Erregearen argazkiak edo Puigdemonten eta Abascalen panpinak, Pedro Sanchezenaren aurrekariak

2008an Juan Carlos I.a Espainiako erregearen argazkiak erre izana edo 2019an Carles Puigdemont Kataluniako presidente ohiaren panpina bat erre izana dira aurreko Urtezahar gauean Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentearen plantak egiten zituen panpin bat jipoitu aurreko kasuetako batzuk.

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak 2018an ezarri zuen argazkiak erretzea ezin dela gorroto-diskurtsoaren adierazpentzat hartu, baizik eta kritika politikoa den kasuetan adierazpen-askatasunarekin bat datorrela.

Auzitegi Nazionalak 2008an 15 hilabeteko espetxe-zigorra ezarri zien Jaume Roura Capellera eta Enric Stern Taulats gazte katalanuniarrei, Koroa iraintzeagatik. Zigor horren ordez, 2.700 euroko isuna ezarri zieten, Gironan (Katalunia) egindako manifestazio baten ostean errege-erreginen argazki bat erretzeagatik.

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak neurriz kanpokotzat jo zuen zigorra, gertakariak eztabaida politikoaren barruan zeudela eta Koroa bezalako erakundeak kritika politikotik salbuetsita ez daudela ulertuta. Orduan azaldu zuenez, adierazpen askatasunak arrazagatiko gorrotoa, xenofobia, antisemitismoa edo intolerantzian oinarritutako beste gorroto mota batzuk hedatzen, bultzatzen edo justifikatzen dituzten jokabideak baino ez ditu baztertzen.

Kasu hura aztertu ondoren, Europako auzitegiak ondorioztatu zuen zigortuen asmoa ez zela erregearen aurkako indarkeria-ekintzak egitera bultzatzea, baizik eta "atsekabea eta protesta" adierazteko modu bat.

2019an, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak bere iritzia eman eta urtebetera, manifestazioa egin zuten Coripen (Sevilla), Carles Puigdemont Kataluniako presidente ohia ordezkatzen zuen panpina bat erre eta fusilatzeko.

Kataluniako Generalitateak salaketa jarri zuen, baina Sevillako Lurralde Fiskaltzak auzia artxibatu zuen, gertakariak ez zirelako gorrotoa pizteko delitu, ezta arrazoi ideologikoengatik diskriminatzeko delitu ere.

2023an, ordea, Castelloko zigor-arloko epaitegi batek delitua ikusi zuen 2020an zuhaitz batetik Santiago Abascal Vox ultraeskuindarren alderdiko buruaren aurpegia zuen panpina bat zintzilikatu zuen gizon baten ekintzan.

Gorrotoa pizteko delitutik absolbitu zuen arren, zortzi hilabeteko espetxe-zigorra ezarri zion mehatxu-delitu batengatik. Erabaki horren aurka helegitea aurkez zitekeen Lurralde Auzitegian.

Hala ere, joan den Urtezahar gauean Madrilen izandako gertakariak oraindik ez dira judizializatu. Oraingoz, PSOEk ez du salaketarik aurkeztu, eta auzitegietan ez da inolako ikerketarik abiatu.

Horren harira, Polizia Nazionalak Urtezahar gaueko protestaren deitzaileari deklarazioa hartzeko deitu du asteazken honetarako, PSOEk Ferrazen duen egoitzaren aurrean, polizia-iturriek jakitera eman dutenez. Poliziako iturriek adierazi dutenez, "Ferrazko mahatsak" protestaren deitzailea astearte honetarako deitu zuten, baina azkenean urtarrilaren 3rako atzeratu dute.

Espainiako Gobernuak Madrilen duen Ordezkaritzako iturriek adierazi dutenez, partikular batek eman zuen protesta horren berri, eta jakinarazpen horretan ez zen ageri inolako erakunde edo plataformarekin loturarik zuenik. Revueltak, Vox eskuin muturreko alderdiaren gazte erakundeak, elkarretaratzea iragarri eta zuzenean eman zuen bere sare sozialetako profiletatik.