Plastikoa giza ehun eta organoetan dago jada
Plastikoak, planetako elementu guztiak (lurra, ura eta airea) kutsatzen dituztenak, giza ehun eta organoetaraino iritsi dira, Amerikako Kimika Elkartearen (ACS) Udazkeneko Kongresu birtualean aurkezten den ikerketa baten arabera.
Izan ere, poltsa edo ur-botila gehienak ingurumenean deskonposatzen badira ere, biodegradagarriak ez diren zati edo mikroplastiko batzuk ingurunean geratzen dira, eta, azkenean, animaliek eta pertsonek jaten, edaten edo arnasten dituzte.
Gaur egun, "munduko ia leku guztietan aurki daitezke plastikoak ingurumena kutsatuz, eta hamarkada gutxian, plastikoa onura zoragarri gisa ikustetik mehatxutzat hartzera pasatu gara", dio Charles Rolskyk, Arizonako Estatu Unibertsitateko ikertzaile eta azterketaren egileetako batek.
Mikroplastikoak 5 milimetro (mm) baino gutxiagoko plastikozko zatiak dira, eta nanoplastikoak are txikiagoak dira, 0,001 mm-tik beherako diametroekin.
Gauza jakina da bizitza basatian eta animaliengan partikula minimo horiek hantura, minbizia eta ugalkortasun arazoak eragiten dituztela, baina oraingoz ikerketa gutxi daude pertsonen osasunean dituzten eraginak aztertu dituztenak.
Zenbait ikerketek plastikoek giza traktu gastrointestinala zeharka dezaketela frogatu dute, baina ikerketa horren egileek ea partikula minimo horiek beste giza organoetan pilatzen diren jakin nahi izan zuten, eta zein eraginekin.
Horretarako, garuneko ehunen 47 lagin aztertu zituzten, eta mikroplastikoak iragazteko arrisku handiena duten lau organoetakoak birikak, gibela, barea eta giltzurrunak dira.
Aldi berean, plastikozko partikulen zenbaketari buruzko informazioa masa eta azalerako unitate bihurtzen zuen programa informatiko bat diseinatu zuten, beste ikertzaile batzuek emaitzak partekatu ahal izateko eta datu-base ireki bat sortzeko, zientzialariek "denboran zehar eta espazio geografikoan pertsona-taldeetan izandako esposizioak alderatu ahal izateko", Rolf Halden laborategiko buruak zehaztu duenez.
Metodoari esker, ikertzaileek dozenaka osagai plastiko detekta ditzakete giza ehunetan, polikarbonatoa (PC), polietileno tereftalatoa (PET) eta polietilenoa (PE) barne.
Ikerketaren emaitzek lagin guztietan plastikoak zeudela baieztatu zuten, eta A bisfenola (BPA), oraindik ere elikagai ontzi askotan erabiltzen dena, horrek eragiten dituen osasun arazoak gorabehera, giza 47 laginetan agertu zen.
Ikertzaileek azaldu dutenez, azterketa hori da ingurumen esposizioa duten gizabanakoen giza organoetan mikro eta nanoplastikoen presentzia aztertzen duen lehena.
Horretarako, ehunen emaileek beren bizimoduari, dietari eta erakusketa okupazionalei buruzko informazio zehatza eman zuten, eta, horri esker, "mikro eta nanoplastika esposizioen iturri eta ibilbide posibleak" zeintzuk diren zehaztu ahal izango dute, Haldenek dioenez.
"Ez dugu alarmistak izan nahi, baina kezkagarria da leku guztietan dauden material ez biodegradagarri horiek giza ehunetan sartu eta metatu ahal izatea, ez baititugu ezagutzen osasunean izan ditzaketen eraginak", ohartarazi du ikerketaren egileetako bat den Varun Kelkarek.
