Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak behin betiko itxiko dute gaur adostutako bost ekumenen eskualdatzea 

Eskailera maila bat igoko du gaur euskal autogobernuak. Uztailean adostutako bost eskumenen harira sortu den korapiloa askatu ondoren, Eusko Jaurlaritza eta Espainiako Gobernua Transferentzien Batzorde Mistoan elkartuko dira ostiral honetan, eskualdaketa behin betiko ixteko. Madrilen da hitzordua, 10:00etan, Lurralde Politika eta Memoria Demokratikoaren Ministerioaren egoitzan. 

Maria Ubarretxena Gasteizko Gobernuaren eleduna eta Gobernantza, Administrazio Digital eta Autogobernuko sailburua izan zen akordioaren berri eman zuena, atzo hedabideen aurrean egindako agerraldian. EITBk jakin duenez, egoera nola gaiztotzen ari zen ikusita, Imanol Pradales lehendakaria eta Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentea harremanetan jarri ziren asteartean, prozesua desblokeatu eta bideratzeko. Eta azkenean, lortu da. 

Hala, gaurtik, Jaurlaritzaren esku geratuko dira langabezia-prestazioen, Gizarte Segurantzako familia-prestazio ez-kontributiboen, Itsas Salbamenduaren, Eskola Aseguruaren eta Barakaldoko Makineriaren Egiaztapen Zentroaren gaineko eskumenak. Sinaduraren ondoren ezagutuko dira akordioaren xehetasunak eta epeak, baina bozeramaileak atzo aurreratu zuen Kupoaren bitartez eskualdatuko direla eskumenak Estatuarekin. "Guretzat ezinbestekoa zen horri eustea", zehaztu zuen. 

Ubarretxenarekin batera, Noel d 'Anjou Ogasun eta Finantza sailburuak, Bingen Zupiria Segurtasun sailburuak eta Mikel Torres Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak hartuko dute parte gaurko bileran. Falta diren beste 15 eskumenen egutegia zehazten hasteko ere aprobetxatu nahi dute gaurko hitzordua.

Hauek dira Eusko Jaurlaritzaren esku geratuko diren eskumenak:

1. Langabezia-prestazioak

Eusko Jaurlaritzak Lanbideren bidez langabeziarekin lotutako hainbat alderdi kudeatzen baditu ere, hala nola enplegu-politika aktiboak eta prestazio ez-kontributiboak. Hala ere, prestazio kontributiboen zatia transferitzea falta da, hau da, denbora batez kotizatu ondoren kobratzen den langabeziarena. Eskualdaketa horrekin, Eusko Jaurlaritzak langabeziarekin lotutako alderdi ekonomiko guztiak kudeatuko ditu.

Bost transferentzietatik garrantzitsuena da. Kalkuluen arabera, euskal administrazioak 822 milioi euro inguru kudeatuko lituzke urtean. Transferentziaren barruan sartuko litzateke Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoaren (SEPE) 30 bulegoen eta 534 langileren eskualdaketa, nahiz eta ahalmen arauemailea Estatuak izango lukeen.

EAE izango da langabezia-prestazioak kudeatuko dituen lehen erkidegoa.

2. Gizarte Segurantzaren prestazio ez-kontributiboak

Eusko Jaurlaritzak bere gain hartuko du baliabide nahikorik ez duten edo kotizaziopeko prestazioak jasotzeko behar adina kotizatu ez dutenen pentsioak eta subsidioak kudeatzeko eskumena; zehazki, kontribuziorik gabeko baliaezintasun-pentsioak eta erretiro-pentsioak.

Eusko Jaurlaritzak, beraz, bere gain hartuko du prestazio horien aurrekontu-erantzukizuna, kupoaren doikuntzan islatuko dena.

3. Itsas Salbamendua

Transferentziak Eusko Jaurlaritzari emango dio bere uretan itsas salbamenduaren kudeaketa osoa. Horrek esan nahi du erreskate eta salbamendu eragiketak antolatu, koordinatu eta zuzenean egiteaz arduratuko dela, beharrezko flota sortuz edo bere gain hartuz, baita koordinazio zentroak eta langile espezializatuak ere. Gainera, Eusko Jaurlaritzak dagozkion tasak finkatu eta zehapenak ezarri ahal izango ditu. Jarduketen helburuak, orain arte bezala, giza bizitzak, ondasunak babestea eta itsas ingurumena babestea, segurtasuna indartzea eta itsas trafikoa kontrolatzen laguntzea izango dira. 

Efizientzia operatiboan eta koordinazioan hobetzea espero da, itsasoan dabiltzan arrantzale, nabigatzaile, turista eta profesionalen, eta, azken finean, itsasertzeko erabiltzaile guztien babesa bilatzeko.

4. Eskola-asegurua

Eskola Aseguruak Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) 3. mailatik unibertsitateko 3. zikloaren amaierara arte ikasketa ofizialak egiten dituzten 28 urtetik beherako ikasleak babesten ditu osasun-prestazioen eta prestazio ekonomikoen bidez, eskola-istripuak eta familia-ezbeharrak eragindako gaixotasunen kasuan.

Eusko Jaurlaritzak arautu eta ikuskatuko du, beraz, berariazko aseguru hori, Hezkuntzaren arloan duen eskumenaren barruan.

5. Barakaldoko Makineria Egiaztatzeko Zentroa

Eusko Jaurlaritzak bere gain hartuko du Euskal Autonomia Erkidegoko Makineria Egiaztatzeko Zentroaren kudeaketa. Zentroa Barakaldon dago, eta industria-ekipoen ikuskapenak eta ziurtagiriak egiten ditu, horien segurtasuna bermatzeko.

Ikusteko dago eraikinaren kudeaketaz eta jardueraz gain, langileen kudeaketa ere eskualdatuko ote den. Langile guztiak ordezkatzen dituen CCOO sindikatuak aldarrikatu izan duen kontua da hori. Alfonso Rios sindikatuko Lan Osasuneko arduradunaren arabera, "langileek beren borondatea adierazi dute" Eusko Jaurlaritzak har dezan euren kudeaketa, baina, oraingoz, "ez dute horri buruzko inongo informaziorik".