Errusiari presio egiteko eskatu diote G7ko buruzagiek Txinari, Ukrainako gerra amai dadin
G7ko buruzagiek Errusiari presio egiteko eskatu diote Txinako Gobernuari, Ukraniako guerra amai dadin. Larunbat honetan argitaratutako ohar batean, Pekinekin akordioak mantentzeko nahia azpimarratu dute, eta hainbat neurri hartuko dituztela iragarri dute, "hornidura-kate kritikoetan gehiegizko dependentziak murrizteko helburuarekin". Hori guztia, Txinarekin sinatutako merkataritza-akordioak bertan behera utzi gabe.
Gainera, "nazioarteko foroetan inplikazio gehiago" izateko eskatu diote munduko zazpi ekonomia nagusietako buruzagiek Txinari, hala nola, ingurumenaren babesarekin lotutako topaketetan, merkataritza foroetan edo nazioarteko gatazkei buruzko goi-bileretan.
Buruzagiek, adostutako ohar batean azpimarratu dutenez, ikuspegi politiko horiek "ez daude Txina kaltetzeko asmoz prestatuta, eta ez dute herrialde horren aurrerapen eta garapen ekonomikoko ahaleginak zapuztea bilatzen". Nolanahi ere, zehaztu dute G7ak "arriskuak murrizteko eta dibertsifikatzeko" bidea hartzea aurreikusi duela, eta neurri zehatzak hartuko dituzte horretarako.
"Txinaren aurka liskarra sortzea" leporatu dio Pekinek G7ri
Testuinguru horretan, "herrialdea manipulatzea", "Txinaren aurkako liskarra sortzea" eta "merkatu ekonomiaren printzipioei muzin egitea" leporatu dio Pekinek G7ri, Txinak Erresuma Batuan duen enbaxadako bozeramailearen adierazpen batean.
"G7ko kide batzuek ez dituzte aintzat hartzen merkatu-ekonomiaren eta bidezko lehiaren printzipioak, eta arrazoirik gabe zapaltzen dituzte enpresa txinatarrak. Txina ez dago konforme ohar horrekin, eta adostu dituzten erabaki horien kontra dago", adierazi du bozeramaileak.
Horrez gain, "hertsapen ekonomikoa" egitea eta "segurtasun nazionalaren kontzeptua orokortzea" leporatu dio Txinak Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) Gobernuari, "esportazioak kontrolatzeko neurriez baliatuz eta beste herrialde batzuetako enpresen aurkako jokabide diskriminatzaile eta bidegabeak hartuz".
Txinak Erresuma Batuan duen bozeramaileak sinatutako testuak azpimarratzen duenez, Pekin beti saiatu izan da "gatazkak modu baketsuan konpontzen, zuzenean inplikatutako herrialdeekin negoziatuz eta kontsultatuz. Prest gaude herrialde guztiekin lan egiteko, baita eskualdeetako bakeari eta egonkortasunari eusteko ere".
Zelenski, munduko buruzagien goi-bileran
Bestalde, Volodimir Zelenski Ukrainako presidentea Hiroshimara (Japonia) iritsi da gaur, G7ko herrialdeen bileran parte hartzeko, eta bertaratutako hainbat agintarirekin ere aldebiko bilerak egitea aurreikusten da.
"Japonia, G7. Bilera garrantzitsuak Ukrainako bazkide eta lagunekin. Segurtasuna eta lankidetza hobetua gure garaipenerako. Bakea hurbilago geratuko da gaur ", jakinarazi du Twitterren.
Hauek dira adostutako adierazpenaren gakoak:
- Ukrainako gerra deitoratzen dutela berretsi dute buruzagiek, nazioarteko ordenarentzat "mehatxua" baita.
- Kiev behar den denboran babesten jarraitzeko konpromisoa hartu dute, ikuspuntu diplomatiko, finantziario, militar zein humitariotik aztertuta.
- Ukrainako gerran bitartekari izan dadila eskatu diote Txinari, Errusiak bere tropak berehala atera ditzan ondoko herrialdeko lurraldetik eta gatazka eten dezan.
