Ireki zituztenetik, sexu indarkeriaren biktimei arreta emateko zentroek 700 emakumetik gora artatu dituzte
Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) sexu indarkeriaren biktimei laguntza integrala emateko hiru zentro daude, bana lurraldeko, eta ireki zituztenetik (2023ko amaieratik 2024ko erdialdera) 712 biktima artatu dituzte.
Miren Elgarresta Emakunderen zuzendariak eman ditu datuok, Eusko Legebiltzarreko Berdintasun eta Garapen Lankidetzako batzordean egindako agerraldi batean. EH Bilduk eskatuta, krisi zentro horien egoeraz mintzatu da Elgarresta.
Bizkaiko zentroa izan zen ateak zabaltzen lehena, 2023ko abenduan, eta, hortaz, bertan artatu dira biktima gehien: 491 emakume. Arabako Tximeleta zentroa —2024ko apiriletik zabalik— ageri da bigarren, 152 kasu eta 165 espedienterekin. Azkenik, Gipuzkoako Hariberria zentroan 61 emakumeri eman diete laguntza (79 espediente), iazko uztailean ireki zutenetik. Gainera, beste baliabide batzuetatik bideratuta, bederatzi biktima gehiagori eman diete arreta.
Elgarrestak zehaztu duenez, aurki beste bi zentro zabalduko dituzte Gipuzkoan: bat, Arrasaten, eta bestea, Goierrin.
2022ko "Bakarrik bai da bai" legeak ezarri zuen halako zentroak autonomia erkidego guztietan zabaltzeko betebeharra, eta EAEren kasuan, "errealitate sozial eta instituzionalera" moldatu ziren. Urteko egun guztietan 24 orduz zabalik dauden zentroak dira. Euren egitekoa da sexu erasoen ondorioz sortzen diren larrialdi egoerei aurre egitea, zein biktimei arreta integrala —laguntza psikologiko, soziala eta juridikoa— ematea.
Baliabideok badute berezitasun bat: ez da nahitaezkoa aurrez salaketa aurkeztea; nahikoa da sexu eraso baten biktima edo horren ingurukoa izatea (adinez nagusia zein emantzipatutako adingabea). Adinez txikikoei dagokionez, 16-18 urteko nerabeak ere artatzen dituzte zentrootan, betiere haurtzaroan indarkeria sexuala pairatzen duten adingabeentzat dauden zentro espezifikoetan (Barnahus zentroa, adibidez) artatzen ez badituzte.
Biktimen erdiek 30 urte baino gutxiago zituzten
Elgarrestak emandako datuen arabera, 21-30 urteko gazteak izan dira hiru zentroen erabiltzaile nagusiak; zerrendan bigarren, 41-50 urtekoak, eta 19-20 urtekoak, Araban. Artatutako emakumeen % 50 inguruk 30 urte baino gutxiago zituzten, eta heren batek, 41-65 urte edo gehiago.
Emakunderen zuzendariak azaldu duenez, indarkeria matxistaren biktimak artatzeko baliabide gehiago jarri ahala, "kasu gehiago azalarazten dira".
Horren ildotik, espero du 24 orduko zentro horiei esker "sexu indarkeriaren kasu gehiago ateratzea, izozmendiaren punta bakarrik ezagutzen baitugu gaur-gaurkoz, eta pairatutako erasoak salatzen dituzten emakumeak gehiago izatea".
Gazteen artean indarkeria matxista normalizatzeko joeraz galdetuta, Elgarrestak ohartarazi du gazteriak ez duela "gizarteak berak, bere osotasunean, ez duen aparteko arazorik". Horren hitzetan, "egiturazko arazoa da, eta ez da berria".
Bestalde, Oihana Etxebarrieta EH Bilduren legebiltzarkideak salatu du zentrook zabalik egon arren ez dutela protokolorik, eta ez dagoela argi "horren ardura" Berdintasun Sailari edota Gizarte Zerbitzuen arloari dagokion.
Zure interesekoa izan daiteke
EAEn 13.297 haur jaio ziren 2025ean, 2024an baino %2,8 gehiago
2025eko azken hiruhilekoan, 3.438 jaiotza izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan, hau da, iazko aldi berean baino % 6,1 gehiago, Eustaten datuen arabera.
Pertsona bat zauritu da Donostiako Herrera auzoko pabiloi batean, ustez eragindako sute batean
Beste hiru lagun tokian bertan artatu dituzte, kea arnasteagatik. Lehen ikerketen arabera, itxuraz, sutea nahita piztu dute. Udaltzainek hainbat pertsona atxilotu dituzte, eta ez dute baztertu gehiago atxilotzea, ikerketa oraindik irekita baitago.
Leioak gauerdira arte luzatu du TAOaren ordutegia
Udalbatzak erabaki hori hartu du arratsalde-gauean Leioako hiru TAO guneetan (Pinueta, Lamiako eta Ibaiondo) aparkatzeko arazoak izaten direlako, Getxoko bizilagun askok hor uzten dutelako autoa.
Auto-ilarak AP-8 autobidean, Basaurin, Donostiarako noranzkoan, istripu baten ondorioz
Ezbeharrak trafiko-arazoak sortu ditu AP-8ko hainbat puntutan, bereziki Malmasingo tuneletan.
Albiste izango dira: Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa, Zubietako espetxearen gaineko eskumena aldatzea eta Ekain Ricori elkarrizketa Radio Euskadin
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Maialen Mazonen hilketaren epaiketa martxan da, herri-epaimahaiaren hautaketarekin
Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena. Zehazki, 25 urte azpikeriaz eta ankerkeriaz egindako hilketagatik, 8 urte bi abortu delituengatik eta 4 urte adingabea abandonatzeagatik.
Gorpu bat agertu da Zaratamoko Arkotxa auzoan, errepide ondoan
Igande arratsaldean aurkitu dute gorpua, abandonatutako hainbat industria-pabiloiren ondoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.
1.500 emakumek erasoak jasan dituzte Euskadin martxora arte, % 69,4k bikotekideek edo bikotekide ohiek eragindakoak
Delitu motaren arabera sailkatuta, ugaritu egin da familia barruko indarkeria —ez ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak kontuan hartzen—. Guztira, 298 biktima izan dira martxora arte, hau da, aurreko urtean baino % 11,6 gehiago, Emakumearen Euskal Erakundeak (Emakunde) bildutako datuen arabera.