Hezkuntza Legearen proiektuak azken-aurreko tramitea gainditu du, EAJren eta PSE-EEren babes bakarrarekin

Hezkuntza Legearen proiektuak azken-aurreko izapidea gainditu du asteazken honetan Eusko Legebiltzarrean, Jaurlaritza babesten duten taldeen (EAJ eta PSE-EE) babes bakarrarekin, eta EH Bilduk, Elkarrekin Podemos-IUk, PPk eta Talde Mistoak aurka bozkatu dute.

Eusko Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordeak lege-proiektu honen txostena onartu du, eta, ziurrenik, abenduaren 21ean egingo den osoko bilkuran jasoko du Ganberaren behin betiko oniritzia.

Txostena, EAJk eta PSE-EEk lege berrian egungo hizkuntza-ereduei eusteko adostutako zuzenketa jasotzen duena, aldeko zortzi botorekin (EAJ eta PSE) eta kontrako zazpirekin (EH Bildu, E-Podemos, PP eta Talde Mistoa) onartu da. Jeltzaleek eta sozialistek Ganberan duten gehiengo osoak Legebiltzarrak testua behin betiko onartzea bermatzen du, nahiz eta oposizio osoa aurka egon.

Esan bezala, testuaren alderdi polemikoenetako bat egungo sistema egituratzen duten hizkuntza-ereduei buruzkoa da (euskaraz, ele bitan eta gaztelaniaz), eta, EAJk eta PSE-EEk adostutako zuzenketa baten arabera, lege berrian mantenduko da.

Ildo horretan, dokumentuak dio ikastetxe bakoitzaren hizkuntza-proiektua "Gernikako Estatutuan eta Euskara Normalizatzeko Legean aitortutako eskubideak eta ezarritako printzipioak biltzen dituen esparru komun baten barruan" eta "indarrean dauden hizkuntza-ereduen sisteman oinarrituta" egituratu behar dela.

Nolanahi ere, hizkuntza-proiektu bakoitza diseinatu beharko da "eredu horien edozein garapen edo eguneratze erregelamenduzko garapenaren bidez egiten dela ziurtatuz, eskubide eta printzipio berberak bermatuz".

Era berean, adierazten da ikastetxeek "hizkuntzen ikaskuntza, erabilera eta ikasleen jarrera positiboa planifikatu behar dutela, ingurune bakoitzaren abiapuntua eta ezaugarri soziolinguistiko eta sozioekonomikoak kontuan hartuta, ikasleen eta haien familien ezaugarri bereziak barne, ikasleek hezkuntza ziklo bakoitzaren amaieran eskatzen diren hizkuntza-maila eta beharrezko gaitasunak eskura ditzaten".

Oposizioaren aldetik kritika gehien eragin duen beste gai bat hitzarmenen bidez ikastetxe pribatuen finantziazio publikoari buruzkoa da.

Txostenaren arabera, hezkuntza zerbitzu publikoa ematen duten ikastetxeek — publikoek eta ituna indarrean duten ikastetxe pribatuek — "sexu- eta genero-askatasuna eta laikotasuna bermatu beharko dituzte", bai eta "printzipio" batzuen arabera arautu ere; besteak beste, "diskriminaziorik eza, gardentasuna, irabazi-asmorik eza, ikasle kalteberei arreta eta aniztasuna, eta segregazioaren aurkako konpromisoa eta aukera berdintasuna".

Euskal Eskola Publikoaz Harro plataformak elkarretaratzea egin du Eusko Legebiltzarraren aurrean,  Hezkuntza Legearen aurka protesta egiteko.

EAJ

Eztabaidan zehar, Gorka Alvarez EAJko legebiltzarkideak esan du Legebiltzarrak onartuko duen testua Gobernuak Ganberari igorritako proiektua baino "hobea" dela, ekarpenak eta "hobekuntzak" egiten dituelako.

EH Bildu

Ikoitz Arrese EH Bilduko legebiltzarkidearen esanetan, "ahalik eta legerik onena lortzeko", bere talde politikoaren "inplikazioa zalantzan jar dezakeen jende gutxi" dago. Zentzu horretan, iaz Legebiltzarrean (EAJ, EH Bildu, PSE eta E-Podemos) lortutako hezkuntza itunak gizartean "ilusio berri bat" sortu zuela nabarmendu du, eta prozesu hori guztia "desilusioan" amaitu izana "tamalgarria" dela gaineratu du.

PSE-EE

Maria Jesus San Jose PSE-EEko legebiltzarkideak kritikatu du EH Bilduk "aurpegi bikoitzarekin" jokatu duela "negoziazio prozesuan". "Akordioetara iristeko eta jarrerak hurbiltzeko asmoz negoziatzen dugunean, ez diogu prentsari deitzen", azaldu du, eta koalizioari aurpegiratu dio "proposamenak iragarriz eta prentsaurrekoak emanez negoziazio paraleloa" egin izana.

Elkarrekin Podemos-IU

Isabel Gonzalez Elkarrekin Podemos-IUko legebiltzarkideak esan du legea "galdutako aukera bat" dela, ez baitu eskola publikoa "babesteko eta indartzeko" balioko. Aitzitik, ohartarazi du proiektuak "sendotu" egingo duela "irakaskuntzaren pribatizazioa", eta eskola publikoa izango dela "kaltetuena".

PP

Carmelo Barrio PPko legebiltzarkideak legea "gure hezkuntza sisteman atzerapausoa" izango dela salatu du, eta bere taldeak aurkeztutako 56 zuzenketetako bat ere onartu ez izana deitoratu du. Gainera, kritikatu duenez, "ezin da hezkuntza egituratu, euskara ardatz egituratzaile denean".

Talde Mistoak (Ciudadanos-Vox) ez du eztabaidan parte hartu.