Itun soziopolitiko berrirako eskaintza dokumentua aurkeztu du Batuz Aldatu dinamikak, euskararen ezagutzaren unibertsalizazioan azpimarra jarrita
Euskararen etorkizuna bermatzeko hizkuntza politiketan ezinbesteko jotzen duen “jauziaren” oinarriak jasotzen ditu dokumentuak, betiere adostasun soziala oinarri hartuta. Erakunde eta instituzioak interpelatu ditu “politika publiko ausart eta anbiziotsuak” egin ditzaten.
Batuz Aldatu dinamikaren gaurko agerraldia Donostian. Argazkia: Euskalgintzaren Kontseilua
Euskararen normalizazioa eta biziberritze prozesua "moteldu" eta euskal hiztun komunitatea "larrialdi linguistikoan" den honetan, "pizkunde berria" eragin nahi du Batuz Aldatu dinamikak, itun soziopolitiko berrirako eskaintza mahai gainean jarrita.
Batuz Aldatu adostasun sozialaren ehundik gora sinatzaile elkartu dira gaur goizean Donostian, hain zuzen ere, proposamena aurkezteko.
Gaurko aurkezpenean azaldu dutenez, proposamenaren helburua da "euskararen etorkizuna bermatzeko ezinbestekoa den jauziaren nondik norakoa proposatzea, betiere adostasun soziala oinarri dela".
Idurre Eskisabel Euskalgintzaren Kontseiluko idazkari nagusiaren hitzetan, itun soziopolitiko berriak "paradigma aldaketa" bat planteatzen du, besteak beste, "estatusaren auziari ere sendo helduko diona".
"Oso laburbilduta, ezagutzea orokortzea, hau da, herritar orok euskara ezagutuko duen ortzemuga bat ezartzea, eta normal erabiltzeko baldintzak eratzea dira oinarriak". Paradigma aldaketa bat, besteak beste, estatusaren auziari ere helduko diona"
Halaber, Eskisabelek erantsi du "bide horretatik euskararen normalizazio eta biziberritzean aurrera egiteko bidea sortzeaz gain, hizkuntza eskubideak erabat gauzatzea lortuko litzatekeela, eta, ondorioz, justizia soziala, gizarte kohesioa, bizikidetza eta askatasuna indartzea".
Sustatzaileen arabera, hizkuntza politiken paradigma berriak jarraitu beharreko lau ardatz nagusi izan beharko lituzke: "euskararen ezagutzaren unibertsalizazioa, ofizialtasun-estatus berdinzalea lortzea eta komunitate euskaldunaren ahalduntzea".
Hizkuntza politika berrirako giltzak
Proposamenak bost eremu nagusitan banatzen ditu euskararen normalizazio eta biziberritze prozesuan gizarteko sektore desberdinek dituzten erantzukizunak.
Erantzukizunen lehen geruzan erakundeak eta eragile politikoak jartzen ditu. Hain zuzen ere, proposamenak instituzioen ardura azpimarratzen du, hasi udaletatik eta Euskal Herria banatzen duten eremu administratibo bakoitzeko gobernuetaraino. Gauzak horrela, ezagutzaren unibertsalizazioa bultzatzeko politika publiko ausart eta anbiziotsuak eskatzen dizkie. Halaber, Estatusaren auziari aipamen berezia egiten zaio, itunean jasotzen denez, euskarak Euskal Herri osoan ofizialtasun estatusa lortzea egin beharreko urratsa baita etorkizuna bermatuko duten politika publikoak sistematikoki eta iraunkorki egiteko.
Eragile ekonomikoei dagokienez, itunaren bultzatzaileek enpresei eskatzen diete euskara balio estrategiko gisa txertatzeko eta euskara planak garatzeko, eta sindikatuei, berriz, hizkuntza eskubideak langileen eskubideen parte gisa aitortu eta lan-hitzarmenetan jasotzea.
Gizarte eragileei hizkuntza berpizkundea beren konpromisoen artean kokatzeko eskatzen diete, eta justizia eta kohesio sozialaren ardatz bihurtzeko deia egiten die.
Eremu akademiko eta kulturalari euskarazko ezagutza eta sorkuntza propioa bermatzeko eskatzen zaie. Unibertsitateei goi-mailako ikasketen euskarazko eskaintza bermatzea eta ikerketa euskaraz egiteko ibilbideak eraiki ditzatela, eta kultur eragileei euskarazko kultur sorkuntza ardatzean jartzeko gonbita egiten die.
Azkenik, herritarren konpromiso aktiboa jasotzen du dokumentuak, euskararen etorkizunaren berme nagusi gisa.
Konpromisoak eta atxikimenduak
Eragile sinatzaileek lau konpromiso nagusi hartzen dituzte: dokumentuaren edukia gizarteratzea, proposamenak bere egitea, elkarrizketan eta elkarlanean jarraitzea, eta bere eremuan eragiteko gai den konpromiso gehigarriak hartzea.
113 eragilek sinatu dute ituna oraingoz, eta horrekin bat egin nahi dutenek Batuz Aldatu helbidean sinatu ahal dute dokumentua.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.