Pinu-beldarrak goizago ekin dio aurtengo prozesioari, eta txakurren jabeak erne dira
Hasi da pinu-beldarraren prozesioa Euskal Herrian. Hotz-aroaren ondotik, udaberriarekin batera jaitsi ohi dira beldarrak pinuetatik behera. Aste honetan giro freskoa eta umela izan badugu ere, negua ohi baino epelagoa eta lehorragoa izan da, eta lehenago ikusi ditugu prozesionariak gure herrietako parke eta lorategietan. Baina arriskutsuak al dira gizaki eta maskotentzako? Eta naturari kalterik eragiten al diote?
Pinuen adarretan habiak sortzen dituzte pinu-beldarrek, eta hotzaren poderioz jaitsi egiten dira beren buruak lurperatzeko eta garapen prozesua amaitzeko, eta udaberri garaian kaleetan beldar ilara luzeak ikustea ohiko bihurtu da azken boladan. Horregatik, kontu handiz ibili behar da maskotekin paseoan gabiltzanean.
Izaki txiki baina oso arriskutsu horiek aurkitzeko hilabeterik egokienak martxotik apirilera bitartekoak dira, baina egia da gero eta goizago agertzen direla. Udaberri epelagoek larben garapena bizkortzen dute eta azken urteetan gero eta errazagoa da hirigune, parke eta lorategietan ikustea.
Prozesionaria arriskutsua da gizakientzat zein maskotentzat. Soinean 500.000 ile inguru dituzte, gezi pozoitu txikien antza dutenak; izan ere, toxina bat dute, eta pertsonen azalean, begietan eta arnasbideetan erreakzio alergikoak eragin ditzake. Beldar horiekin edo askatzen dituzten ileekin kontaktu zuzena izateak narritadura, azkura, gorritasuna eta hantura eragin ditzake larruazalean, baita konjuntibitisa eta arnasteko zailtasunak ere, kasu larriagoetan.
Maskoten kasuan, kalteak handiagoak dira. Beldarrekin jolasean dabiltzala, kosk egin edo jaten badituzte, arazo gastrointestinal larriak izan ditzakete, hala nola gorako eta beherakoak, irensteko zailtasunak eta ahoan eta eztarrian hantura. Kasu larriagoetan, arnas sisteman eta barneko organoetan ere kalteak eragin ditzake, eta hilgarriak izatera ere hel daitezke, behar bezala tratatzen ez badira.
Testuinguru horretan, funtsezkoa da prebentzio neurriak hartzea beldar horiekin kontakturik ez izateko, bai pertsonek, bai maskotek. Nolanahi ere, kontakturik izanez gero, maskoten kasuan komenigarria da beldarra ukitu duen gunea ur epelarekin garbitzea eta lehenbailehen albistariarengana joatea.
Gero eta pinu-beldar gehiago dago azken aldian, eta prebentzioa eta kontrolak ere areagotu egin dira, nahitaez. Herri batzuetan, adibidez, prozesionariei aurre egiteko tranpak jartzen dituzte. Orio da horren adibidea, 2018az geroztik pinu-beldarrak harrapatzeko tranpak jartzen baitituzte.
Zuhaitzetako zetazko poltsa zuriak utzi eta beldarrak zuhaitz-enborretatik behera jaisten hasten direnean jartzen dira aipatu tranpak, lurrera irits ez daitezen, eta garapen prozesua amaitzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Baionan dena prest, bost egunez zuri eta gorriz janzteko
Bihar, uztailak 15, hasiko dira bestak, eta igandera arte, uztailak 19, ia milioi bat pertsona gerturatuko dira Lapurdiko hiriburura. Tradizioari jarraituz, bestak arratsaldeko 17:00etan hasiko dira, herriko etxeko balkoitik hiriko giltzak botatzearekin batera. Ostiraletik aurrera, bestagunera sartzeko 15 euro ordaindu beharko dira.
Baso-sute bat piztu da Goizuetan
Aitasemegi parajean piztutako suteak larreak eta pagadi bat hartu ditu; oraingoz, ez da zauriturik izan.
Erraldoien azken dantza sanferminei agur esateko
Bederatzi eguneko festaren ondoren, Erraldoi eta Buruhandien Konpartsak azken dantza egin du Iruñeko Udaletxeko plazan, Ezpeleta jauregira itzuli aurretik. Haur eta helduek hunkituta agurtu dituzte erraldoiak, buruhandiak, kilikiak eta zaldikoak, datorren urtera arte.
Euskal Selekzioa-Palestina futbol partidan bildutako diruarekin dohaintza solidarioa egin dute
Partida horretan bildutakoarekin (600.000 eurotik gora) dohaintza solidarioa egin die Euskadiko Futbol Federazioak Mugarik Gabeko Medikuei, Gazara laguntza humanitarioa bidaltzeko.
Intentsitate altuko bigarren sexu-eraso bat izan da sanferminetan
Hala baieztatu du Joseba Asiron Iruñeko alkateak astearte goizean. Honekin, aurtengo jaietako bigarrena litzateke. Guztira, 25 salaketa egon dira; 22, ukituengatik.
Naturaren legea, Cabarcenon: Zambi elefante eme mitikoa hil egin da, taldekideen arteko borroka baten ostean
50 urteko Zambi 1994an iritsi zen Cabarcenora, Alemaniatik, eta parkeko emeen artean zaharrenetako bat zen. Gatazka astelehen honetan gertatu zen, kideen arteko hierarkia ezartzeko borroka batean; horrelako liskarrak ohikoak izaten dira. Lau kume izan zituen Zambik Chisco bere bikotekidearekin batera, eta biak ala biak funtsezkoak izan ziren parkeko ugalketa-programa arrakastatsuan.
Heriotza kopuruak % 3,7 egin du gora Euskadin 2025ean, 23.214 hildakorekin
Eustatek argitaratutako datuen arabera, 2024an baino 822 heriotza gehiago izan dira 2025ean Euskal Autonomia Erkidegoan, eta gorakada horrek EAEko hiru lurraldeetan eragina izan du. Heriotza-tasaren hazkunde hori 80 urtetik gorakoen taldean izan da bereziki, eta tumoreak dira heriotza-kausa nagusia.
Entzierroetako hesia kentzen hasi dira Iruñean, sanferminetako jaien amaieraren atarian
Sanferminetako zortzigarren eta azken entzierroa amaitu bezain pronto, hesia osatzen duten 2.700 taulak kentzen hasi dira Hermanos Aldaz zurgindegiko langileak. 365 egun besterik ez dira falta 2027ko sanferminetarako!
Iñaki Subijanak Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko presidente kargua berritu du
Iñaki Subijanak beste bost urtez izango du EAEko Auzitegi Nagusiko (EAEAN) presidente kargua, eta epaileen “independentzia, inpartzialtasuna, neurritasuna eta erantzukizunaren alde” mintzatu da.
Bi adarkatu sanferminetako azken entzierro azkar eta arriskutsuan
Jandillaren zezenek 2 minutu eta 25 segundoan egin dute ibilbidea. Guztira, zazpi pertsona eraman dituzte Nafarroako Unibertsitate Ospitalera; bost, kolpeengatik.