Hamarkada honetan metano isuriak % 30 murrizteko konpromisoa hartu dute 100 estatuk
Europar Batasunak eta Ameriketako Estatu Batuek aliantza bat bultzatu dute astearte honetan, COP26 goi-bileran, hamarkada honetan metano isuriak % 30 murrizteko. Nahiz eta karbono dioxidoa baino ezezagunagoa izan, berotegi efektuko gas potentea da metanoa. 100 bat estatuk ekimenarekin bat egin dute, baina Txina, India eta Errusia itunetik at geratu dira.
Helburua betetzeak 2050ean tenperatura igoera 0,2 gradura mugatzea, 200.000 heriotza goiztiar, asmagatik ehunka milaka ospitaleratze eta urtero uztatan 20 milioi tona galtzea saihestea ahalbidetuko luke, proposamenaren bultzatzaileen arabera.
"Lurraren berotzearen % 30 inguru metano isuriek eragin dute Industria Iraultzatik", baina "azkarren eten dezakegun gasetako bat da. Eta eginez klima aldaketa berehala mantsotuko genuke", adierazi du Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak ekimenaren aurkezpenean.
Metanoa (CH4) zabortegiek, abeltzaintzak eta sektore energetikoak sortzen dute batez ere. Von der Leyenen hitzetan, azken jarduera horrek "murrizketa gaitasun handiena du, zalantzarik gabe".
"Beroaren erdia inguru" metano isurien ondorio da, Joe Biden AEBko presidenteak esan duenez. Oxido nitrosoak, ozono troposferikoak, ur-lurrunak edo fluor gasek, besteak beste, sortzen dute berotegi efektua, buruzagiak erantsi duenez.
Iragan irailean ekimenaren berri eman zutenean, EBk eta bederatzi estatuk soilik bat egin zutela gogorarazi du AEBko presidenteak. Orain, ordea, 100 estatu baino gehiagok babestu dute ekimena, tartean Kolonbia, Togo, Vietnam, Brasil, Kanada, Ekuador, Mikronesia, Txile, Indonesia eta Marokok.
Metano isurien % 70
Nahiz eta Errusia, India eta Txina kanpoan geratu, estatu sinatzaileek metano isurien % 70 suposatzen dute.
John Kerry klima aldaketaren aurkako AEBko ordezkariak ohartarazi duenez, metanoa "CO2a baino 80 aldiz suntsitzaileagoa da, eta gaur dugun 1,1 graduko berotzearen 0,5 gradu eragin ditu".
Atmosfera Zaintzeko Copernicus Zerbitzuak (CAMS) iragarri duenez, karbono dioxidoaren (CO2) eta metanoaren (CH4) isurketa antropogenikoak monitorizatzeko tresna berri bat lantzen ari da.
Era berean, 2030. urterako basoen deforestazioa gelditzeko konprometitu dira mundu osoko 100 herrialde baino gehiago. Gainera, akordioa sinatu duten herrialdeetako hamabik 10.300 milioi euro jarriko dituzte 2021etik 2025era bitartean basoak babesteko eta lehengoratzeko. Kopuru horri batu behar zaio inbertsio pribatuari dagokion zenbatekoa: 6.200 milioi euro.
Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak karbono dioxidoaren isurketei prezioa jartzeko mekanismoak ezartzeko deia egin die nazioarteko herriei, eta ohartarazi du Europar Batasuna "hiru urteren buruan" hasiko dela zenbait produkturi CO2 muga-zerga ezartzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Idahoko tiroketaren osteko izua: bideo batek jendea oihuka ihesi erakusten du
Auto batetik grabatutako irudietan hainbat pertsona korrika ihesi hasten diren unea ikus daiteke, tiroketa baten berri izan ostean. Gutxienez hiru pertsona hil dira, eta beste bi zauritu. Ustezko erasotzailea bertan hilda aurkitu dute.
Trumpek bertan behera utzi du Iranen aurkako erasoa, eta berehalako akordioa eskatu dio Teherani
AEBko presidenteak esan du erasoaldia bertan behera utzi duela, akordio baterako oinarriak adostu ostean, eta negoziazioek porrot eginez gero, "Bigarren Mundu Gerratik ikusi gabeko" indar militarra erabiliko duela ohartarazi du.
Haize bolada bortitzek hainbat sute elikatzen jarraitzen dute Atenaseko eskualdean
Hiriburutik 60 kilometro ipar-mendebaldera dagoen Porto Germenon sugarren kontra ari dira suhiltzaileak. Haizea da etsairik handiena une honetan; izan ere, bolada bortitzek sugarrak elikatu dituzte, eta egoera kritikoa da herrialde osoan.
Europar Batasunak premiazko bilera egingo du asteartean Ceutako migrazio krisia aztertzeko, barne ministroak bilduta
EBko Kontseiluaren buru den Irlandak ezohiko bideokonferentzia deitu du, Pedro Sanchezek eta Europako beste 22 liderrek idatziz eskatu ostean.
EBko 22 estatuk Ceutako migrazio krisiaren aurrean erantzun bateratua eskatu dute
Italiak eta Danimarkak bultzatutako gutunean, EBko Barne ministroen ezohiko bilera eskatu dute kanpo-mugen kontrola indartzeko, eta ohartarazi dute erregularizazio masiboek "erakarpen-efektua" izan dezaketela.
Von der Leyenen ustez, Europako mugen kontrola "are gehiago indartu behar da"
Europako Batzordeko presidenteak ohartarazi duenez, "adi egon behar dugu sarbide kritiko guztietan, eta agintari guztien arteko koordinazio estua izan". Era berean, “ikasgaien azterketa-prozesu bat" abiatzeko eskatu du, "Europaren erresilientzia hobetzeko".
Hamasek armagabetzeko akordioa berretsi du, baina Israel Gazatik erretiratzea jarri du baldintza gisa
Testuinguru horretan, talde palestinarrak berretsi du ez duela bere esku dagoen armamentua entregatuko Israel Gazako Zerrendatik erretiratu baino lehen.
AEBk Kuwaiten duen base militar baten aurkako erasoa aldarrikatu du Iranek
Irakeko Gobernuak ukatu egin du bere lurraldearen barruan erasoak baimendu izana, Estatu Batuetako presidenteak aste honetan ziurtatu ostean Saudi Arabiarekin batera eta Irakekin koordinatuta egin zituztela erasoak. Bestalde, Itsaso Gorria babesteko nazioarteko koalizio baten sorrera iragarri du Saudi Arabiak.
AEBk eta Saudi Arabiak Iranen aldeko miliziei eraso egin diete Iraken, drone bidezko eraso baten ondoren
Bonbardaketek Herri Mobilizazioaren Indarretako 20 kide hil eta 32 zauritu dituzte gutxienez, eta Irakek larrialdiko bilera deitu du tentsioak gora egin duelako.
Fujimorismoa itzuli da: Keiko Fujimorik presidente karguaren zina egin du
Alberto Fujimori presidente ohiaren (1990-2000) alabak laugarren saiakeran lortu du presidente izatea. Aurreko hauteskundeetan bigarren itzulian galdu zuen. Azken hamarkadan herrialdeak bizi izan duen ezegonkortasun politikoari aurre egin beharko dio, eta gobernatzeko akordioak lortu beharko ditu, ez baitu eta gehiengo osorik. Gainera, Keiko Fujimorik Trumpengana gerturatzeko asmoa duela iragarri du, eta horrek aldaketa ekar dezake politikan, Peruko ekonomiaren bazkide nagusia Txina baita.