Gaur eguerdian eguzki-eklipse partziala ikusi ahal izango da Euskal Herrian
Gaur eguerdian, eraztun itxurako eguzki-eklipsea izango da, guztizkoa Kanadan, Groenladian ozeano Artikoaren zati batean eta Errusia iparekialdean; Euskal Herrian zati batean baino ez da ikusi ahal izango, ilargiak, gehienez ere, eguzkiaren diametroaren % 17 ezkutatuko baitu.
Eklipsea Euskal Herriaren ipar-mendebaldean ikusiko da gehien, Bizkiaian, % 17ko itzalarekin, eta portzentaje hori murrizten joango da zenbat eta hegoalderago eta ekialderago egon.
Eklipsea 11:01ean hasiko da (penintsulako ordu ofiziala), goia joko du 11:51n eta 12:45ean amaituko da.
Eklipsea gertatzen da objektu astronomiko batek beste bat ezkutatzen duenean eta, Lurretik, Eguzki- eta Ilargi-eklipseak ikus ditzakegu. Lehenengo kasuan, Ilargiak eguzki diskoa ezkutatzen du eta, bigarrenean, Ilargia Lurrak espazioan proiektatzen duen itzalean sartzen da.
Datorren osteguneko fenomenoa eguzki-eklipse bat da, normalean hamarnaka kilometro hartzen dituen zerrenda estu bati eragiten dion tokiko fenomenoa; gune horretatik kanpo eklipsea partzialki ikusten da, Ilargiak Eguzkiaren zati bat bakarrik estaltzen duelako.
"Eklipsearen unean Ilargia Lurretik zertxobait urrunago badago, honen diskoa Eguzkia baino txikiagoa ikusten da eta ez du guztiz estaltzen: horri deitzen diogu eraztun itxurako eklipsea, Eguzkiak eraztun distiratsu bat dirudielako. Hori da gaur gertatuko dena", azaldu dio EFEri Espainiako Behatoki Astronomiko Nazionaleko (OAN) astronomo Miguel Querejetak.
Ez da zuzenean begiratu behar
Izan partziala, zein guztizkoa, eguzkiari ez zaio inoiz ere zuzenean begiratu behar, eguzkiaren distira murrizten bada ere, igortzen duen energia beti bezain kaltegarria baita erretinentzat.
Eklipsea ikusteko eklipseentzako betaurreko bereziak erabiltzea komeni da (optiketan eta astronomiarekin lotutako lekuetan saltzen direnak), edo teleskopioak edo prismatikoak erabiltzea iragazki egokiekin. Inoiz ez dira erabili behar eguzkitako betaurreko arruntak edo "etxeko" erremedioak, hala nola erradiografiak edo film ilunak.
Hori ikusteko beste aukera bat Iruñekoa bezalako tokiko planetarioen zuzeneko emanaldiak jarraitzea da, edo eklipsea Teideko Behatokitik emango duen sky-live.tv dibulgazio kanaletik ikustea.
Euskal Herritik ikus zitekeen azken eguzki-eklipse partziala 2017ko abuztuaren 21ekoa izan zen -gutxi ikusi zen, arratsarekin bat etorri zelako-, eta hurrengo eklipse partziala 2022ko urriaren 25ean ikusiko da, penintsularen ipar-ekialdean eta Balear Uharteetan, OANen webgunearen arabera.
Euskal Herrian eguzki eklipse oso bat ikusteko 2026ko abuztuaren 12ra eta 2027ko abuztuaren 2ra arte itxaron beharko da, eta handik gutxira, 2028ko urtarrilaren 26ra, eraztun itxurako eguzki-eklipse bat egongo da.
"Zeruaren behaketak beti liluratu izan du gizakia, lehen zibilizazioetatik gaur egun arte, eta fenomeno astronomiko guztietatik, eklipseak beti izan dira gustukoenak, begi hutsez behatzeko erraztasunagatik eta oso ikusgarriak direlako, bereziki Eguzkiaren guztizko eklipseak", dio Querejetak.
Gainera, antzinako zibilizazio askok, augurio txarraren zantzutzat hartzen zituzten: "Kontatzen denez, K. a. 585eko maiatzak 28an gertatu zen eguzki eklipse osoak Medos eta Lidiosen arteko gudu luze eta krudel bati amaiera eman zion, bi zatiek, jainkoak euren portaera gaitzesten ari zirela interpretatu zutelako eklipsearekin", kontatzen du OANeko astronomoak.
