Trump: munduko ekonomia eta geopolitika hankaz gora jarri dituzten 30 egunak

Donald Trumpen bigarren agintaldiko lehen hilabetea erabaki politiko eta ekonomikoek markatu dute, eta nazioko zein nazioarteko egoera astindu ditu. Kanpo politikako neurri zorrotzetatik hasi eta barne erreforma eztabaidagarrietaraino, Trump Etxe Zurira itzultzeak tentsio diplomatikoak berpiztu ditu, merkatuetan ziurgabetasuna sortu du eta are gehiago polarizatu du AEBko gizartea.

Ekonomia

• Finantza-merkatuetan desegonkortasuna: lurrikara munduko burtsetan, batez ere muga-zergak iragarri dituenetan. Dibisen merkatuan, dolarrak indarra hartu du, eta igoera historikoek euroarekin ia berdintzera eraman dute.

• Europari muga-zergak: Europako BEZari erantzuteko muga-zergak iragarri dira, merkataritza-hesi bidegabea baita. Trumpek muga-zerga berriak ezarri zizkion EBri, eta horrek tentsio komertziala areagotu eta inflazioari buruzko kezkak sortu zituen.

Kanpo politika

• Parisko Akordiotik erretiratu da: Trumpek agindu exekutibo bat sinatu zuen itun klimatikoa bertan behera uzteko, AEBko ekonomiari kalte egiten ziola argudiatuz.

• Bake-negoziazioak Errusiarekin, Ukrainari galdetu gabe: Trumpek eta Putinek elkarrizketak hasi zituzten gerrari amaiera emateko Ukrainak parte hartu gabe, eta horrek Europan egonezina sortu zuen.

• Groenlandia erosi nahi omen du: Groenlandia erosteko interesa berpiztu zuen, eta horrek Danimarkarekin tentsio diplomatikoak sortu zituen.

• Gazako Zerrendako Riviera: Trumpek Gaza erostea proposatu du luxuzko resort bat eraikitzeko, eta horrek gaitzespen globala eragin du.

Migrazioa eta gizartea

• Guantanamo handituko du: Espetxea handituko zuela iragarri zuen, 30.000 ohe jarrita, segurtasun nazionaleko neurria dela justifikatuz.

• Migrazio politikak gogortu ditu: Trumpek "larrialdi nazionala" ezarri du Mexikoko mugan, eta mugan indar militarrak erabiltzea baimendu du muga hori "seguru egiteko" eta "inbasio moduei" aurre egiteko, AEBrako migrazioa eta droga trafikoa barne.

• Elon Muskek nazien agurra egin zuen: Donald Trump presidente izendatu eta gutxira, Elon Musk Capital One estadiora joan zen, AEBko presidentearen jarraitzaileekin hitz egiteko. Hitzaldian, nazien agurra ziruditen keinuak egin zituen. Erabiltzaile askok sare soziala utzi zuten horren ondorioz.

• Haserretu zen Washingtongo gotzainarekin: Trumpek gotzaina kritikatu zuen migratzaileen eta LGBTQ+ komunitatearen alde  egindako sermoiagatik.

Barne politika

• Bidenen agindu exekutiboak baliogabetu zituen: Trumpek immigrazioari, ingurumenari eta osasun publikoari buruzko bere aurrekoaren 78 neurri baliogabetu zituen, "gaur Estatu Batuen urrezko aroa hasiko da" esanez.

• Mexikoko golkoari izen berria jarri dio: Agindu zuen dokumentu ofizialetan Mexikoko golkoari "Amerikako golko" izenez erreferentzia egiteko, eta horrek nazioartean kritikak eragin zituen.

• Plastikozko lastotxoak berriro merkatuan: Plastikozko lastotxoen gaineko murrizketak kendu zituen, kontsumitzailearen aukeratzeko askatasuna argudiatuz.

• Pertsona transak armadatik kanpo: Pertsona transak Indar Armatuetan aritzea debekatu zuen berriro, eta horrek LGBTQ+ eskubideen defendatzaileen kritikak sortu zituen.