"Zero covid" estrategiadun herrialdeetako biztanleen buru osasuna hobea izan da, "The Lancet"en arabera
Covid-19aren pandemiari aurre egiteko herrialdeek erabili dituzten bi estrategia nagusiak alderatuta, birusa murrizketekin kontrolatu nahi izan duten herrialdeetako biztanleek osasun mental edo buru osasun okerragoa izan dutela ondorioztatu dute ikertzaileek.
The Lancet Public Health aldizkari zientifikoan argitaratutako artikuluan jasotzen denez, bi ikerketeko konbinatu dituzte ikertzaileek ondorioak ateratzeko: batetik, Oxford Unibertsitateko covid-19ari buruz Gobernuek emandako Erantzunen Arakatzailetik ateratako datuak; eta, bestetik, Imperial College London-YouGov covid-19 Behaviour Tracker inkestan ondoez psikologikoari buruz jasotako datuak.
Inkestaren datuak 15 herrialdetan jaso ziren 2020ko apiriletik 2021eko ekainera bitartean. Herrialdeak bi kategoriatan sailkatu ziren: Covid-19aren transmisioa ezabatu nahi zutenak (zero covid) eta herrialde barruan birusaren hedapena arindu edo murriztu nahi zutenak.
Aztertutako "zero covid" estrategiadun herrialdeak hauek izan ziren: Australia, Japonia, Singapur eta Hego Korea. Estrategia 'ezabatzailea' deitu diete.
Covidaren transmisioa "arindu" nahi izan zutenen artean, berriz, Alemania, Kanada, Danimarka, Espainia, Finlandia, Frantzia, Italia, Norvegia, Herbehereak, Erresuma Batua eta Suedia hautatu zituzten.
Ikerketaren arabera, "zero covid" estrategiadun herrialdeek neurri goiztiarrak eta espezifikoak aplikatu zituzten, nazioarteko bidaietarako murrizketak, esate baterako, eta horrek "covid-19 kutsatze gutxiago, heriotza gutxiago eta osasun mentalean inpaktu negatibo gutxiago eragin zituen, "transmisioa arintzea" helburu zuten herrialdeekin alderatuta".
Azken herrialde horiek ez ziren horren zorrotzak izan bidaiekiko eta, aldiz, gehiago jo zuten distantzia fisikoa, bilera murrizketak eta etxeratze aginduak ezartzera.
"Neurri horiek gizarte-harremanak murrizten zituzten, eta ondoez psikologiko handiagoarekin, bizitzaren balorazio txikiagoarekin eta Gobernuarekiko iritzi okerragoarekin lotzen ziren inkestetan, zero covid estrategiadun herrialdeetako biztanleen sentsazioekin alderatuta", ondorioztatu du ikerketak.
"Luze eta zabal eztabaidatu izan da gobernuek, oro har, covid-19aren pandemiari emandako erantzunen inguruan. Lehen begiratuan, badirudi herrialde 'ezabatzaileek' beste herrialde batzuek baino estrategia gogorragoak erabili zituztela, nazioarteko bidaien debekuek komunikabideetan izan zuten oihartzuna ikusita. Baina, egia esan, euren mugen barruan, herrialde horietako biztanleek 'transmisioa arintzeko estrategia' zerabilten herrialdeetako biztanleek baino askatasun gehiago eta murrizketa gutxiago izan zituzten, oro har", dio ikerketaren liderrak, Kanadako Simon Fraser Unibertsitateko Lara Akninek.
Ikerketaren egileek iradokitzen dute, gainera, "zero covid" estrategian, diagnostiko probak egoki erabiliz eta kontaktuak arakatuz, heriotzak gutxitu daitezkeela, birusaren hedapenari eusteko neurri murriztaileagoak erabili gabe.
Ikertzaileen arabera, pandemia geldiarazteko politika eraginkorrekin batera, estrategiak eta baliabideak erabili behar dira osasun mentalean izan daitezkeen ondorio kaltegarriei aurre egiteko.
Etorkizunean etor daitezkeen pandemien aurrean, ikertzaileek iradokitzen dute gobernuek lehentasuna eman beharko lieketela birusaren transmisioa murriztu baina eguneroko bizitzan murrizketa gutxiago ezartzen dituzten politikei, hala nola, barne-bidaiak mugatuz, jendearen arteko bilerak mugatu beharrean.
Zure interesekoa izan daiteke
Erregetako sari potoloa, 06703 zenbakia, Hego Euskal Herrian erori da
Bilbo, Gasteiz, Donostia eta Iruñea, zorioneko herrien artean, Elorrio, Oiartzun, Cordovilla eta Cintruenigorekin batera.
Euskal hiriburuetako kaleetan barrena ibili dira Errege Magoak
Umeek eta helduek kale bazterrak bete dituzte Gasteizen, Bilbon, Donostian eta Iruñean Meltxor, Gaspar eta Baltasar ikusi eta gozokiak eskatzeko. Haien laguntzaileekin eta bestelako pertsonaiekin batera desfile koloretsuak egin dituzte, gauean zehar opariak banatu aurretik.
362.000 pertsona baino gehiagok bisitatu dute Donostiako Aquariuma 2025ean
Gipuzkoako baliabide turistiko eta kultural bisitatuena da, eta Euskadiko bigarrena, Bilboko Guggenheim Museoaren atzetik.
Ertzain bati droga eskaini zion Oñatiko gozoki denda bateko langile bat atxilotu dute
Miaketan 190 gramo kokaina, 100 gramo haxix eta 11.825 euro atzeman zituzten.
Gizon batek emakume bat hil du Jaenen
Quesadan hildako emakumea eta haren bikotekide ohia, atxilotuta dagoeneko, VioGen sisteman izena emanda zeuden.
Errege Magoak Euskal Herrira iritsi dira
Hotza gorabehera, Errege Magoek ez dute hutsik egin eta ongietorria ematera hurbildu diren haurrak agurtu dituzte. Gaur arratsaldean kaleak ilusioz eta magiaz beteko dira desfilean zehar.
Gripe kasuek % 4 egin dute gora Euskadin Gabonetako ospakizunen osteko astean
Batez besteko intzidentzia 100.000 biztanleko 721 kasukoa da, aurreko astean baino 54 puntu gehiago: 830 Araban, 736 Bizkaian eta 652 Gipuzkoan
Ehunka opil solidario banatu ditu Caritasek, 2 euroan, Bilbon eta Donostian
Bilbon 3.000 opil-zati banatu dituzte haur zaurgarriei laguntzeko, eta Donostian 1.500 zati banatu dira Gipuzkoako Caritasen programak eta zentroak babesteko.
Mendizale baten gorpua aurkitu dute Aiako Harrian
Igandean hasi ziren 54 urteko gizonaren bilaketa lanak, eta gaur goizean aurkitu dute iristeko zaila den gune batean, bilaketa dispositibo handi baten ostean.
Araba, 2026ko abuztuko eguzki-eklipsea ikusteko Euskadiko lurralde pribilegiatua
Mende bat baino gehiago da Euskal Herrian ez dela eklipse osorik ikusten eta datorren abuzturen 12koan Araba izango da lurralde pribilegiatuena, lurralde osoan ikusgai izango baita fenomeno astronomiko berezia. Hala ere, eklipsearen puntu gorena 20:28ak aldera izango da, eta, beraz, eguzkia "oso baxu egongo da" ordurako, eta litekeena da mendebal/ipar-mendebaldeko ortzi-muga garbi duen kokalekurik ez duenak ez ikustea, eguzkia beharbada ezkutatua egongo delako ordurako.