Haurdunaldian kutsaduraren esposizioak haurraren garapenari eragin diezaioke
Kutsadura-partikula "finekiko" (2,5 mikra baino gutxiago) amaren esposizioak, haurdunaldiaren lehen hilabeteetan eta amaieran, eragin "zuzena" du haurtxoaren tiroide-hormonen balantzean, eta horrek garapenari eragin diezaioke, EHUk Environmental Research aldizkarian argitaratutako ikerketaren arabera.
Aurreko azterketen arabera, atmosferako kutsadurak tiroide-hormonak jariatzeko ardura duten tiroideei eragiten die; horiek funtsezkoak dira fetuaren hazkundea eta metabolismoa erregulatzeko, eta garrantzi handia dute garapen neurologikoan.
Hormona horien kantitatea neurtzeko, haurtxoei orpo-proba egin zaie jaio eta 48 ordura. Proba horretan tiroxina-maila neurtu dute, hau da, tiroide-hormona nagusiaren zenbatekoa, eta baita TSH-a, tiroide-hormona estimulatzailea.
Bien arteko balantzea egokia ez bada, gaixotasun larriak garatzeko arriskua handitu egiten da. Horregatik, UPV/EHUk egindako lanaren helburua izan da kutsadura atmosferikoaren eta jaioberriaren tiroxina-mailaren arteko erlazioa aztertzea, Amaia Irizarrek, EHUko Prebentzio Medikuntza eta Osasun Publikoko saileko ikertzaileak, azaldu duenez.
Zehazki, ama partikula finekiko (PM2,5) eta nitrogeno dioxidoarekiko (NO2) esposizioak haurdunaldian tiroxina-mailetan duen eragina aztertu dute, asteroko jarraipen baten bidez, ondorio horietarako "haurdunaldiaren asterik sentikorrenak" zein diren jakiteko. Horretarako, Gipuzkoako Haurtzaroa eta Ingurumena proiektuaren lagina eta PM2,5 eta nitrogeno dioxidoari buruzko datuak aztertu dituzte.
Emaitzek agerian utzi dute lotura "zuzena" dagoela haurdunaldian partikula finekiko esposizioaren eta jaioberrien tiroxina-mailaren artean, baina ez da ikusi "lotura argirik nitrogeno dioxidoarekin", azaldu du Irizarrek.
Haurdunaldiaren lehen hilabeteetako esposizioak tiroxina-maila txikiagoan eragiten du jaioberrien artean, baina haurdunaldiak aurrera egin ahala, erlazio horrek behera egiten du. Hala ere, azken fasean, lotura hori agerian geratzen da berriro, baina kontrako efektua erakusten du: "Partikula finen kontzentrazioak gora egin ahala, tiroide-hormonen mailak gora egiten du, eta horrek kontrako efektua eragiten du balantzean".
Hurrengo zeregina, Irizarrek iragarri duenez, izan beharko litzateke "partikula fin horiek haurdunaldiaren hasieran eta amaieran ondorio kontrajarriak eragitea eragiten duten mekanismoak aztertzea". Era berean, gaineratu du jarraitu behar dela aztertzen ea kutsadurak garapen neuropsikologikoari, hazkundeari edo obesitateari ere eragiten dien ala ez baieztatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.
Heriotzen kopurua jaiotzena baino ia bi aldiz handiagoa da EAEn
Heriotzak 6.253 izan ziren urteko lehen hiruhilekoan, aurreko urtean baino % 0,8 gutxiago, eta jaiotakoak bainoa 3.008 gehiago.
Espainiako Abokatu Kristauen Fundazioak hiru urteko espetxe-zigorra eskatu du Bernedoko udalekuen auzian ikertutako 15 kiderentzat
Gasteizko Instrukzio Epaitegiak gaur hartuko die deklarazioa 15 ikertuei, eta testuinguru horretan egin du iragarpena herri-akusazio gisa ari den elkarteak. Bestalde, euskal udalekuetako kideek adierazi dute ez dutela prozesuaren berri emango, adingabeen eskubideak babesteko.
Lanbide Heziketak ia 8.000 plaza gehiagorekin ekin dio ikasturteari, bi gradu bikoitz berrirekin
Ia 75.000 plaza eskaini dira eta oraingoz 51.000 ikasle pasatxok eman dute izena (matrikulatzeko epea urriaren 16ra arte egongo da zabalik). Ikasturte hasierako ekitaldian lehendakariak azpimarratu duenez, egungo LHa "Txapeldunen Ligan" dago eta hezkuntza sistema hobetzeko "ardura partekatua, autokritika eta autoestima" eskatu ditu.
Txinak konfrontazioa baztertu du AAren inguruko eztabaidan, eta "ongira bideratutako" teknologia defendatu du
Pekinek adimen artifizial ireki eta inklusiboaren nazioarteko araubidea eskatu du, eta ohartarazi du mehatxu-diskurtsoek eta "asmo txarreko lehiak" haren gobernantza oztopatzen dutela.