- "Kezka larria" agertu dute Iranek bultzatutako jarrera batzuekin, batez ere drone armatuak Errusiari transferitzeagatik.
- "Inolako justifikaziorik ez duten" subiranotasun-eskaerak bertan behera uzteko eskatu diote Txinari, Ekialdeko Txinako itsasoa aipatuz, eta Taiwanen inguruko tentsioak bide baketsutik konpontzeko.
- Txinarekin akordio aurrerakoiak eraikitzeko deia egin dute, Pekinen "gehiegizko dependentziak" murriztu arren.
- Txinak nazioarteko "merkataritzatik kanpoko jardunbideen bitartez" esportatzeko duen gaitasnarekin kezkatuta agertu dira,
- Portaera gaiztoak indargabetzeko konpromisoa hartu dute, hala nola, legez kanpoko teknologiaren transferentzia edo datuen zabalkundea bultzatzea.
- Arma nuklearrik gabeko mundua lortzeko konpromisoa berretsi dute.
- Ongietorria eman diete erabilera militarra izan dezaketen materialen eta teknologien esportazio arduratsu eta eraginkorrerako emandako pausoei.
- Ipar Koreari zigor gehiago ezartzeko eskatu diote Nazio Batuen Erakundeari, 2022an misilak "inoiz ez bezala" jaurtitzeagatik.
- Banku-digitalizazioaren eta kriptoaktiboen gorakadaren aurrean, finantza-egonkortasuna bermatzeko "beharrezko neurriak" hartzeko konpromisoa hartu dute.
- Gaur egun dagoen inflazio-tasa altua murrizteko helburuarekin, herrialde horietako banku zentralek beharrezko neurriak hartzeko hitza eman dute.
- Zorrak dituzten ekonomia txiki eta ertainei babesa adierazteko prest agertu dira, ekonomia berpiztu nahian.
- Krisi humanitarioei aurre egiteko 21.000 milioi dolar bideratzeko konpromisoa hartu dute, hala nola elikagaien hornidura-arazoei eta emakumeen kalteberatasunari aurre egiteko.
- Hornidura-kateak berrikusteko beharrarekin bat egin dute, erresilienteagoak, askotarikoagoak eta bidezkoagoak izan daitezen.
- Susperraldian dauden potentziekin dituzten aliantzak indartzearen alde agertu dira, hornidura-kateen egitura berri hori eraikitzen laguntzeko eta garatzen laguntzeko.
- Adimen artifizial sortzaileentzako arau-esparru bat sortzeko lan egiteko konpromisoa hartu dute, azkar hedatzeak dakartzan arriskuak saihesteko.
- Parisko Akordioaren konpromisoari tinko eutsiko diotela hitzeman dute, mundu osoko tenperaturaren igoera 1,5 ºC-ra mugatuz.
- Eraldaketa berdea bultzatu eta 2050erako berotegi-efektuko gasen emisioak amaitutzat eman nahi dituzte.
- Errusiaren inbasioak eragindako egungo energia-krisiari aurre egiteko, energia-segurtasuna, klima-krisia eta arrisku geopolitikoak batera lantzeko konpromisoa hartu dute.
- Erregai fosilen deuseztapena azkartzeko konpromisoa azpimarratu dute.
- Munduko elikadura-segurtasuneko arazoei aurre egiteko ahaleginetan jarraitzeko konpromisoa hartu dute.
- Etorkizuneko osasun-larrialdiei aurre egiteko munduko osasun-sistema bat sortzeko konpromisoa berritu dute, sor litezkeen pandemiei aurre egiteko eta haien eragina murrizteko.
- Mundu osorako balioko duen osasun-asistentziaren bitartez bizi-itxaropenaren beherakadari aurre egiteko konpromisoa hartu dute.
- Genero-berdintasunaren eta emakumeen ahalduntzearen aldeko konpromisoa adierazi dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea izan da Loiuko aireportuan lurreratu dena, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak".
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.