Lehen sektorea garai berrietara moldatzen ari da: ustiategi gutxiago, baina handiagoak
Nekazaritza-ustiategien kopuruak behera egin du azken urteotan, bai Euskadin baita Nafarroan ere, batez ere langileek jarduera "utzi" egin dutelako. Nekazaritza-azalera erabilgarria ere murriztu egin da, Estatuan ez bezala.
Zehazki, 2009an 16.519 nekazaritza-ustiategi izatetik 2020an 11.276 izatera igaro da Euskadi; 5.000tik gora galdu ditu. Nafarroan, txikiagoa izan da beherakada, 15.441 izatetik 12.928 izatera igaro baita.
Ustiategi horien batez besteko tamainari dagokionez, Euskadin nabarmen hazi da azken urteotan, 11,53 hektareatik 15,63 hektareara. Nafarroan ere hazi da eremu horien tamaina, 35,33 hektareatik 39,55 hektareara, hain zuzen ere.
Abeltzaintzako ustiategi gutxiago...
Jaitsierarik handiena abeltzaintza-ustiategietan (behiak, ardiak, ahuntzak, txerriak, etxeko hegaztiak eta untxiak) gertatu da. Hamaika urtean, Euskadik ustiategi horien % 41 galdu ditu; Nafarroan, berriz, % 22 egin du behera horien kopuruak.
Beherakada hori animalia guztietan igarri da. Euskadin, txerri-ustiategietan (-% 67,6) eta hegaztietan (-% 73,2) nabarmendu da galera, eta Nafarroan, hegaztietan (-% 72,3).
... baina behi eta txerri azienda gehiago
Ustiategien kopurua murriztu bada ere, 2009 eta 2020 artean hazi egin da behi eta txerrien kopurua. Izan ere, txerri-aziendek % 84ko hazkundea izan dute, eta 29.664 txerri daude egun Euskadin. Haatik, gutxitu egin dira ardi- eta ahuntz-aziendak, bai EAEn baita Nafarroan ere (-% 16 eta -% 21); Estatuan, aldiz, ez da aldaketa handirik egon.
Gero eta makroetxalde gehiago
Beste datu garrantzitsu bat makroetxaldeei buruzkoa da. Gora egin du horien kopuruak, bai txerrien kasuan, bai etxeko hegaztien kasuan, batez ere Nafarroan. Lurralde horretan, 2012tik 2021era bitartean, txerri-haztegi erraldoiak 74 izatetik 94 izatera igo da. Euskadin, bakarra dago, Araban. Huescan, Lleidan eta Zaragozan daude Estatu osoko makroetxaldeen ia erdiak.
Etxeko hegaztien makroetxaldeak ugaritu egin dira Estatuan (+256), Nafarroan (+10) eta Euskadin (+2).
Sektorearen pisua
Azkenik, bai Euskadin, bai Nafarroan, lehen sektoreak pisua galdu du azken urteotan. Euskadin, 2009 eta 2020 artean, Balio Erantsi Gordinaren (BEG) % 1,7 izatetik % 1 izatera igaro da, eta Nafarroan, % 4 izatetik % 3 izatera.
Zure interesekoa izan daiteke
Egunean 188.000 petrolio upel gehiago ekoitziko ditu OPEP+ aliantzak ekainetik aurrera
Bestalde, merkatuaren egoera gertutik aztertzen jarraitzeko konpromisoa hartu dute aliantza osatzen duten herrialdeek, eta berretsi dute garrantzitsua dela "ikuspegi zentzuduna" izatea, "baita ekoizpenaren doikuntza handitzeko, gelditzeko edo kentzeko malgutasuna izatea ere".
Pentsiodunek gutxieneko pentsioak LGSra arte osatzea eskatuko dute berriz ere datorren ostegunean Gasteizen
Mobilizazio horrekin, Eusko Jaurlaritzari eta Legebiltzarrari gogorarazi nahi diete "ezin dela denbora gehiagoz luzatu gutxieneko pentsioen osagarria LGSraino iristeko konpromisoa, are gehiago bizitzaren kostua nabarmen garestitzen ari denean", defendatu dute pentsiodunek.
Euskal langileria kalera atera da Maiatzaren Lehenean
ELA eta LAB deialdi bereizietan atera dira kalera, ESK eta LSB-USO bezala; CCOO eta UGT, aldiz, elkarrekin mobilizatu dira.
Gutxieneko soldata propioa ezartzeko aldarriarekin "jarrera argia" eskatu dio ELAren idazkari nagusiak lehendakariari
1.500 euroko gutxieneko soldata propioa ezartzeko “patronala interpelatzen eta presionatzen” jarraitzeko prest agertu da Mitxel Lakuntza. Eskubide sozialen alde egiteaz gain, euskaraz bizitzeko eta lan egiteko eskubidea ere aldarrikatu du ELA sindikatuaren idazkari nagusiak.
Berdelaren kostera txarraren eragina arintzea lortu da, eta antxoaren bilakaera "hobea" izan da Euskadin
Arrantza-sektoreko ordezkariak kezkatuta agertu dira berdelaren egoerarekin, eta berreskuratze-neurrien beharra aztertzeko eskatu dute. Ildo horretatik, antxoari ezarritako kudeaketa-ereduaren eragin positiboa nabarmendu dute.
Maiatzaren 1eko mobilizazioetan, LGS propioa, pentsio eta soldata "duinak" eta etxebizitza eskubidea aldarrikatu dituzte
ELA eta LAB bakoitza bere aldetik atera dira kalera, ESK eta LSB-USO bezala; CCOO eta UGT, aldiz, elkarrekin mobilizatu dira. Alderdi politikoek ordezkariak bidali dituzte deialdi horietako askotara.
Lan eskubideak arriskuan daudela ohartarazi du Anduezak, eta Euskadiko LEPetako euskara eskakizunak kritikatu ditu
PSE-EEko buruaren esanetan, langileak mehatxupean daude eskuin eta ultraeskuinaren eta nazioarteko gerren ondorioz, baita EAJk eta EH Bilduk enplegu publikoan dituzten politiken ondorioz ere.
Tubos Reunidoseko langile talde batek Amurrioko greba mugagabeari buruzko erreferenduma egitea eskatu du
Enpresa batzordeak deituta, martxoaren 15etik daude greba mugagabean Amurrioko lantegian. ELAk, LABek eta ESK-k babestu zuten lanuztea, eta CCOO eta UGT kontra agertu ziren. Azken horiek hasieratik eskatu dute grebari buruzko erabakia erreferendumean hartzea.
Behargin bat hil da Zamudion, lan-istripuz
Langileak 61 urte zituen. Ezbeharra ostegun goizean gertatu da, Ugaldeguren industrialdean, eta biktima bertan hil da, osasun-zerbitzuek esku hartu duten arren. ELAk lan-istripua salaktzeko elkarretaratzea deitu du maiatzaren 5erako.
AAk 2,3 milioi lanpostu suntsitu ditzake datorren hamarkadan Espainian
Bereziki enplegatu administrarien eta erdi-mailako zein goi-mailako teknikarien taldeei eragingo lieke. Hala ere, AAri lotutako 1,61 milioi lanpostu berri inguru sortuko lirateke eta, horrek, suntsitutako lanpostuen zati handi bat konpentsatuko luke.