Zure interesekoa izan daiteke
Bideo hunkigarria argitaratu du Lara Tacorontek, Mexikora ikastera joan eta hil duten gaztearen ahizpak
Lara Tacorontek, asteburuan Mexikon labankadaz hil zuten Claudiaren ahizpak, salatu duenez, inork ez zion bere familiari jakinarazi “duela oso gutxi” beste bi emakume hil zituztela unibertsitate berean, Moreloseko Autonomoan. "Zergatik ez du inork ezer egiten?", galdetu eta deitoratu du "gutako bakoitza, pertsona gisa, gizarte gisa, aldatzen ez garen arte, horrelakoek gertatzen jarraituko dute".
Gasteizek gogortu egingo du animalien ordenantza: 200 euro pixa eta gorozkiak ez garbitzeagatik, nahitaezko asegurua eta 100.000 eurorainoko isunak
Ordenantzaren eguneraketak arau-hauste arinak gogortuko ditu: egun 750 eurotik beherakoak eta 3.000 eurora iritsiko dira orain. Berritasunen artean, animalien pixa urez garbitzeko betebeharra dago, eta hori ez betetzeak 200 euroko isuna izango du.
Trafikoa bere onera etorri da N-634an, Galdakao parean, istripu baten ondorioz ia bi orduz itxita egon ondoren
Ezbeharra 14:45ean gertatu da Kortederrako gasolindegitik gertu, 96. kilometroan. Auto batek eta kamioi batek elkarren kontra jo dute, eta pertsona bat zauritu da.
Sua berriro piztu da Derion, goizaldean itzali eta ordu gutxira
Sua asteleheneko 20:30ak aldera piztu zen San Isidro auzoko baso-eremu batean, Loiuko aireportutik gertu. Suhiltzaileek sugarrak erabat itzaltzea lortu zuten arren goizaldeko 05:30ak aldera, sua berriro piztu da eta lanean ari dira une honetan, sugarrak itzaltzen.
Zestoako jaietan pertsona bati egindako eraso "bortitza" salatu dute
Udalak ohar baten bidez jakinarazi duenez, lagun bat "bortizki" kolpatu zuten, eta erasoaren ondorioz, hezur haustura eta buruan zauriak izan zituen. Hori dela eta, ospitalera eraman zuten, eta Neurologia Zerbitzuan dago ingresatuta. Bestalde, Segurtasun Sailak zehaztu du irailaren 9ko gauerdian gertatu zela erasoa, eta biktima 40 bat urteko gizonezko bat dela.
Sexu-askatasunaren aurkako delituak batez beste % 8 hazi dira Euskadin
2025ean 2.200 kasu salatu ziren. Fiskaltzaren memoriak ohartarazi duenez, adingabeei zuzendutako prebentzio eta kontzientziazio lanak "ez dira funtzionatzen ari".
Justizia Anderrentzat plataformak gezurretan aritzea leporatu die Santurtziko Udalari eta poliziari
Ander S. T. poliziaren indarkeriak hil zuela frogatuko omen dute prozesu judizialean, eta frogetako bat aurkeztu dute: atxiloketaren bideoa. Plataformak manifestazioa deitu du urriaren 3an.
Ikasle-egoitza ala partekatutako pisua? Unibertsitateetako egoitzen eskariak gora, alokairuen garestitzeagatik
Etxebizitza partekatua aurkitzea gero eta zailagoa da, eta egoitza eta pisuaren arteko prezio-aldea txikitu egin da. Ikasle-egoitza batzuk %100eko okupaziotik gertu daude: erosotasunak, zerbitzuek eta banakako gelek gero eta ikasle gehiago erakartzen dituzte.
Espetxera eraman dute motozerra batekin hainbat gazte mehatxatu zituen gizona
Leporatzen dizkioten gertakariak irailaren 12ko goizaldean jazo ziren. Aurrekari polizialak zituen gizon hori hainbat pertsonari segika ibili zen Algortan, motozerra bat eskuetan zuela.
Eguraldi aldaketa gaurtik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.