Hamarkada honetan metano isuriak % 30 murrizteko konpromisoa hartu dute 100 estatuk
Europar Batasunak eta Ameriketako Estatu Batuek aliantza bat bultzatu dute astearte honetan, COP26 goi-bileran, hamarkada honetan metano isuriak % 30 murrizteko. Nahiz eta karbono dioxidoa baino ezezagunagoa izan, berotegi efektuko gas potentea da metanoa. 100 bat estatuk ekimenarekin bat egin dute, baina Txina, India eta Errusia itunetik at geratu dira.
Helburua betetzeak 2050ean tenperatura igoera 0,2 gradura mugatzea, 200.000 heriotza goiztiar, asmagatik ehunka milaka ospitaleratze eta urtero uztatan 20 milioi tona galtzea saihestea ahalbidetuko luke, proposamenaren bultzatzaileen arabera.
"Lurraren berotzearen % 30 inguru metano isuriek eragin dute Industria Iraultzatik", baina "azkarren eten dezakegun gasetako bat da. Eta eginez klima aldaketa berehala mantsotuko genuke", adierazi du Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak ekimenaren aurkezpenean.
Metanoa (CH4) zabortegiek, abeltzaintzak eta sektore energetikoak sortzen dute batez ere. Von der Leyenen hitzetan, azken jarduera horrek "murrizketa gaitasun handiena du, zalantzarik gabe".
"Beroaren erdia inguru" metano isurien ondorio da, Joe Biden AEBko presidenteak esan duenez. Oxido nitrosoak, ozono troposferikoak, ur-lurrunak edo fluor gasek, besteak beste, sortzen dute berotegi efektua, buruzagiak erantsi duenez.
Iragan irailean ekimenaren berri eman zutenean, EBk eta bederatzi estatuk soilik bat egin zutela gogorarazi du AEBko presidenteak. Orain, ordea, 100 estatu baino gehiagok babestu dute ekimena, tartean Kolonbia, Togo, Vietnam, Brasil, Kanada, Ekuador, Mikronesia, Txile, Indonesia eta Marokok.
Metano isurien % 70
Nahiz eta Errusia, India eta Txina kanpoan geratu, estatu sinatzaileek metano isurien % 70 suposatzen dute.
John Kerry klima aldaketaren aurkako AEBko ordezkariak ohartarazi duenez, metanoa "CO2a baino 80 aldiz suntsitzaileagoa da, eta gaur dugun 1,1 graduko berotzearen 0,5 gradu eragin ditu".
Atmosfera Zaintzeko Copernicus Zerbitzuak (CAMS) iragarri duenez, karbono dioxidoaren (CO2) eta metanoaren (CH4) isurketa antropogenikoak monitorizatzeko tresna berri bat lantzen ari da.
Era berean, 2030. urterako basoen deforestazioa gelditzeko konprometitu dira mundu osoko 100 herrialde baino gehiago. Gainera, akordioa sinatu duten herrialdeetako hamabik 10.300 milioi euro jarriko dituzte 2021etik 2025era bitartean basoak babesteko eta lehengoratzeko. Kopuru horri batu behar zaio inbertsio pribatuari dagokion zenbatekoa: 6.200 milioi euro.
Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak karbono dioxidoaren isurketei prezioa jartzeko mekanismoak ezartzeko deia egin die nazioarteko herriei, eta ohartarazi du Europar Batasuna "hiru urteren buruan" hasiko dela zenbait produkturi CO2 muga-zerga ezartzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioak jasotzen dituen 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzeko itsasartea desblokeatzeko Iranekin lortu duen akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Ostiralean Suitzan sinatuko den akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola, programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.
Hezbollahk ontzat jo du Libanoko su-etena eta Iran zoriondu du lortutako akordioagatik
Hala ere, xiiten miliziak akordioa lurraldea "erabat askatu aurreko" pausotzat jo du, eta Libanoko indar politikoei "jarrera nazional bateratua" eskatu die, Israelen aurrean herrialdearen subiranotasuna babesteko. Israelek, ordea, argi du momentuz ez dituela indar armatuak Libano hegoaldetik erretiratuko.
Zer gertatuko da Ormuzko itsasartearekin? AEB-Iran akordioaren gakoak
Estatu Batuen, Iranen eta bien arteko bitartekari Pakistanen ikuspuntuak, gerrari amaiera emateko atariko akordioaren edukiari buruz.
UFCren 60 milioiko borroka-gala, Etxe Zurian: honela ospatu du Trumpek bere 80. urtebetetzea
Ekitaldirako, estadio bat eraiki zuten Etxe Zuriko hegoaldeko lorategian, 4.000 bat laguneko edukierarekin. Arte martzialetako borroka-ikuskizunak 60 milioi dolarreko kostua izan du, eta Trumpen aurkariek kritikatu egin dute, Etxe Zuria helburu komertzialak dituen ekitaldi pribatu baterako erabiltzea leporatuta.
Lau urteko kartzela-zigorra ezarri diote Mette-Marit printzesaren semeari, bortxaketa eta tratu txarrak egotzita
39 delitu leporatzen zizkioten Marius Borg Høibyri, Mette-Maritek Haakon printze oinordekoarekin ezkondu aurretik izan zuen semeari.