Memoria Historikoa
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Nafarroako bi gudariren gorpuzkiak atera dituzte hobitik Zigozen

Jasotako testigantzen arabera, haietako bat Vicente Abadia Anaut da, Izabakoa, eta bestea haren lagun ezezagun bat. Aragoi ibaian itota hil ziren biak.
Gudarien gorpuzkiak
Gudarien gorpuzkiak. Irudia: Nafarroako Gobernua

Nafarroako Memoriaren Institutuak, Aranzadi Zientzia Elkarteko talde teknikoarekin elkarlanean, Zigozeko hilerrian (Zaragoza) hobiratutako bi pertsonaren gorpuzkiak hobitik atera ditu asteburu honetan.

Bildutako testigantzen arabera, Vicente Abadia Anaut da, Izabakoa, eta bestea haren lagun ezezagun bat, biak frankismoaren aurkako borrokalariak, garai hartako iturri ofizialen arabera, Aragoi ibaian itota hil zirenak, Nafarroako Gobernuak ohar baten bidez jakinarazi duenez.

Antza denez, Vicente Abadia eta bere laguna Espainiako Alderdi Komunistako kideak ziren eta Nazioarteko Sorosle Gorriaren funtsak lekualdatzen ari ziren. Operazio horietako batean, 1948ko apirilean, Guardia Zibilaren kontrol bat ikustean, ibaia zeharkatuz saihesten saiatu ziren, eta bertan ito ziren.

Vicente eta bere laguna desobiratzea, laginak senideen DNArekin alderatu ondoren baieztatzen bada, Aragoiko Gobernuko Kultura Ondarearen Zuzendaritza Nagusiarekin memoria demokratikoaren arloko lankidetza-hitzarmen bat sinatzeko egindako elkarrizketen hasieran kokatzen da.

Ildo horretan, desagertutako pertsonei buruzko ikerketa eta gorpuak hobitik ateratzeko lanetan laguntzeko aukera izan daitezke hitzarmen horretan jasotako eremuetako batzuk.

Hori izango da 2020an Nafarroako Memoriaren Institutuak egingo duen azken desobiratzea. 2015ean programa martxan jarri zenetik 115 pertsonaren gorpuzkiak berreskuratu dira.

Vicente Abadia Anaut Izaban jaio zen 1913an. Errepublikar garaian UGT sortzen saiatu zen eta estatu kolpe militarraren ondoren Frantziara ihes egin zuen, baina Bartzelonara itzuli eta Gazte Sozialistetan sartu zen.

1939an, gerra amaitu zenean, Argèles-sur-Mer kontzentrazio-esparruan amaitu zuen. Ondoren, Gurseko zelaiarekin egin zuen lan lotura bezala (liburuak, tabakoa edo amabitxiak bilatuz), baina atxilotu eta hainbat kontzentrazio-esparrutara eta langileen batailoi batera eraman zuten.

Alemanengandik ere ihes egitea lortu zuen, eta, ondoren, Erresistentzian sartu zen, Mauleon, Tarbes eta Montoryren askapenean parte hartuz. Bere azken urteetan lotura gisa jardun zuen, 1948an hil zen arte, 35 urte zituela, dokumentazio faltsua zeramala Juan Gonzalez Martinezen izenarekin.

Zigozeko bizilagunek ezagutu egin zuten, baina ez zuten identifikatu, bere senideak, Izabakoak, arriskuan ez jartzeko. Guardia Zibilaren arabera, heriotzaren arrazoia "odoljarioa" izan zen.

Hilabetea amaitu gabe, beste gizon bat aurkitu zuten Aragoi ibaian, Antonio Gil Rodriguez izenekoa, ziurrenik faltsua eta Vicenteren laguna.

Zure interesekoa izan daiteke

VITORIA, 02/07/2026.- La alcaldesa de Vitoria, la socialista Maider Etxebarria, este jueves durante el pleno de debate general de política municipal. El Ayuntamiento de Vitoria está ultimando la ordenanza que permitirá la habilitación de viviendas en locales situados a pie de calle, que tendrán precios topados y que deberán destinarse a domicilios habituales y permanentes con la prohibición de otros usos para evitar la especulación. EFE/ADRIAN RUIZ HIERRO
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Lonjetan etxebizitzak eraikitzeko ordenantza amaitzear du Gasteizko Udalak, prezio mugatuekin eta espekulazioa saihesteko neurriekin

Maider Etxebarria alkateak politika orokorreko osoko bilkuraren lehen eguna aprobetxatu du, besteak beste, Udal gobernuaren hiru urteen balantzea egiteko, besteak beste, etxebizitza arloan. Osoko bilkurak oposizioaren erreplikekin jarraituko du ostiralean, baina hiru alderdiek, EH Bilduk, PPk eta Podemosek, dagoeneko adierazi dute euren atsekabea eta "etsipena".

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Sanfermines 78 eta Martxoak 3 kolektiboek 1976 eta 1978ko gertakarien erantzukizuna har dezala eskatu diote Espainiako Estatuari

Sanfermines 78 eta Martxoak 3 kolektiboek “Estatua erantzulea” ekimena bultzatu dute. Horren bidez, Espainiako Gobernuari eskatu nahi diote “Espainiako Estatuak martxoaren 3an Gasteizen eta 1978ko sanferminetan gertatutako krimenen erantzukizun nagusi eta zuzena berariaz aitor dezala”. Uztailaren 8an, gainera, German Rodriguez oroituko dute Iruñean, garai hartako festetan poliziek “eraso bortitz” batean hil zutelako.

BILBAO, 02/07/2026.- Euskalgintzaren Kontseilua ha convocado una concentración este jueves en Bilbao, así como en el resto d las capitales vascas, en defensa del euskera en las capitales vascas, tras la polémica por los numerosos ceros en la asignatura de la lengua vasca en la prueba de acceso a la universidad de la EHU. EFE/ Miguel Toña
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

"Euskararen gutxiespen sistematikoa" salatu du Kontseiluak EHUko campusetan, epailearen azken erabakiaren ostean

"Justizia euskararentzat, euskara guztiontzat" lelopean, Kontseiluak elkarretaratze bana egin du Euskal Herriko Unibertsitatearen hiru campusetan, USaPeko azterketei buruzko azken erabaki judiziala salatzeko. Ehunka herritarrez gain, deialdiarekin bat egin duten sindikatu nagusietako eta beste hainbat eragiletako ordezkariek ere parte hartu dute elkarretaratzeetan. Kontseiluaren idazkari nagusi Idurre Eskisabelek “euskararen gutxiespen sistematikoa” salatu du, “euskara bigarren mailako eta gaztelaniaren menpeko hizkuntza gisa betikotzeko asmoz”.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X