Behin giza ehunetan dagoen plastiko mota identifikatuta, posible izango da azterketa epidemiologikoak egitea partikula kutsatzaile horiek giza osasunean duten eragina ebaluatzeko. Horrela, balizko arriskuak ulertzen hasi ahal izango gara, baldin badaude".
Zure interesekoa izan daiteke
Kantauri itsasoko ura 25,2 graduan dago, inoiz baino epelago
Ekainean, normalean, itsasoko ura 18 graduren bueltan egoten bada ere, gaur, ekainaren 24an, Donostiako Aquariumean egindako neurketak Kantauri itsasoko ura 25,2 gradutan dagoela erakutsi du, inoiz baino beroago.
Anne Baskaran Egido gasteiztarraren "Zuriaren, zure, gure... jaiak" izango da aurtengo Gasteizko jaietako kartela
Egileak azaldu du kartelak "Gasteizko jaiak bizitzeko dauden modu anitzak" islatu nahi dituela.
Ertzaintzak Euskadin erregistratutako gorroto delituak % 18 jaitsi dira 2025ean
Kasu horiei buruzko txostenaren egileek jaitsiera hori tentuz interpretatzeko eskatu dute, delitu asko ez baitira salatzen.
Sanferminek 516 ekitaldi izango dituzte, eta protagonismo handiagoa hartuko dute aurten haurrek eta auzoek
Asteazken honetan aurkeztu dute egitarau ofiziala, askotarikoentzako musika, jolasak, erakusketak, su artifizialak, kirol jarduerak, antzerkia, kalejira, ganadu-feria eta prozesioa biltzen dituena. Txupina uztailaren 6an jaurtiko dute, eta festak eztanda egingo du hilaren 14ra arte.
Bilbok badu kartela Aste Nagusirako: "Besarkada urdin bat Bilborentzat"
Juan Manuel Martinez Rodriguezen obra abuztuaren 22tik 30era ospatuko den Bilboko Aste Nagusiaren irudi ofiziala izango da.
"Naruto" anime japoniar arrakastatsua, estreinakoz euskaraz, EITBren PRIMERAN plataforman
Ostegun honetan, ekainak 25, estreinatuko ditu PRIMERANek lehen bost atalak. Guztira 52 kapitulu eskainiko ditu, ostiralero bost berri, lehen aldiz euskaraz bikoiztuta. Estreinaldiaren bezperan, EITBk aurrestreinaldi esklusiboa antolatu du Bilboko egoitzan. Gaur izango da, 18:00etan, Multibox aretoan, eta lehen lau atalak izango dira ikusgai.
"Ihesi, norbera izateko": Trumpen Amerikatik ihes egin eta Euskal Herrian bizi diren transen familien testigantzak jaso ditu EITBk
Seme-alaba transak dituzten zenbait familiak Estatu Batuak utzi eta Euskal Herrira etorri dira. EITBk haien lekukotasunak bildu ditu Ihesi, norbera izateko dokumentalean. Lehenengo erreportajeak asteazken honetako albistegietan ikusi ahal izango dira.
Osakidetzak eTXERTOA ezarri du txertoen kontrola eta segurtasuna hobetzeko
Sistema Bilbo-Basurtu ESIko zenbait zentrotan probatzen ari dira, eta txerto bakoitzaren funtsezko datuak automatikoki erregistratu ahal izango dira eman aurretik.
Bi pertsona zauritu dira Leioako ostalaritzako lokal batean izandako gas-leherketa baten ondorioz
Gertakariaren ondorioz, kaltetutako eraikineko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte, eta udal-teknikariak kalteak ebaluatzen ari dira, Iparragirre kalean.
Zalduondoko (Araba) baso-sutea kontrolatzen saiatzeko lanean jarraitzen dute
Gaur goizaldean Galarreta mendiaren goialdean, Zalduondon (Araba), piztutako baso-suteak aktibo jarraitzen zuen 21:00etan, eta suhiltzaileek sua itzaltzeko lanean jarraitzen dute, Foru Aldundiko iturriek jakitera eman dutenez.