Itun soziopolitiko berrirako eskaintza dokumentua aurkeztu du Batuz Aldatu dinamikak, euskararen ezagutzaren unibertsalizazioan azpimarra jarrita
Euskararen etorkizuna bermatzeko hizkuntza politiketan ezinbesteko jotzen duen “jauziaren” oinarriak jasotzen ditu dokumentuak, betiere adostasun soziala oinarri hartuta. Erakunde eta instituzioak interpelatu ditu “politika publiko ausart eta anbiziotsuak” egin ditzaten.
Batuz Aldatu dinamikaren gaurko agerraldia Donostian. Argazkia: Euskalgintzaren Kontseilua
Euskararen normalizazioa eta biziberritze prozesua "moteldu" eta euskal hiztun komunitatea "larrialdi linguistikoan" den honetan, "pizkunde berria" eragin nahi du Batuz Aldatu dinamikak, itun soziopolitiko berrirako eskaintza mahai gainean jarrita.
Batuz Aldatu adostasun sozialaren ehundik gora sinatzaile elkartu dira gaur goizean Donostian, hain zuzen ere, proposamena aurkezteko.
Gaurko aurkezpenean azaldu dutenez, proposamenaren helburua da "euskararen etorkizuna bermatzeko ezinbestekoa den jauziaren nondik norakoa proposatzea, betiere adostasun soziala oinarri dela".
Idurre Eskisabel Euskalgintzaren Kontseiluko idazkari nagusiaren hitzetan, itun soziopolitiko berriak "paradigma aldaketa" bat planteatzen du, besteak beste, "estatusaren auziari ere sendo helduko diona".
"Oso laburbilduta, ezagutzea orokortzea, hau da, herritar orok euskara ezagutuko duen ortzemuga bat ezartzea, eta normal erabiltzeko baldintzak eratzea dira oinarriak". Paradigma aldaketa bat, besteak beste, estatusaren auziari ere helduko diona"
Halaber, Eskisabelek erantsi du "bide horretatik euskararen normalizazio eta biziberritzean aurrera egiteko bidea sortzeaz gain, hizkuntza eskubideak erabat gauzatzea lortuko litzatekeela, eta, ondorioz, justizia soziala, gizarte kohesioa, bizikidetza eta askatasuna indartzea".
Sustatzaileen arabera, hizkuntza politiken paradigma berriak jarraitu beharreko lau ardatz nagusi izan beharko lituzke: "euskararen ezagutzaren unibertsalizazioa, ofizialtasun-estatus berdinzalea lortzea eta komunitate euskaldunaren ahalduntzea".
Hizkuntza politika berrirako giltzak
Proposamenak bost eremu nagusitan banatzen ditu euskararen normalizazio eta biziberritze prozesuan gizarteko sektore desberdinek dituzten erantzukizunak.
Erantzukizunen lehen geruzan erakundeak eta eragile politikoak jartzen ditu. Hain zuzen ere, proposamenak instituzioen ardura azpimarratzen du, hasi udaletatik eta Euskal Herria banatzen duten eremu administratibo bakoitzeko gobernuetaraino. Gauzak horrela, ezagutzaren unibertsalizazioa bultzatzeko politika publiko ausart eta anbiziotsuak eskatzen dizkie. Halaber, Estatusaren auziari aipamen berezia egiten zaio, itunean jasotzen denez, euskarak Euskal Herri osoan ofizialtasun estatusa lortzea egin beharreko urratsa baita etorkizuna bermatuko duten politika publikoak sistematikoki eta iraunkorki egiteko.
Eragile ekonomikoei dagokienez, itunaren bultzatzaileek enpresei eskatzen diete euskara balio estrategiko gisa txertatzeko eta euskara planak garatzeko, eta sindikatuei, berriz, hizkuntza eskubideak langileen eskubideen parte gisa aitortu eta lan-hitzarmenetan jasotzea.
Gizarte eragileei hizkuntza berpizkundea beren konpromisoen artean kokatzeko eskatzen diete, eta justizia eta kohesio sozialaren ardatz bihurtzeko deia egiten die.
Eremu akademiko eta kulturalari euskarazko ezagutza eta sorkuntza propioa bermatzeko eskatzen zaie. Unibertsitateei goi-mailako ikasketen euskarazko eskaintza bermatzea eta ikerketa euskaraz egiteko ibilbideak eraiki ditzatela, eta kultur eragileei euskarazko kultur sorkuntza ardatzean jartzeko gonbita egiten die.
