Gonorrea eta klamidia kasuek gazteen artean "ikaragarri gora egin dute" azken lau urteetan, EAEn
Klamidiak eta gonokokoak (gonorrea) eragindako infekzio kasuak "izugarri igo dira" azken lau urteetan Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), batez ere 25 urtetik beherakoen artean. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritza sexu-hezkuntzako programa berri bat prestatzen ari da datorren ikasturtean ezartzeko.
Iaz, Osakidetzak 1.484 klamidia kasu, 1.109 gonorrea kasu eta 274 sifilis kasu diagnostikatu zituen, Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Planaren 2023ko Memoriaren arabera. Osasun Sailak gaur eman ditu datu horiek.
Sexu-transmisioko infekzioek urteak zeramatzaten gorantz, baina 2021etik "ikaragarri gora egin dute". Hala, klamidiaren infekzio-tasa ia bikoiztu egin da 2020 eta 2023 artean, 100.000 biztanleko 57,55 kasutik 106,93ra igaro baita. Gonorrearen kasuan, igoera are handiagoa izan da: 2020an 100.000 biztanleko 27,55 kasu izatetik 2023an 79,07 izatera.
Nolanahi ere, gorakada urrunetik dator. Horrela, duela hamarkada bat, 2014an, klamidiagatiko infekzio-tasa 31,53koa zen (orain hirukoitza baino gehiago da), gonorrearena 12,20koa (egungoa baino zazpi aldiz gutxiago) eta sifiliarena 3,50ekoa 100.000 biztanleko (orain 14,48koa da).
GIBari dagokionez, iaz 134 kasu berri diagnostikatu ziren EAEn, eta horietatik % 12,7 25 urtetik beherakoak izan ziren. Guztira, 6.351 paziente antirretrobiralekin tratatu ziren, eta horrek 19 milioi euro inguruko gastua ekarri zuen.
25 urtetik beherakoen artean eragin handiagoa
Sexu-transmisioko infekzioek genero eta adin guztietako pertsonei eragiten dieten arren, eragin handiagoa dute 25 urtetik beherakoen artean. 10-24 urteko taldean, klamidia-tasa adin-tarte guztietako handiena da, 100.000 biztanleko 527,98 kasurekin; ondoren, 25-34 urteko taldea dago, 408,88ko tasarekin.
Antzeko zerbait gertatzen da gonorrearekin: 100.000ko 361,74 kasuko tasa da 20-24 adin tartean, eta 297,72koa 25-34 urtekoen taldean.
Datorren ikasturteari begira, Eusko Jaurlaritzako Osasun eta Hezkuntza sailak lanean ari dira sexu-hezkuntzako programa berritzeko eta hobetzeko.
Gainera, herritar guztiak, baina batez ere gazteak, sentsibilizatzeko, aurtengo udan 'Ez egin matchik STIekin' kanpaina berriro jarriko dute martxan. Kanpaina horren helburua sexu-transmisiozko infekzioak ikusaraztea da, batzuetan sintomarik azaltzen ez dituztela ohartaraztea eta preserbatiboa babesteko modurik onena dela gogoraraztea.
Zure interesekoa izan daiteke
Emakumezko bidaiariak: "Ez dut bakarrik bidaiatzen, neure buruarekin baizik"
Zerk bultzatzen ditu emakumeak inor barik bidaiatzera? Zeintzuk herrialde dira egokienak? Segurtasun, ekonomia eta logistika gomendioak bildu ditugu, hiru euskal emakumezko bidaiariren laguntzarekin.
Albiste izango dira: Venezuelako lurrikaren biharamuna, baso-sutea Ezkabarten eta irteera operazioa hasiko da
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Honela geratu da La Guaira, 7,2 eta 7,5 graduko lurrikaren ostean
Tragediaren isla dira eroritako eraikinak, kalteak jasan dituzten azpiegiturak eta milaka biktima. Larrialdi-taldeek eremu kaltetuenetan lanean jarraitzen dute, kalteak neurtzen eta biktimak erreskatatzen.
Euskal Udalekuak elkarteak bere proiektua mehatxatzen duten erabaki politikoak salatu ditu, eta ekitaldi handi bat deitu du abuztuaren 29rako, Bernedon
Proiektuaren jarraipena arriskuan jartzen duten erabaki politikoak salatu dituzte. Egoera horren aurrean, euren ekimena defendatzeko eskura dituzten "baliabide guztiak" erabiliko dituztela adierazi dute, eta ekitaldi handi bat deitu dute abuztuaren 29rako Arabako udalerrian. Aldi berean, haur eta gazteei zuzendutako udako kanpaina berri bat prestatzen jarraitzen dute.
Ezkabarteko sutea berpiztu egin da egonkortuta egon ostean
SOS Nafarroak jakinarazi duenez, ez dute oraindik egonkortzea lortu. 17:40 inguruan piztu da, eta haizearen ondorioz, berehala zabaldu da.
Mattin Aiestaran:"Baskoiek, iberiarrek eta Erdi Aroko euskaldunek abar hitza konpartitzen zuten"
Javier Velaza katedradunak eta Mattin Aiestaran adituak Irulegiko indusketetan "abar" hitzaren aurkikuntzaren garrantzia azaldu dute. Hizkuntza iberikoak, baskoiak eta euskaraz zaharrak (Erdi Arokoak) hiztegia konpartitzen zutela ondorioztatu dute.
28 urteko gazte bat itota hil da Arga ibaian, Uharten
Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, istripuz uretara erori eta Dorraburuko presaren inguruan desagertu da.
Uda honetan Euskadiko errepideetan saihestu beharreko puntu kritikoak
Irteera Operaziorako dispositibo berezia bihar, ostirala, jarriko da martxan 15:00etan, orduantxe espero baitira uda honetako lehen auto-ilarak errepideetan. Eusko Jaurlaritzaren aurreikuspenen arabera, nazioarteko 2,27 milioi ibilgailuk zeharkatuko dute erkidegoa uda honetan, hau da, iaz baino % 6 gehiagok.
Nola baloratuko da euskararen ezagutza enplegu publikoan lege berriarekin?
Eusko Legebiltzarrak onartutako lege-aldaketak aukera emango du euskararen ezagutza lanpostua eskuratu ondoren egiaztatzeko, eta sistema berri bat ezarriko du hizkuntzaren ezagutza eskatuko duten lanpostuen kopurua kalkulatzeko.
Lehen zenbaki baskonikoa aurkitu dute Irulegin, "abar", eta gaur egungo "hamar" zenbakiaren aurrekaria izan daiteke
Aranzadi Zientzia Elkarteak egin du aurkikuntza, Irulegiko baskoien kanpamenduan (Arangurengo ibarra, Nafarroa). "Abar" inskripzioa, Irulegiko eskua agertu zen etxebizitza bereko biltegi-ontzi batean aurkitu dute, eta hamar zenbakiari erreferentzia egiten diola uste dute.