona atxilotu dituzte Donostiako Herrera auzoko pabiloi batean izandako suteagatik
Sua goizaldean piztu da, Zardoya fabrika zaharreko gela batean. Ondorioz, lau pertsona zauritu dira eta horietako bat Donostia Ospitalera eraman dute. Hiru lagun tokian bertan artatu dituzte, kea arnasteagatik. Lehen ikerketen arabera, sutea nahita piztu dute.
Leioak gauerdira arte luzatu du TAOaren ordutegia
Udalbatzak erabaki hori hartu du arratsalde-gauean Leioako hiru TAO guneetan (Pinueta, Lamiako eta Ibaiondo) aparkatzeko arazoak izaten direlako, Getxoko bizilagun askok hor uzten dutelako autoa.
Auto-ilarak AP-8 autobidean, Basaurin, Donostiarako noranzkoan, istripu baten ondorioz
Ezbeharrak trafiko-arazoak sortu ditu AP-8ko hainbat puntutan, bereziki Malmasingo tuneletan.
Albiste izango dira: Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa, Zubietako espetxearen gaineko eskumena aldatzea eta Ekain Ricori elkarrizketa Radio Euskadin
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.