arkeologia
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Euskal arkeologoak, mamut-ehiztarien arrastoaren atzetik

EHUko arkeologoek 5.000 hondakin inguru aurkitu dituzte fauna eta industria litiko artean, garai hartako gizakien iraupen-modua berregiten lagunduko dietenak.
Arkeologoak, Isturitzen lanean. Argazkia: EHU
Arkeologoak, Isturitzen lanean. Argazkia: EHU

EHUko arkeologo talde batek indusketa-kanpaina bukatu berri du Izturitzeko aztarnategian, Nafarroa Beherean. 5.000 aztarna arkeologiko inguru atera dituzte fauna eta industria litiko artean, garai hartako gizakien iraupen-modua berregiten lagunduko dietenak.

1998an mamut baten omoplatoa aurkitu bazuten ere, orain beste zati batzuk agertu dira, duela bi hamarkada baino gehiago abiatutako indusketarekin jarraituz.

Ikerketaren arabera, gizaki-talde batek mamut bat ehizatu zuen duela 29.000 urte, eta horren hanka handietako bat, behintzat, kobazuloaren barrenera garraiatu zuen, gaurko Izturitzeko aztarnategira. Orain arte, ez zegoen praktika honen inguruko informaziorik Europako hegoaldean.

Taldeak induskatutako multzoa Gravette (Goi Paleolitoa) eta Aurignac aldiei dagokie. Pirinioetan ez dira oso ezagunak, eta giza erregistro gutxi dago. Hori dela eta, Aritza Villaluenga EHUko Geografia, Historiaurrea eta Arkeologia Saileko ikertzailearen hitzetan, datu gabezia eta kobazulo horretan mamuten hezurrak egotea "misterio handia dira arkeologo batentzat".

Ikertzaileari ulertezina egiten zaio gizaki horiek 4.000 edo 5.000 kilo inguruko animalia bati aurre egiten ausartzea, batik bat kontuan hartuta taldean bizi eta ehizatzen zailak zirela.

Azaldu duenez, "aparteko lekua" da induskatu dutena; izan ere, atalik esanguratsuena omoplatoa bada ere, mamut-hezur ugari topatu dituzte, animalia berdinarenak edo gazteago batenak izan litezkeenak.

Urrunetik datorren proiektua

Villaluengak duela bi urte aurkeztu zuen lanekin jarraitzeko proiektua, baina pandemiak planak bertan behera uztera behartu zuen. Orain, posible izan da induskatzea, hori bai, taldearen erdiarekin eta hiru astetan. Hori dela eta, ezinbesteko lana besterik ez dute egin: materiala atera, ordenagailuan aurretiazko inbentarioa egin eta sedimentua zein pieza esanguratsuenak garbitu dituzte.

Gainerakoa unibertsitateko laborategi batean egingo dute, uda ostean. "Ezinezkoa da orain egitea, baina garrantzitsuena da induskatu eta lehen ondorioak atera ahal izatea".

Zure interesekoa izan daiteke

GRAFCAV2879. VITORIA, 05/05/2026.- Este martes se ha celebrado en la Audiencia Provincial de Álava la segunda sesión del juicio con jurado popular contra el presunto asesino de Maialen Mazón, la mujer de 32 años que estaba embarazada de gemelos en el momento de su asesinato en mayo de 2023. EFE/ L. Rico
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola

Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.

FOTODELDÍA Praia (Cabo Verde), 04/05/2026.- El crucero holandés MV Hondius se encuentra anclado frente a la costa de la ciudad de Praia, en la isla de Santiago, Cabo Verde, este lunes, tras la muerte de tres personas a bordo a causa de un síndrome respiratorio agudo. La Organización Mundial de la Salud (OMS) informó de un caso confirmado y cinco casos sospechosos adicionales de infección por hantavirus en el buque que navega en el océano Atlántico. Tres de los afectados han fallecido y uno se encuentra actualmente en cuidados intensivos en Sudáfrica. EFE/ Elton Monteiro
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira

Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X