Azkenik, herritarren konpromiso aktiboa jasotzen du dokumentuak, euskararen etorkizunaren berme nagusi gisa.
Konpromisoak eta atxikimenduak
Eragile sinatzaileek lau konpromiso nagusi hartzen dituzte: dokumentuaren edukia gizarteratzea, proposamenak bere egitea, elkarrizketan eta elkarlanean jarraitzea, eta bere eremuan eragiteko gai den konpromiso gehigarriak hartzea.
113 eragilek sinatu dute ituna oraingoz, eta horrekin bat egin nahi dutenek Batuz Aldatu helbidean sinatu ahal dute dokumentua.
Zure interesekoa izan daiteke
Medikuen sindikatuek ez dute grebarik egingo udan, baina protestak iragarri dituzte udazkenerako
Medikuen sindikatuen konfederazioak espero du Osasun Ministerioak greba batzordea deituko duela berehala, "negoziatzeko benetako borondatearekin". Deialdirik ez badago, udazkenean "gatazka areagotzeko prest" agertu da.
Eusko Jaurlaritzak elikadura-alerta bat zabaldu du EAEn banatutako gazta freskoetan listeria aurkitu baitute
Cerrato, Nativo, Goya eta El Sabor de Casa markek merkaturatutako hainbat produktu daude kaltetuta. Horietako bat etxean dutenei ez kontsumitzeko gomendatu diete agintariek.
Martxan da Bilbon errugbizaleentzako gunea
Gaur eta bihar jokatuko diren Europa mailako bi final handiek 75.000 zale bilduko dituzte guztira. Lehen finala gaur iluntzean jokatuko dute Ipar Irlandako Ulster eta Frantziako Monpellier taldeek. Casilda Iturrizar parkean jarritako gunean hasi dira giroa berotzen.
Nelson David Moreno errudun jo dute, 73 urteko gizon baten hilketagatik
Laugarrenez kondenatu dute auziperatua; guztira, 2021eko udazkenean zazpi gizonezko homosexualen hilketekin lotzen dute.
79 urteko emakume bat larri zauritu da Tafallan, auto batek harrapatuta
SOS Nafarroak jakitera eman duenez, ezbeharra 10:43an izan da, NA-8607 errepideko 4,2 kilometroan, Foruzaingoaren polizia etxearen aurrean, herrigunean bertan. Oinarrizko bizi euskarriko anbulantzia bat eta anbulantzia medikalizatu bat bertaratu dira, eta azken horretan eraman dute Nafarroako Unibertsitate Ospitalera, larri.
Udalekuetan adingabeen babesa indartzeko erreformaren behin betiko testua onartu du Legebiltzarrak
Gazteria Legearen aldaketa Bernedo auziak bultzatu du, eta batzordean eta osoko bilkuran onartu behar da oraindik. 600.000 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Okupatutako pabiloi bat hustu dute Donostiako Herrera auzoan
Ertzaintzak Donostiako Udaltzaingoarekin lankidetzan burututako operatiboa epailearen aginduz egin da, pabiloiaren jabeak eskatuta. Kale egoeran zeuden sei pertsona kaleratu dituzte, eta horietako bi Polizia Nazionalaren esku geratu dira.
Erromes bat hil da Garesen, ibaira erorita
Gorpua Robo ibaian agertu da, eta Foruzaingoak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Trafiko murrizketak Bilbon: hauek dira kaltetutako kaleak eta ordutegiak
Itxierak hasi dira jada San Mames eta Abandoibarra inguruan, eta igande goizaldera arte iraungo dute. Udalak ibilgailuaren erabilera saihesteko eta metroa edo trena erabiltzeko gomendatu du.
Euskal Herriko erraldoiak ezagutu nahi? Hauek dira tradizionalenak
Herriko jaietan festarik ez da erraldoiak kalean ez badira. Batzuek pertsonaia historikoak irudikatzen dituzte; beste batzuk euskal mitologiatik datoz. Herri bakoitzak bereak ditu, bere historia eta nortasunarekin. Ezagunen eta kuttunenen errepasoa egingo dugu gaur.