Jaiotzak % 1,3 gutxitu ziren 2023an Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan
Iaz 13.453 haur jaio ziren Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan; 2022an baino % 1,3 gutxiago, Eustatek argitaratutako datuen arabera.
Bizkaia izan da beherakada handiena izan duen lurraldea (% -2,8), eta haren atzetik, Araba (% -2,2). Gipuzkoan, aldiz, % 1,3ko igoera izan da. Jaiotza kopurua 6.671, 2.216 eta 4.566ekoa izan ziren, hurrenez hurren.
Hilabetez hilabete begiratuta, gehienetan jaiotza-kopuruak behera egin duela ikus daiteke, hiru hiletan izan ezik (iraila, urria eta apirila). Horietan jaiotzak % 8,4, % 8,1 eta % 0,5 igo dira, hurrenez hurren.
Amen adinari erreparatuz gero, gehienek ( % 79,1ek) 30 urte edo gehiago zituzten. Jaiotza kopuru handiena 30 eta 34 urte bitarteko emakumeei dagokie; osotasunaren % 34,5 dira. Bigarren talde ugariena, 35 eta 39 urte bitarteko amen jaiotzek osatzen dute; % 33,4 dira. 40 urte edota gehiagoko amen taldea % 11,2 da; aurreko urtekoa baino 0,5 puntu baxuagoa.
Bestetik, 25-29 urteko amen jaioberrien kopurua % 13,9 da, eta 20-24 urtekoena % 5,8. Azkenik, ama nerabeak guztizkoaren % 1,3 izan ziren, 2022an baino hamarren bat handiagoa.
Amen batez besteko adina 33,4 urtekoa izan zen, aurreko urtekoa (33,6) baino pixka bat txikiagoa. Hala ere, balio hori 34,5 urtera igo da Espainiako nazionalitatea dutenen artean, eta 31,1 urtera atzerriko nazionalitatea duten amen artean. Lehen haurra izan duten amen batez besteko adina, berriz, 32,4 urtekoa izan zen.
Ama horien jatorrizko herrialde nagusiak honako hauek izan ziren: Maroko (724 ama), Kolonbia (503), Nikaragua (290), Errumania (204), Pakistan (193), Paraguai (184), Honduras (178), Aljeria (171), Bolivia (160), Peru (149), Venezuela (132), Nigeria (120), Ekuador (120), Brasil (117) eta Senegal (106).
Atzerriko ama guztien % 48,8k Amerikako herrialderen bateko nazionalitatea du, % 29,9k Afrikakoa eta % 11,4k Europakoa.
Emakume atzerritarrek Espainiako nazionalitatea dutenek baino adin goiztiarragoan izan dituzte lehen seme-alabak: kasuen % 40,3an 30 urte baino gutxiagorekin izan dira, eta Espainiako nazionalitatea duten amen kasuan, berriz, % 11,7an. Ildo horretan, Espainiako nazionalitatea duten ama primarioen batez besteko adina 33,6 urtekoa da, eta atzerriko nazionalitatea duten amena, berriz, 29,4 urtekoa.
Horrez gainera, Eustaten txostenean azaltzen denez, 2023an ezkontzatik kanpoko jaiotzak 6.797 izan ziren, hau da, jaiotza guztien % 50,5, eta 2022an, berriz, % 51. Duela 10 urte, 2013an, ezkontzatik kanpo jaiotakoen ehunekoa % 37,9 izan zen.
Jaiolekuari dagokionez, nabarmentzekoa da jaiotzen % 92,5 ospitale publikoetan izan zirela, % 6,8 ospitale pribatuetan eta % 0,6 etxean. Erditzeak 13.296 izan ziren; horietatik 13.084 bakunak, 211 bikoitzak eta 1 hirukoitza. Erditze guztietatik 796 goiztiarrak izan ziren (% 5,9).
Zure interesekoa izan daiteke
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu
20:30 aldera sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu. Sua San Isidro auzoko baso batean piztu da, Aiartza mendian, eta oraingoz ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan. Suhiltzaileak lanean ari dira garrak itzaltzeko.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Aldaketa asteartetik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Astearte goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.