Nola aplikatzen da 155. artikulua?
Auzitegi Konstituzionalak erreferendum legea eta iragankortasun juridikorako legea baliogabetu zituen; Espainiako Gobernuak Generalitatearen diru-kontuen kontrola bere gain hartu du; Guardia Zibila hautestontziak eta boto-paperak konfiskatu eta Kataluniako Gobernuko kideak atxilotu ditu; Fiskaltzak 700 alkate ikertzeko eta deklaratzera deitzeko agindua eman du eta Carles Puigdemont atxilotua izan daitekeela ohartarazi du.
Estatuak makinaria guztia jarri du abian Kataluniako erreferenduma galarazteko eta hurrengo urratsa Espainiako Konstituzioaren 155. artikulua aplikatzea izango dela ematen du.
Arestian aipatutako neurri horiekin guztiekin, Mariano Rajoyren Gobernuak 155. artikulua praktikan jarrita duela salatu zuen Carles Puigdemontek.
Baina, zer dio Espainiako Konstituzioaren 155. artikuluak eta nola aplikatzen da?
Zer da?
Espainiako Konstituzioaren 155. artikuluaren bidez, Espainiako Gobernuak autonomia erkidegoen jarduera kontrola dezake.
Salbuespeneko mekanismoak erabiltzeko aukera ematen dio Estatuari, honek "salbuespeneko edo muturreko neurriak" hartuta, autonomia bati "bere eginkizunak betetzera derrigortzeko".
Noiz aplika daiteke?
Artikuluak dioena aintzat hartuta, Espainiako Gobernuak bi kasutan ezarri dezake:
- Autonomia erkidego batek Konstituzioak eta beste lege batzuek agindutakoa betetzen ez dutenean.
- Autonomia erkidego batek Espainiaren interes orokorraren aurka jarduten duenean.
Nola aplikatu behar da?
Konstituzioaren 155. artikulua ezartzeko prozedura ondokoa da:
- Hasteko, Espainiako Gobernuak jakinarazpen bat igorri behar dio aipatu autonomia erkidegoko presidenteari, bere eginbeharrak betetzeko edo bere jarrera aldatzeko aginduz.
- Honek kasurik egin ezean, Espainiako Gobernuak "hartu beharreko neurriak hartuko ditu" autonomia horrek bere obligazioak bete ditzan.
- Espainiako Gobernuak proposamen bat eraman beharko du Senatura, hartu nahi dituen neurriak zehaztuta. Neurri horiek Autonomia Erkidegoen Batzordean eztabaidatuko dituzte eta kaltetutako presidente autonomikoak alegazioak aurkezteko aukera izango du.
- Behin betiko proposamena osoko bilkuran bozkatuko dute eta honek aurrera egin dezan gehiengo absolutuaren babesa ezinbestekoa izango da. Egun PPk dauka gehiengo absolutua Senatuan.
Aipatzekoa da Konstituzioaren 155. artikulua inoiz ez dela aplikatu eta, beraz, neurri horrek izan ditzakeen ondorioak aurreikustea zaila da.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.